Vālmīki Rāmāyaṇa · The Confluence and the Cursed Forest
Tap a verse for its meaning
- 1ततः विमले कृताऽऽह्निकमरिन्दमौ ।विश्वामित्रं पुरस्कृत्य नद्यास्तीरमुपागतौ ॥
- 2ते च सर्वे महात्मानो मुनयः ।उपस्थाप्य शुभां नावं विश्वामित्रमथाब्रुवन् ॥
- 3आरोहतु भवान्नावं ।अरिष्ठं गच्छ पन्थानं मा भूत्कालस्य पर्ययः ॥
- 4विश्वामित्रस्तथेत्युक्त्वा तानृषीनभिपूज्य च ।ततार सहितस्ताभ्यां सरितं म् ॥
- 5ततः शुश्राव तं शब्दमतिसंरम्भवर्धनम् ।मध्यमागम्य तोयस्य सह रामः कनीयसा ॥
- 6अथ रामः सरिन्मध्ये पप्रच्छ म् ।वारिणो भिद्यमानस्य किमयं तुमुलो ध्वनिः ॥
- 7राघवस्य वचः श्रुत्वा ।कथयामास तस्य शब्दस्य निश्चयम् ॥
- 8कैलासपर्वते राम मनसा निर्मितं सरः ।ब्रह्मणा नरशार्दूल तेन इदं ॥
- 9तस्मात्सुस्राव सरसः साऽयोध्यामुपगूहते ।सरःप्रवृत्ता पुण्या ब्रह्मसरश्च्युता ॥
- 10तस्यायमतुलः शब्दो मभिवर्तते ।वारिसङ्क्षोभजो राम प्रणामं नियतः कुरु ॥
- 11ताभ्यां तु तावुभौ कृत्वा प्रणाममतिधार्मिकौ ।तीरं दक्षिणमासाद्य जग्मतुर्लघुविक्रमौ ॥
- 12स वनं घोरसङ्काशं दृष्ट्वा नृपवरात्मजः ।अविप्रहतमैक्ष्वाकः पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम् ॥
- 13अहो वनमिदं दुर्गं झिल्लिकागणनादितम् ।भैरवैः श्वापदैः कीर्णं शकुन्तैर्दारुणारुतैः ॥
- 14नानाप्रकारैः शकुनैर्वाश्यद्भिर्भैरवैःस्वनैः ।श्च वारणैश्चोपशोभितम् ॥
- 15धवाश्वकर्णककुभैर्बिल्वतिन्दुकपाटलैः ।सङ्कीर्णं बदरीभिश्च किं न्वेत ॥
- 16तमुवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ।श्रूयतां वत्स काकुत्स्थ यस्यैतद्दारुणं वनम् ॥
- 17एतौ जनपदौ स्फीतौ पूर्वमास्तां नरोत्तम । देवनिर्माणनिर्मितौ ॥
- 18पुरा वृत्रवधे राम मलेन समभिप्लुतम् ।क्षुधा चैव सहस्राक्षं समाविशत् ॥
- 19तमिन्द्रं स्नापयन्देवा ऋषयश्च ।कलशैः स्नापयामासुर्मलं चास्य प्रमोचयन् ॥
- 20इह भूम्यां मलं दत्त्वा दत्त्वा कारूशमेव च ।शरीरजं महेन्द्रस्य ततो हर्षं प्रपेदिरे ॥
- 21निर्मलो निष्करूशश्च शुचिरिन्द्रो यदाऽभवत् ।ददौ देशस्य सुप्रीतो वरं प्रभुरनुत्तमम् ॥
- 22इमौ जनपदौ स्फीतौ ख्यातिं लोके गमिष्यतः ।मलदाश्च करूशाश्च ममाङ्ग ॥
- 23साधु साध्विति तं देवाः पाकशासनमब्रुवन् ।देशस्य पूजां तां दृष्ट्वा कृतां शक्रेण धीमता ॥
- 24एतौ जनपदौ स्फीतौ दीर्घकालमरिन्दम ।मलदाश्च करूशाश्च मुदितौ ॥
- 25कस्यचित्वथ कालस्य यक्षी वै ।बलं नागसहस्रस्य धारयन्ती तदा ह्यभूत् ॥
- 26नाम भद्रं ते भार्या सुन्दस्य धीमतः ।मारीचो राक्षसः पुत्रो यस्याः शक्रपराक्रमः ॥
- 27वृत्तबाहुर्महावीर्यो विपुलास्यतनुर्महान् ।राक्षसो भैरवाकारो नित्यं ॥
- 28इमौ जनपदौ नित्यं विनाशयति राघव ।मलदांश्च करूशांश्च ताटका ॥
- 29सेयं पन्थानमावृत्य वसत्यध्यर्धयोजने ।अत एव च गन्तव्यं ताटकाया वनं यतः ॥
- 30स्वबाहुबलमाश्रित्य जहीमां दुष्टचारिणीम् ।मन्नियोगादिमं देशं कुरु निष्कण्टकं पुनः ॥
- 31न हि कश्चिदिमं देशं शक्नोत्यागन्तुमीदृशम् । घोरया राम उत्सादितमसह्यया ॥
- 32एतत्ते सर्वमाख्यातं यथैत ।यक्ष्या चोत्सादितं सर्वमद्यापि न निवर्तते ॥