Bhashya
तदेतन्मीमांसाफलमुपसंह्रियते--म यश्चाय पुरुष इति ।य गुहायां निहितं परमे व्योम्नि आकाशादिकार्यं सृष्ट्वा अन्नमयान्तम्, तदेवानुप्रविष्टं, स य इति निश्चीयते ।कोऽसौ ? अयं पुरुषे ।यश्चासावादित्ये य परमानन्दं श्रोत्रियप्रत्यक्षो निर्दिष्टं, यस्यैकदेशं ब्रह्मादीनि भूतानि सुमात्राण्युपजीवन्ति, स यश्चासावादित्ये इति निर्दिश्यते ।स एक भिन्नप्रदेशघटाकाशाकाशैकत्ववत् ।ननु तन्निर्देशे स यश्चायं पुरुष इत्यविशेषतोऽध्यात्मं न युक्तो निर्देश , यश्चायं दक्षिणेऽक्षन्निति तु युक्तं , प्रसिद्धत्वात् ।न, पराधिकारात् ।परो ह्यात्मा अत्र अधिकृत 'अदृश्येऽनात्म्ये' 'भीषास्माद्वातः पवते' 'सैषानन्दस्य मीमांसा' इति ।नऽहम् अविविक्त मम विज्ञानम् इति ।तथा विद्याविवेकोअनुभूयत ।उपदिशन्ति च अन्येभ्य आत्मनो विद्या बुधा ।तथा च अन्ये अवधारयन्ति ।तस्मात् नामरूपपक्षस्यैवविद्याविवे नामरूपे च, न आत्मधर्मौ, 'नामरूपयोर्निर्वहिताते यदन्तरा तद्ब्रह्म' इति श्रुत्यन्तरात् ।ते च पुनर्नामरूपेसवितर्यहोरात्रे इव कल्पिते, न परमार्थतो विद्यमाने ।अभेदे 'एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रामति' इति कर्मकर्तृ-त्वानुपपत्तिरिति चेत्, न, विज्ञानमात्रत्वात् सङ्क्रमणस्य ।न जलूकादिवत् सङ्क्रमणमिहोपदिश्यते, किं तर्हि, विज्ञान-मात्र सङ्क्रमणश्रुतेरर्थ ।ननु मुख्यमेव सङ्क्रमण श्रूयते-उप-सङ्क्रामतीति इति चेत्, न, अन्नमये अदर्शनात् ।न हि अन्नमयमुपसङ्क्रामत बाह्यादस्माल्लोकात् जलूकावत् सङ्क्रमण दृश्य-ते, अन्यथा वा ।मनोमयस्य बहिर्निगतस्य विज्ञानमयस्य वापुन प्रत्यावृत्त्या आत्मसङ्क्रमणमिति चेत्, न, स्वात्मनिक्रियाविरोधात् ।अन्योऽन्नमयमन्यमुपसङ्क्रामतीति प्रकृत्यमनोमयो विज्ञानमयो वा स्वात्मानमेवोपसङ्क्रामतीति विरोधस्यात् ।तथा न आनन्दमयस्य आत्मसङ्क्रमणमुपपद्यते ।तस्मात् न प्राप्ति सङ्क्रमणम्, नापि अन्नमयादीनामन्यतम-कर्तृक पारिशेष्यादन्नमयाद्यानन्दमयान्तात्मव्यतिरिक्तकर्तृक
In plain words
The conclusion of this inquiry is now summarized. The text asks: Who is this person hidden in the cave of the heart, within the supreme ether—the one who, having projected the entire universe from space down to the physical body of food, has himself entered deep within it? That very presence is investigated here. Who is he? He is the person within man. And who is that presence in the sun, whose supreme bliss is directly known by the wise, and upon a mere fraction of which all creatures from Brahmā downward subsist? That same reality is pointed out in the solar orb. Just as the space enclosed within various pots is ultimately one undivided space, so too is this presence one and non-dual.
Close to the Sanskrit
This fruit of the inquiry is summarized: 'And who is this person...' Who is in the cave in the supreme ether, having created the effect beginning with space up to the food-sheath, entered into that very same thing—he is ascertained as 'Who is this?' Which one? This person in man. And who is that in the sun, whose supreme bliss, pointed out as visible to the Vedic scholar, a fraction of which beings beginning with Brahmā well-measured live upon—that who is in the sun is pointed out. He is one, like the oneness of pot-spaces in different locations.