Vālmīki Rāmāyaṇa · The Flight Across the Ocean
Tap a verse for its meaning
- 1ततः शूर्पणखावाक्यं तच्छ्रुत्वा ।सचिवानभ्यनुज्ञाय कार्यं बुद्ध्वा जगाम सः ॥
- 2तत्कार्यमनुगम्याथ यथावदुपलभ्य च ।दोषाणां च गुणानां च सम्प्रधार्य ॥
- 3इति कर्तव्यमित्येव कृत्वा निश्चयमात्मनः ।स्थिरबुद्धिस्ततो रम्यां यानशालामुपागमत् ॥
- 4यानशालां ततो गत्वा प्रच्छन्नो ।सूतं रथः सम्योज्यतामिति ॥
- 5एवमुक्तः क्षणेनैव सारथि ।रथं सम्योजयामास तस्याभिमतमुत्तमम् ॥
- 6। ॥
- 7स तेन ।राक्षसाधिपतिः श्रीमान् ययौ ॥
- 8स श्वेतवालव्यजनः श्वेतच्छत्रो ।स्निग्धवैडूर्यसङ्काश ॥
- 9विंशद्भुजो दशग्रीवो दर्शनीयपरिच्छदः ।त्रिदशारिर्मुनीन्द्रघ्नो दशशीर्ष इवाद्रिराट् ॥
- 10कामगं रथमास्थाय शुशुभे राक्षसेश्वरः ।विद्युन्मण्डलवान् मेघः सबलाक इवाम्बरे ॥
- 11। ॥
- 12समन्ततः ।विशालैराश्रमपदैर्वेदिमद्भि समावृतम् ॥
- 13कदल्याऽऽढकिसम्बाधं नालिकेरोपशोभितम् । पुष्पितैस्तरुभिर्वृतम् ॥
- 14नागैः सुपर्णै किन्नरैश्च सहस्रशः ।आजैर्वैखानसैर्माषैः वालखिल्यैर्मरीचिपैः ॥
- 15शोभितं ।जितकामैश्च सिद्धैश्च चारणैरुपशोभितम् ॥
- 16। ॥
- 17सेवितं श्रीमतीभिः ।देवदानवसङ्घैश्च चरितं त्वमृताशिभिः ॥
- 18हंसक्रौञ्चप्लवाकीर्णं सम्प्रणादितम् ।वैडूर्यप्रस्तरं रम्यं स्निग्धं सागरतेजसा ॥
- 19पाण्डुराणि विशालानि दिव्यमाल्ययुतानि च । विमानानि समन्ततः ॥
- 20जितलोकानां कामगान्यभिसम्पतन् ।गन्धर्वाप्सरसश्चैव ददर्श ॥
- 21। ॥
- 22अगुरूणां च मुख्यानां वनान्युपवनानि च ।तक्कोलानां च जात्यानां फलानां च ॥
- 23पुष्पाणि च गुल्मानि च ।मुक्तानां च समूहानि शुष्यमाणानि तीरतः ॥
- 24। ॥
- 25मनोज्ञानि प्रसन्नानि च ।धनधान्योपपन्नानि शोभितानि च ॥
- 26। ॥
- 27अनूपं ददर्श ।तत्रापश्यत्स मेघाभं न्यग्रोधमृषिभिर्वृतम् ॥
- 28। ॥
- 29। ॥
- 30पर्णबहुलां च महाबलः ।तत्र वैखानसा माषा वालखिल्या मरीचिपाः ॥
- 31अजा बभूवुर्धूम्राश्च सङ्गताः ।तेषां दयार्थं गरुडस्तां शाखां शतयोजनाम् ॥
- 32। ॥
- 33। ॥
- 34। ॥
- 35निर्मथ्य भित्त्वा ।महेन्द्रभवनाद्गुप्तमाजहारामृतं ततः ॥
- 36तं महर्षिगणैर्जुष्टं सुपर्ण कृतलक्षणम् ।नाम्ना सुभद्रं न्यग्रोधं ददर्श धनदानुजः ॥
- 37तं तु गत्वा परं पारं समुद्रस्य नदीपतेः ।ददर्शाश्रममेकान्ते रम्ये पुण्ये ॥
- 38। ॥
- 39स समागम्य विधिवत्तेन ।मारीचेनार्चितो राजा सर्वकामैरमानुषैः ॥
- 40तं स्वयं तु च । वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥
- 41कच्चित् सुकुशलं राजन् लङ्कायां ।केनार्थेन पुनस्त्वं वै तूर्णमेवमिहागतः ॥
- 42एवमुक्तो स रावणः ।तं तु पश्चादिदं वाक्यमब्रवी ॥