Vālmīki Rāmāyaṇa · The Fire of Śiva
Tap a verse for its meaning
- 1उक्तवाक्ये तस्मिन्नुभौ ।अभिनन्द्य कथां वीरावूचतु ॥
- 2धर्मयुक्तमिदं ब्रह्मन्कथितं परमं त्वया ।दुहितुः ज्येष्ठाया वक्तुमर्हसि ॥
- 3विस्तरं विस्तरज्ञोऽसि दिव्यमानुषसम्भवम् ।त्रीन्पथो हेतुना केन प्लावये ॥
- 4कथं गङ्गा विश्रुता ।त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभिः कैः समन्विता ॥
- 5तथा ब्रुवति विश्वामित्र ।निखिलेन कथां सर्वामृषिमध्ये न्यवेदयत् ॥
- 6पुरा राम कृतोद्वाहो नीलकण्ठो महातपाः ।दृष्ट्वा च स्पृहया देवीं पचक्रमे ॥
- 7देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम् ।तस्य सङ्क्रीडमानस्य महादेवस्य धीमतः ॥
- 8न चापि तनयो राम तस्यामासी ।ततो देवाः पितामहपुरोगमाः ॥
- 9यदिहोत्पद्यते भूतं कस्त ।अभिगम्य सुराः सर्वे प्रणिपत्येदमब्रुवन् ॥
- 10देव देव महादेव लोकस्यास्य ।सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥
- 11न लोका धारयिष्यन्ति तव सुरोत्तम । युक्तो देव्या सह तपश्चर ॥
- 12त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय ।रक्ष सर्वानिमाँल्लोकान्नालोकं कर्तुमर्हसि ॥
- 13देवतानां वचः श्रुत्वा ।बाढमित्यब्रवीत्सर्वान्पुनश्चेदमुवाच ह ॥
- 14धारयिष्याम्यहं तेजस्तेजस्येव ।त्रिदशाः पृथिवी चैव निर्वाणमधिगच्छतु ॥
- 15यदिदं क्षुभितं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् ।धारयिष्यति कस्तन्मे ब्रुवन्तु सुरसत्तमाः ॥
- 16एवमुक्तास्ततो देवाः प्रत्यूचु ।यत्तेजः क्षुभितं ह्येतत्त धारयिष्यति ॥
- 17एवमुक्तः सुरपतिः प्रमुमोच ।तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता ॥
- 18ततो देवाः पुनरिदमूचुश्चाथ ।प्रविश त्वं महातेजो रौद्रं ॥
- 19तदग्निना पुनर्व्याप्तं सञ्जातः ।दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसन्निभम् ॥
- 20यत्र जातो महातेजाः कार्तिकेयोऽग्निसम्भवः ।अथोमां च शिवं चैव देवाः सर्षिगणास्तदा ॥
- 21पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्ततः ।अथ राम त्रिदशानिदमब्रवीत् ॥
- 22कृतस्याद्य फलं प्राप्स्यथ मे सुराः ।इत्युक्त्वा सलिलं गृह्य पार्वती ॥
- 23समन्युरशपत्सर्वा ।यस्मान्निवारिता चैव सङ्गतिः पुत्रकाम्यया ॥
- 24अपत्यं स्वेषु दारेषु नोत्पादयितुमर्हथ ।अद्यप्रभृति युष्माकमप्रजाः सन्तु पत्नयः ॥
- 25एवमुक्त्वा सुरान् सर्वान् शशाप ।अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि ॥
- 26न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता ।प्राप्स्यसि त्वं मम पुत्रमनिच्छती ॥
- 27तान्सर्वाष्ट्वा सुरान्सुरपतिस्तदा ।गमनायोपचक्राम दिशं ॥
- 28स गत्वा र्श्वे तस्योत्तरे गिरेः । सह देव्या महेश्वरः ॥
- 29एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदितः ।गङ्गायाः प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मणः ॥