Vālmīki Rāmāyaṇa · The Duel with Khara
Tap a verse for its meaning
- 1निहतं दूषणं दृष्ट्वा रणे त्रिशिरसा सह ।खरस्याप्यभवत्रासो दृष्ट्वा रामस्य ॥
- 2स दृष्ट्वा राक्षसं सैन्यमविषह्यं ।हतमेकेन रामेण त्रिशिरोदूषणावपि ॥
- 3तद्बलं हतभूयिष्ठं प्रेक्ष्य राक्षसः ।आससाद खरो रामं नमुचिर्वासवं यथा ॥
- 4। ॥
- 5ज्यां विधुन्वन् सुबहुशः शिक्षयाऽस्त्राणि दर्शयन् ।चकार समरे मार्गान् शरै खरः ॥
- 6स सर्वाश्च दिशो बाणैः प्रदिशश्च महारथः ।पूरयामास तं दृष्ट्वा रामोऽपि ॥
- 7स सायकैर्दुर्विषहैः सस्फुलिङ्गैरिवाग्निभिः ।नभश्चकाराविवरं पर्जन्य इव वृष्टिभिः ॥
- 8तद्बभूव शितैर्बाणैः खररामविसर्जितैः ।पर्याकाशमनाकाशं सर्वतः ॥
- 9सूर्यो न तदा स्म प्रकाशते ।अन्योन्यवधसंरम्भादुभयोः सम्प्रयुध्यतोः ॥
- 10ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः ।आजघान खरो रामं तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥
- 11। ॥
- 12हन्तारं सर्वसैन्यस्य पौरुषे पर्यवस्थितम् ।परिश्रान्तं महासत्त्वं मेने रामं खरस्तदा ॥
- 13। ॥
- 14ततः सूर्यनिकाशेन रथेन महता खरः ।आससाद रणे रामं पतङ्ग इव पावकम् ॥
- 15ततोऽस्य सशरं चापं मुष्टिदेशे महात्मनः ।खरश्चिच्छेद रामस्य दर्शयन् ॥
- 16। ॥
- 17ततस्तत्प्रहतं बाणैः खरमुक्तैः सुपर्वभिः ।पपात कवचं भूमौ रामस्यादित्यवर्चसः ॥
- 18ततः शरसहस्रेण राममप्रतिमौजसम् ।अर्दयित्वा महानादं ननाद समरे खरः ॥
- 19स शरैरर्पितः क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राघवः ।रराज समरे रामो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥
- 20ततो गम्भीरनिर्ह्रादं रामः ।चकारान्ताय स रिपोः सज्यमन्यन्महद्धनुः ॥
- 21सुमहद्वैष्णवं यत्तदतिसृष्टं महर्षिणा ।वरं तद्धनुरुद्यम्य खरं समभिधावत ॥
- 22ततः कनकपुङ्खैस्तु शरैः सन्नतपर्वभिः ।बिभेद रामः सङ्क्रुद्धः खरस्य समरे ध्वजम् ॥
- 23स दर्शनीयो बहुधा विकीर्णः ।जगाम धरणीं सूर्यो देवतानामिवाज्ञया ॥
- 24तं चतुर्भिः खरः क्रुद्धो रामं गात्रेषु मार्गणैः ।विव्याध युधि मर्मज्ञो मातङ्गमिव ॥
- 25। ॥
- 26। ॥
- 27शिरस्येकेन बाणेन द्वाभ्यां बाह्वोरथार्दयत् ।त्रिभिश्चन्द्रार्धवक्त्रैश्च वक्षस्यभिजघान ह ॥
- 28ततः पश्चान्महातेजा नाराचान् ।जिघांसू राक्षसं क्रुद्धस्त्रयोदश समाददे ॥
- 29ततोऽस्य युगमेकेन चतुर्भिश्चतुरो हयान् ।षष्ठेन तु शिरः सङ्ख्ये खरस्य ॥
- 30। ॥
- 31छित्त्वा राघवः प्रहसन्निव ।त्रयोदशेनेन्द्रसमो बिभेद समरे खरम् ॥
- 32। ॥
- 33तत्कर्म रामस्य महारथस्यसमेत्य देवाश्च महर्षयश्च ।अपूजयन् प्राञ्जलयः प्रहृष्टा--स्तदा समेताः ॥