In plain words
Your right is to action alone, never to its fruits. Do not become a cause of the fruits of action, and do not become attached to inaction.
Word for word
Your right is in action alone, never in the fruits at any time; do not be the cause of the fruit of action; let your attachment not be to inaction.
कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचनमा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि
Other commentaries
The commentators
▸Bhagavadgītābhāṣyam
तव च —
कर्मण्येव अधिकारः न ज्ञाननिष्ठायां ते तव । तत्र च कर्म कुर्वतः मा फलेषु अधिकारः अस्तु, कर्मफलतृष्णा मा भूत् कदाचन कस्याञ्चिदप्यवस्थायामित्यर्थः । यदा कर्मफले तृष्णा ते स्यात् तदा कर्मफलप्राप्तेः हेतुः स्याः, एवं मा कर्मफलहेतुः भूः । यदा हि कर्मफलतृष्णाप्रयुक्तः कर्मणि प्रवर्तते तदा कर्मफलस्यैव जन्मनो हेतुर्भवेत् । यदि कर्मफलं नेष्यते, किं कर्मणा दुःखरूपेण ? इति मा ते तव सङ्गः अस्तु अकर्मणि अकरणे प्रीतिर्मा भूत् ॥ ४७ ॥
In plain words
And in your case as well —
Your right is to action alone, never to the discipline of knowledge — that much belongs to you. And even there, while you act, you have no claim on the fruits; let no craving for the fruit of action ever arise in you, in any circumstance at all. Because if craving for that fruit did arise in you, you would become the very cause of its arrival — so do not make yourself the cause of the fruit of action. Whoever acts driven by that craving becomes, precisely, the cause of birth — because birth is the true fruit of action. And if someone objects, 'well, if the fruit isn't even wanted, what's the use of action, which is nothing but suffering?' — to that Kṛṣṇa answers: let there be no attachment in you to inaction either, no fondness at all for simply not acting.
Close to the Sanskrit
And of you —
In action alone [is] your entitlement, not in the discipline of knowledge — [this belongs] to you. And there, while performing action, let there not be entitlement in the fruits; let there not be craving for the fruit of action, ever, in any state whatsoever. Such is the meaning. When craving for the fruit of action would arise in you, then you would become the cause of the attainment of the fruit of action; thus, do not become the cause of the fruit of action. For when one, impelled by craving for the fruit of action, engages in action, then he becomes the cause precisely of birth, which is the fruit of action. If the fruit of action is not desired, [one may ask,] what [use is] action, whose nature is suffering? Thus — let there not be, for you, attachment to inaction; let there not be fondness for non-doing.
▸Gītā Vāhini· Niṣkāma Karma – Buddhi Yoga
“బావా! ఫలాపేక్ష రజోగుణ సంబంధము. అది నీకు సరిగాదు. ఫలం వదలమంటే కర్మనే మానుదువేమో! అది మరింత మోసము. అది తమోగుణ లక్షణము. జాగ్రత్త!” ఇక్కడ భగవంతుడు నాలుగు ఆజ్ఞలు పెట్టినాడు. మొదటిది విధాయకాజ్ఞ, తక్కిన మూడును నిషేధకాజ్ఞలు. మొదటిది గుణ నిరూపణ సంబంధము. రెండవది దోషనిరూపణ సంబంధము. కాన మానవులందరికీ కర్మయందధికారము కలదని భావించవలెను. ఒక అర్జునునికే కాదు.
అర్జునుని మానవ ప్రతినిధిగా భావించవలెను. అదియే గీతా పాఠకులు మొదలు గమనించవలసిన విషయము. ఇందులో మరొకటి తెలిసికొనవలెను; ఏమన, కర్మాధికారము మానవులకే కానీ, పశుపక్ష్యాదులకు కానీ దేవతలకు కానీ కాదని దీని అర్థము. లోకమున ప్రతి మానవుడూ ఫలాన్ని కోరే కర్మలు చేయును. ఫలమే లేదన్న అసలు మానవుడు కర్మనైననూ వదలును కానీ ఫలములేక ఏ కర్మయునూ చేయుటలేదు. ప్రతి కర్మకూ మానవునకు లాభము అవసరము కానీ మన గీతా పానము చేయువారలకు ఇది అన్వయింపదు. సామాన్య మానవుల మనసులు అట్టి ఫలాపేక్షకు పాల్పడవచ్చును. మోక్షాపేక్ష కలవారు కర్మలు చేయుచు, ఫలమును భగవదర్పితము చేయవలెను. అది శాంతిని చేకూర్చును.
In plain words
“Brother-in-law! Desire for the fruit belongs to rajoguṇa. It is not right for you. And if you are told to let go of the fruit, you will give up karma itself, I suppose! That is a greater deception still. It is a mark of tamoguṇa. Take care!” Here God has laid down four commands. The first is a positive command; the other three are prohibitions. The first has to do with setting out what is good; the second has to do with setting out what is at fault. So it must be understood that all human beings have a right in karma, not Arjuna alone.
Arjuna should be seen as the representative of humanity. That is the first thing readers of the Gītā must notice. There is one more thing to understand here: it means that the right in karma belongs to human beings alone, not to beasts, birds and the like, nor to the gods. In the world every human being does karmas seeking their fruit. If there is to be no fruit at all, a man will even give up the karma; he does no karma without fruit. For every karma a man needs some gain; but this does not apply to those who drink our Gītā. The minds of ordinary people may give themselves to such desire for the fruit. Those who long for Mokṣa must do their karmas and offer the fruit to God. That will bring Śānti.
▸Gītā Vāhini· The Marks of the Sthitaprajña
ఇది వ్యాఖ్యానీకులు పడిన పెద్ద పొరపాటు. భగవంతుడు గీతలో “మా ఫలేషు” అన్నాడు. అనగా, ‘ఫలము వద్దు’ అని దాని అర్థము. “మా” అనగా ‘వద్దు’, అంటే “ఫలమేమో ఉన్నది; కానీ ‘నాకు వద్దు,’ అని దానిని వదులుట,” దీని భావము. వ్యాఖ్యానీకులు వ్రాసినట్లు “అధికారము లేదు” అని యుండిన కృష్ణపరమాత్మ “న ఫలేషు” అని ఉండవలెను కదా? “న” అనగా లేదు అని. “మా ఫలేషు”కు “న ఫలేషు” అనుటలో భగవత్ వాక్యమును కూడనూ మార్చినవారగుదురు. అట్టిది మహాపరాధము.
కర్మచేయుటకు అధికారమున్నప్పుడు కర్మఫలమునకు కూడనూ మానవునకధికారమున్నది. లేదని చెప్పుటకు సాధ్యము కాదు, వీలులేదు. కానీ, “ఇష్టముతో కర్మఫలమును వదలవలె”ననియే దీని అర్థము. అందుకనే గీత ఒక మార్గము తెలిపినది: పని చేయి; ఫలము వదలు. ఫలాపేక్ష రజోగుణము. ఫలము లేదని, పనే మానిన తమోగుణము. కాన పనిచేసి ఫలమును వదలిన అది సత్వగుణమగునని దివ్యమార్గమును చూపుచున్నది.
In plain words
This is a great mistake the commentators have made. In the Gītā, God said "mā phaleṣu". Its meaning is: "Do not want the fruit." "Mā" means "do not want"; that is, the sense is: "As for the fruit, it is there; but to give it up, saying, 'I do not want it.'" If it meant "there is no right", as the commentators have written, Kṛṣṇa Paramātma would have had to say "na phaleṣu", would he not? "Na" means "there is not". By saying "na phaleṣu" in place of "mā phaleṣu", they have altered even the word of God. That is a grave offence.
When man has the right to do karma, he has the right to the fruit of karma too. It cannot be said that he has not; there is no way to say it. But the meaning is this: "The fruit of karma must be given up willingly." That is why the Gītā has shown a path: Do the work; give up the fruit. Desire for the fruit is rajoguṇa. To give up the work itself, thinking there is no fruit, is tamoguṇa. So the Gītā shows the divine path: doing the work and giving up the fruit becomes sattvaguṇa.