Vālmīki Rāmāyaṇa · The Slaying of Tāṭakā
Tap a verse for its meaning
- 1मुनेर्वचनमक्लीबं श्रुत्वा नरवरात्मजः ।राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रत्युवाच ॥
- 2पितुर्वचननिर्देशात्पितुर्वचन ।वचनं कौशिकस्येति कर्तव्यमविशङ्कया ॥
- 3अनुशिष्टोऽस्म्ययोध्यायां महात्मना ।पित्रा दशरथेनाहं नावज्ञेयं च तद्वचः ॥
- 4सोऽहं पितुर्वचः श्रुत्वा शासना ।करिष्यामि न सन्देहस्ताटकावधमुत्तमम् ॥
- 5देशस्यास्य सुखाय च ।तव चैवाप्रमेयस्य वचनं कर्तुमुद्यतः ॥
- 6एवमुक्त्वा धनुर्मध्ये बद्ध्वा मुष्टिमरिन्दमः ।ज्याघोषमकरोत्तीव्रं दिशः शब्देन नादयन् ॥
- 7तेन शब्देन वित्रस्तास्ताटकावनवासिनः ।ताटका च तेन शब्देन ॥
- 8तं शब्दमभिनिध्याय राक्षसी ।श्रुत्वा चाभ्यद्रवद्वेगाद्यतः शब्दो विनिःसृतः ॥
- 9तां दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम् ।प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत ॥
- 10पश्य लक्ष्मण यक्षिण्या भैरवं दारुणं वपुः ।भिद्येरन्दर्शनादस्या भीरूणां हृदयानि च ॥
- 11एनां पश्य दुराधर्षां ।विनिवृत्तां करोम्यद्य हृतकर्णाग्रनासिकाम् ॥
- 12न ह्येनामुत्सहे हन्तुं रक्षिताम् ।वीर्यं चास्या गतिं चापि हनिष्यामीति मे ॥
- 13एवं ब्रुवाणे रामे तु ताटका क्रोधमूर्छिता ।उद्यम्य बाहू राममेवाभ्यधावत ॥
- 14विश्वामित्रस्तु ब्रह्मर्षिभिभर्त्स्य ताम् ।स्वस्ति राघवयोरस्तु जयं चैवाभ्यभाषत ॥
- 15उद्धून्वाना ताटका राघवावुभौ । महता मुहूर्तं सा व्यमोहयत् ॥
- 16ततो मायां समास्थाय राघवौ ।अवाकिरत्सुमहता तत राघवः ॥
- 17शिलावर्षं महत्तस्याः राघवः ।प्रतिहत्योपधावन्त्याः करौ चिच्छेद ॥
- 18ततश्छिन्नभुजां श्रान्तामभ्याशे परिगर्जतीम् ।सौमित्रिरकरोत्क्रोधाद्धृतकर्णाग्रनासिकाम् ॥
- 19सद्यः कृत्वा रूपाण्यनेकशः ।अन्तर्धानं गता यक्षी मोहयन्ति च मायया ॥
- 20अश्मवर्षं विमुञ्चन्ती भैरवं विचचार सा ।ततस्तावश्मवर्षेण समन्ततः ॥
- 21दृष्ट्वा श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ।अलं ते राम पापैषा दुष्टचारिणी ॥
- 22यक्षी पुरा वर्धेत मायया ।वध्यतां तावदेवैषा पुरा प्रवर्तते ॥
- 23रक्षांसि भवन्ति हि ।इत्युक्तस्तु तदा यक्षीमश्मवृष्ट्याभिवर्षतीम् ॥
- 24दर्शयन् शब्दवेधित्वं तां रुरोध स सायकैः ।सा रुद्धा मायाबलसमन्विता ॥
- 25अभिदुद्राव काकुत्स्थं लक्ष्मणं च विनेषुदी ।तामापतन्तीं वेगेन विक्रान्तामशनीमिव ॥
- 26शरेणोरसि विव्याध सा पपात ममार च ।तां हतां भीमसङ्काशां दृष्ट्वा सुरपतिस्तदा ॥
- 27साधु साध्विति काकुत्स्थं सुराश्च समपूजयन् ।उवाच परमप्रीतः ॥
- 28सुराश्च सर्वे संहृष्टा विश्वामित्रमथाब्रुवन् ।मुने कौशिक भद्रं ते सेन्द्राः सर्वे ॥
- 29तोषिताः कर्मणा तेन स्नेहं दर्शय राघवे ।प्रजापतेः कृशाश्वस्य पुत्रा ॥
- 30ह्मन्राघवाय निवेदय ।पात्रभूतश्च ते ब्रह्मंस्तवानुगमने धृतः ॥
- 31कर्तव्यं च महत्कर्म सुराणां ।एवमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुर्हृष्टा यथागतम् ॥
- 32विश्वामित्रं ततः सन्ध्या प्रवर्तते ।ततो मुनिवरः प्रीत ॥
- 33मूर्ध्नि राममुपाघ्राय इदं वचनमब्रवीत् ।इहाद्य रजनीं राम वसेम ॥
- 34श्वः प्रभाते गमिष्यामस्तदाश्रमपदं मम ।विश्वामित्रवचः श्रुत्वा हृष्टो ॥
- 35उवास रजनीं तत्र ताटकाया वने सुखम् ।मुक्तशापं वनं तच्च तस्मिन्नेव तदाहनि ।रमणीयं विबभ्राज यथा वनम् ॥
- 36निहत्य तां स प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः ।उवास तस्मिन्मुनिना सहैवप्रभातवेलां प्रतिबोध्यमानः ॥