Vālmīki Rāmāyaṇa · Sītā's Counsel
Tap a verse for its meaning
- 1सुतीक्ष्णेनाभ्यनुज्ञातं प्रस्थितं रघुनन्दनम् ।हृद्यया वाचा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥
- 2अयं सुसूक्ष्मेण विधिना प्राप्यते महान् ।निवृत्तेन तु शक्योऽयं मजादिह ॥
- 3त्रीण्येव व्यसनान्यत्र भवन्त्युत । वाक्यं परमकं तस्माद्गुरुतरावुभौ ॥
- 4परदाराभिगमनं विना वैरं च रौद्रता ।मिथ्या वाक्यं न ते भूतं न भविष्यति ॥
- 5कुतोऽभिलाषणं स्त्रीणां परेषां ।तव नास्ति न चाभूत्ते कदाचन ॥
- 6मनस्यपि तथा राम न चैतद्विद्यते क्वचित् ।स्वदारनिरतस्त्वं च नित्यमेव ॥
- 7धर्मिष्ठः श्च पितुर्निर्देशकारकः ।सत्यसन्ध महाभाग श्रीमल्लक्ष्मणपूर्वज ॥
- 8त्वयि सत्यं च धर्मश्च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।तच्च सर्वं महाबाहो शक्यं धर्तुं ॥
- 9। ॥
- 10निर्वैरं क्रियते मोहात्तच्च ते समुपस्थितम् ।प्रतिज्ञातस्त्वया दण्डकारण्यवासिनाम् ॥
- 11ऋषीणां रक्षणार्थाय वधः सम्यति ।एतन्निमित्तं च वनं दण्डका इति विश्रुतम् ॥
- 12। ॥
- 13त्वद्वृत्तं चिन्तयन्त्या वै भवेन्निःश्रेयसं हितम् ।न हि मे वीर गमनं दण्डकान्प्रति ॥
- 14। ॥
- 15दृष्ट्वा वनचरान्सर्वान्कच्चित्कुर्याः ।क्षत्रियाणां च हि धनु च ॥
- 16समीपतः स्थितं तेजो बलमुच्छ्रयते भृशम् ।पुरा किल महाबाहो तपस्वी शुचिः ॥
- 17कस्मिंश्चिदभवत्पुण्ये वने रतमृगद्विजे ।तस्यैव तपसो विघ्नं कर्तुमिन्द्रः ॥
- 18खड्गपाणिरथागच्छदाश्रमं भटरूपधृत् ।तस्मिंस्तदाश्रमपदे निशितः खड्ग उत्तमः ॥
- 19स दत्तः पुण्ये तपसि तिष्ठतः ।स तच्छस्त्रमनुप्राप्य ॥
- 20वने तं विचरत्येव रक्षन् प्रत्ययमात्मनः ।यत्र गच्छत्युपादातुं च च ॥
- 21न विना याति तं खड्गं न्यासरक्षणतत्परः ।नित्यं शस्त्रं परिवहन् क्रमेण स ॥
- 22चकार रौद्रीं स्वां बुद्धिं त्यक्त्वा तपसि निश्चयम् ।ततः स रौद्रेऽभिरतः प्रमत्तोऽधर्मकर्शितः ॥
- 23तस्य शस्त्रस्य संवासाज्जगाम नरकं ।एवमेतत्पुरा वृत्तं शस्त्रसम्योगकारणम् ॥
- 24अग्निसम्योगवद्धेतुः शस्त्रसम्योग उच्यते । स्मारये त्वां न शिक्षये ॥
- 25न कथञ्चन सा कार्या त्वया ।बुद्धिर्वैरं विना हन्तुं ण्डकाश्रितान् ॥
- 26अपराधं विना हन्तुं लोकान्वीर न कामये ।क्षत्रियाणां तु वीराणां वनेषु निरतात्मनाम् ॥
- 27। ॥
- 28व्याविद्धमिदमस्माभिर्देशधर्मस्तु पूज्यताम् ।तदार्य बुद्धिर्जायते शस्त्रसेवनात् ॥
- 29। ॥
- 30यदि राज्यं परित्यज्य भवेस्त्वं निरतो मुनिः ।धर्मादर्थः प्रभवति धर्मात्प्रभवते सुखम् ॥
- 31धर्मेण लभते सर्वं धर्मसारमिदं जगत् ।आत्मानं नियमैस्तैस्तैः कर्शयित्वा प्रयत्नतः ॥
- 32प्राप्यते निपुणैर्धर्मो न सुखाल्लभ्यते सुखम् ।नित्यं शुचिमतिः सौम्य चर धर्मं ।सर्वं हि विदितं तुभ्यं त्रैलोक्यमपि तत्त्वतः ॥
- 33स्त्रीचापलादेतदुदाहृतं मेधर्मं च वक्तुं तव कः समर्थः ।विचार्य बुद्ध्या तु यद्रोचते तत्कुरु मा चिरेण ॥