Vālmīki Rāmāyaṇa · The King's Command
Tap a verse for its meaning
- 1तु तद्वाक्यं क्षमं युक्तं ।उक्तो न प्रतिजग्राह मर्तुकाम इवौषधम् ॥
- 2। ॥
- 3यत्किलैतदयुक्तार्थं मयि कथ्यते ।वाक्यं निष्फलमत्यर्थमुप्तं बीजमिवोषरे ॥
- 4त्वद्वाक्यैर्न तु मां शक्यं भेत्तुं ।पापशीलस्य मूर्खस्य विशेषतः ॥
- 5। ॥
- 6अवश्यं तु मया तस्य सम्युगे ।प्राणैः प्रियतरा हर्तव्या तव ॥
- 7एवं मे बुद्धिर्हृदि वर्तते ।न व्यावर्तयितुं शक्या सेन्द्रैरपि ॥
- 8गुणं वा सम्पृष्टस्त्वमेवं वक्तुमर्हसि ।अपायं वाऽप्युपायं वा कार्यस्यास्य विनिश्चये ॥
- 9सम्पृष्टेन तु वक्तव्यं ।उद्यताञ्जलिना य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥
- 10वाक्यमप्रतिकूलं तु मृदुपूर्वं हितं ।उपचारेण युक्तं च वक्तव्यो ॥
- 11। ॥
- 12पञ्च रूपाणि राजानो धारयन्त्यमितौजसः ।अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य वरुणस्य यमस्य च ॥
- 13औष्ण्यं तथा विक्रमं च सौम्यं दण्डं प्रसन्नताम् ।धारयन्ति महात्मानो राजानः ॥
- 14तस्मात्सर्वास्ववस्थासु मान्याः पूज्याश्च ।त्वं तु धर्ममविज्ञाय केवलं मोहमास्थितः ॥
- 15अभ्यागतं मां दौरात्म्यात् परुषं वक्तुमिच्छसि । न पृच्छामि क्षमं चात्मनि ॥
- 16मयोक्तं तव चैतावत् सम्प्रत्यमितविक्रम ।अस्मिंस्तु त्वं साहाय्यं कर्तुमर्हसि ॥
- 17। ॥
- 18तस्य सीतायाः प्रमुखे चर ।प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि ॥
- 19। ॥
- 20अपक्रान्ते च दूरं यात्वाप्युदाहर ।हा त्येवं रामवाक्यानुरूपकम् ॥
- 21तच्छ्रुत्वा रामपदवीं सीताया च प्रचोदितः ।अनुगच्छति सौमित्रिरपि सौहृदात् ॥
- 22अपक्रान्ते च काकुत्स्थे च यथासुखम् ।आनयिष्यामि वैदेहीं सहस्राक्षः शचीमिव ॥
- 23एवं कृत्वा त्विदं कार्यं यथेष्टं गच्छ ।राज्यस्यार्धं प्रयच्छामि मारीच तव सुव्रत ॥
- 24गच्छ शिवं मार्गं कार्यस्यस्य विवृद्धये ।अहं त्वाऽनुगमिष्यामि सरथो ॥
- 25प्राप्य सीतामयुद्धेन वञ्चयित्वा तु राघवम् ।लङ्कां प्रति गमिष्यामि कृतकार्यः सह त्वया ॥
- 26न चेत् करोषि त्वामहमद्य वै ।एतत्कार्यमवश्यं मे बलादपि करिष्यसि ।राज्ञो हि प्रतिकूलस्थो न जातु सुखमेधते ॥
- 27आसाद्य तं जीवितसंशयस्तेमृत्युर्ध्रुवो ह्यद्य मया विरुद्ध्य ।एतद्यथावत्प्रतिगृह्य बुद्ध्यायदत्र पथ्यं कुरु तत्तथा त्वम् ॥