Vālmīki Rāmāyaṇa · The Puṣpaka Chariot
Tap a verse for its meaning
- 1तां रात्रिमुषितं रामं सुखोत्थितमरिन्दमम् ।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं जयं पृष्ट्वा विभीषणः ॥
- 2स्नानानि चाङ्गरागाणि वस्त्राण्याभरणानि च ।चन्दनानि च माल्यानि विविधानि च ॥
- 3अलङ्कारविदश्चेमा नार्यः पद्मनिभेक्षणाः ।उपस्थितास्त्वां विधिवत्स्नापयिष्यन्ति ॥
- 4प्रतिगृह्णीष्व तत्सर्वं ।एवमुक्तस्तु प्रत्युवाच विभीषणम् ॥
- 5हरीन्सुग्रीवमुख्यांस्त्वं स्नानेनाभिनिमन्त्रय ।स तु ताम्यति धर्मात्मा मम हेतोः ॥
- 6सुकुमारो महाबाहुः कुमारः ।तं विना केकयीपुत्रं भरतं ॥
- 7न मे स्नानं बहुमतं वस्त्राण्याभरणानि च ।इत एव पथा क्षिप्रं प्रतिगच्छामि तां ॥
- 8अयोध्यामागतो ह्येष पन्थाः ।एवमुक्तस्तु काकुत्स्थं प्रत्युवाच विभीषणः ॥
- 9अह्ना त्वां प्रापयिष्यामि तां पुरीं ।पुष्पकं नाम भद्रं ते विमानं सूर्यसन्निभम् ॥
- 10मम भ्रातुः रावणेनाहृतं बलात् ।हृतं निर्जित्य सङ्ग्रामे कामगं दिव्यमुत्तमम् ॥
- 11त्वदर्थे पालितं चैतत्तिष्ठत्यतुलविक्रम ।तदिदं मेघसङ्काशं विमानमिह तिष्ठति ॥
- 12तेन यास्यसि यानेन त्वमयोध्यां ।अहं ते यद्यनुग्राह्यो यदि स्मरसि मे ॥
- 13। ॥
- 14अर्चितः सर्वकामैस्त्वं ततो राम गमिष्यसि । मे राम ससैन्यः ससुहृद्गणः ॥
- 15। ॥
- 16प्रसादयामि प्रेष्योऽहं न खल्वाज्ञापयामि ते ।एवमुक्तस्ततो रामः प्रत्युवाच विभीषणम् ॥
- 17रक्षसां वानराणां च सर्वेषां चोपशृण्वताम् ।पूजितोऽहं त्वया सौम्य ॥
- 18च चेष्टाभिः सौहृदेनोत्तमेन च ।न खल्वेतन्न कुर्यां ते वचनं ॥
- 19। ॥
- 20। ॥
- 21सुहृदश्चैव पौरांश्च तनयैः सह ।उपस्थापय मे क्षिप्रं विमानं राक्षसेश्वर ॥
- 22मे वासः कथं स्विदिह सम्मतः । मां सौम्य पूजितोऽस्मि विभीषण ॥
- 23मन्युर्न खलु कर्तव्यस्त्वरितं त्वाऽनुमानये ।राघवस्य वचः श्रुत्वा राक्षसेन्द्रो विभीषणः ॥
- 24तं विमानं समादाय तूर्णं प्रतिनिवर्तत ।ततः काञ्चनचित्राङ्गं ॥
- 25परिक्षिप्तं सर्वतो ।पाण्डुराभिः पताकाभिर्ध्वजैश्च समलङ्कृतम् ॥
- 26। ॥
- 27घण्टाजालैः परिक्षिप्तं सर्वतो ।यन्मेरुशिखराकारं निर्मितं ॥
- 28बहुभिर्भूषितं हर्म्यैर्मुक्तारजतसन्निभैः ।तलैः स्फाटिकचित्राङ्गैर्वैडूर्यैश्च वरासनैः ॥
- 29महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः ।उपस्थितमनाधृष्यं तद्विमानं ।निवेदयित्वा रामाय तस्थौ तत्र विभीषणः ॥