Vālmīki Rāmāyaṇa · The Lineage of Viśvāmitra
Tap a verse for its meaning
- 1तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रस्य धीमतः । महातेजाः शतानन्दो ॥
- 2गौतमस्य सुतो ज्येष्ठ द्योतितप्रभः । परं विस्मयमागतः ॥
- 3स तौ निषण्णौ सम्प्रेक्ष्य नृपात्मजौ ।शतानन्दो मुनिश्रेष्ठं विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥
- 4अपि ते मम माता यशस्विनी ।दर्शिता राजपुत्राय तपोदीर्घमुपागता ॥
- 5अपि रामे महातेजा मम माता यशस्विनी ।वन्यैरुपाहरत्पूजां सर्वदेहिनाम् ॥
- 6अपि रामाय कथितं यथावृत्तं पुरातनम् ।मम मातुर्महातेजो दैवेन ॥
- 7अपि कौशिक भद्रं ते मम ।माता मम मुनिश्रेष्ठ रामसन्दर्शनादितः ॥
- 8अपि मे गुरुणा रामः पूजितः ।इहागतो महातेजाः पूजां प्राप्तो ॥
- 9अपि गुरुर्मे कुशिकात्मज ।इहागतेन रामेण भिवादितः ॥
- 10तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विश्वामित्रो महामुनिः ।प्रत्युवाच शतानन्दं वाक्यज्ञो ॥
- 11नातिक्रान्तं मुनिश्रेष्ठ यत्कर्तव्यं कृतं मया ।सङ्गता मुनिना पत्नी भार्गवेणेव ॥
- 12तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विश्वामित्रस्य ।शतानन्दो रामं वचनमब्रवीत् ॥
- 13स्वागतं ते नरश्रेष्ठ प्राप्तोऽसि राघव ।विश्वामित्रं पुरस्कृत्य महर्षिमपराजितम् ॥
- 14तपसा ब्रह्मर्षिरतुलप्रभः ।विश्वामित्रो महातेजा वेत्स्येनं परमां गतिम् ॥
- 15नास्ति धन्यतरो राम त्वत्तोऽन्यो भुवि कश्चन । कुशिकपुत्रस्ते येन तप्तं महत्तपः ॥
- 16श्रूयतां चाभिधास्यामि महात्मनः ।यथा बलं यथा वृत्तं तन्मे निगदतः शृणु ॥
- 17राजाऽभूदेष दीर्घकालमरिन्दमः ।धर्मज्ञः कृतविद्यश्च प्रजानां च हिते रतः ॥
- 18प्रजापतिसुतस्त्वासीत्कुशो नाम महीपतिः ।कुशस्य पुत्रो बलवान्कुशनाभः ॥
- 19कुशनाभसुतस्त्वासीद्गाधिरित्येव विश्रुतः ।गाधेः पुत्रो महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥
- 20विश्वमित्रो महातेजाः ।बहुवर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत् ॥
- 21कदाचित्तु महातेजा योजयित्वा ।परिवृतः परिचक्राम मेदिनीम् ॥
- 22नगराणि च राष्ट्राणि सरितश्च तथा गिरीन् ।मशो राजा विचरन्नाजगाम ह ॥
- 23वसिष्ठस्याश्रमपदं नानावृक्षसमाकुलम् ।नानामृगगणाकीर्णं ॥
- 24देवदानवगन्धर्वैः किन्नरैरुपशोभितम् ।प्रशान्तहरिणाकीर्णं ॥
- 25ब्रह्मर्षिगणसङ्कीर्णं देवर्षिगणसेवितम् ।तपश्चरणसंसिद्धैरग्निकल्पैर्महात्मभिः ॥
- 26सततं सङ्कुलं श्रीमद्ब्रह्मकल्पैर्महात्मभिः ।अब्भक्षै शीर्णपर्णाशनैस्तथा ।फलमूलाशनैर्दान्तैर्जितरोषैर्जितेन्द्रियैः ॥
- 27ऋषिभिर्वालखिल्यैश्च ।अन्यैर्वैखानसैश्चैव समन्तादुपशोभितम् ॥
- 28वसिष्ठस्याश्रमपदं ।ददर्श जयतां श्रेष्ठो विश्वामित्रो महाबलः ॥