Vālmīki Rāmāyaṇa · Aṅgada Resolves to Die
Tap a verse for its meaning
- 1श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं प्रश्रितं ।स्वामिसत्कारसम्युक्तमङ्गदो वाक्यमब्रवीत् ॥
- 2स्थैर्यमात्म मनःशौचमानृशंस्यमथार्जवम् ।विक्रमश्चैव धैर्यं च सुग्रीवे नोपपद्यते ॥
- 3भ्रातुर्ज्येष्ठस्य यो भार्यां जीवितो महिषीं प्रियाम् ।धर्मेण मातरं यस्तु स्वीकरोति ॥
- 4कथं स धर्मं जानीते येन भ्रात्रा ।युद्धायाभिनियुक्तेन बिलस्य पिहितं मुखम् ॥
- 5सत्या कृतकर्मा महायशाः ।विस्मृतो येन स कस्य तु कृतं स्मरेत् ॥
- 6भयाद्येन नाधर्मभयभीरुणा ।आदिष्टा मार्गितुं सीतां धर्ममस्मिन् कथं भवेत् ॥
- 7तस्मिन् पापे तु चलात्मनि ।आर्यः को विश्वसेज्जातु तत्कुलीनो जिजीविषुः ॥
- 8राज्ये पुत्रः सगुणो निर्गुणोऽपि वा ।कथं मां सुग्रीवो जीवयिष्यति ॥
- 9भिन्नमन्त्रोऽपराद्धश्च हीनशक्तिः कथं ह्यहम् ।किष्किन्धां प्राप्य जीवेयमनाथ इव दुर्बलः ॥
- 10हि मां बन्धनेनोपपादयेत् ।शठः क्रूरो नृशंसश्च सुग्रीवो ॥
- 11बन्धनाद्वाऽवसादान्मे श्रेयः ।अनुजानीत मां सर्वे गृहं गच्छन्तु ॥
- 12अहं वः नागमिष्याम्यहं पुरीम् ।इहैव प्रायमासिष्ये श्रेयो मरणमेव मे ॥
- 13अभिवादनपूर्वं तु ।अभिवादनपूर्वं तु राजा कुशलमेव च ॥
- 14वाच्यस्तातो यवीयान् मे सुग्रीवो ।आरोग्यपूर्वं कुशलं वाच्या माता च मे ॥
- 15मातरं चैव मे श्वासयितुमर्हथ ।प्रकृत्या प्रियपुत्रा सा तपस्विनी ॥
- 16विनष्टमिह मां श्रुत्वा व्यक्तं हास्यति ।एतावदुक्त्वा वचनं वृद्धांस्तानभिवाद्य च ॥
- 17विवेश चाङ्गदो भूमौ रुदन् दुर्मनाः ।तस्य संविशतस्तत्र रुदन्तो वानरर्षभाः ॥
- 18नयनेभ्यः प्रमुमुचुरुष्णं वै वारि दुःखिताः ।सुग्रीवं चैव निन्दन्तः प्रशंसन्तश्च वालिनम् ॥
- 19परिवार्याङ्गदं सर्वे व्यवसन् ।मतं त विज्ञाय प्लवगर्षभाः ॥
- 20दकं तत्र समुपाविशन् ।दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु उदक्तीरं समाश्रिताः ॥
- 21मुमूर्षवो हरिश्रेष्ठा एतत्क्षममिति स्म ह ।रामस्य वनवासं च क्षयं दशरथस्य च ॥
- 22जनस्थानवधं चैव वधं चैव जटायुषः ।हरणं चैव वालिनश्च वधं रणे ।रामकोपं च वदतां हरीणां भयमागतम् ॥
- 23एवं वदद्भिर्बहुभिर्महीधरोमहाद्रिकूटप्रतिमैः प्लवङ्गमैः ।बभूव सन्नादितनिर्दरान्तरोभृशं नदद्भिर्जलदैरिवोल्बणैः ॥