Vālmīki Rāmāyaṇa · The Wrath of Śabalā
Tap a verse for its meaning
- 1कामधेनुं वसिष्ठोऽपि यदा न त्यजते ।तदास्य शबलां राम विश्वामित्रोऽन्वकर्षत ॥
- 2नीयमाना तु राम राज्ञा महात्मना ।दुःखिता चिन्तयामास रुदन्ती ॥
- 3वसिष्ठेन किमहं सुमहात्मना ।याऽहं राजभटैर्दीना ह्रियेय भृशदुःखिता ॥
- 4किं मयाऽपकृतं तस्य महर्षे ।यन्मामनागसं भक्तामिष्टां त्यजति ॥
- 5इति सा चिन्तयित्वा तु विनिःश्वस्य पुनः पुनः ।निर्धूय तांस्तदा भृत्यान् शतशः ॥
- 6जगामानिलवेगेन पादमूलं महात्मनः ।शबला सा रुदन्ती च क्रोशन्ती चेदमब्रवीत् ॥
- 7वसिष्ठस्याग्रतः स्थित्वा ।भगवन्किं परित्यक्ता त्वयाऽहं ॥
- 8यस्माद्राजभटा मां हि नयन्ते त्वत्सकाशतः ।एवमुक्तस्तु ब्रह्मर्षिरिदं वचनमब्रवीत् ॥
- 9शोकसन्तप्तहृदयां दुःखिताम् ।न त्वां त्यजामि शबले नापि मेऽपकृतं त्वया ॥
- 10एष त्वां नयते राजा बलान्मत्तो ।न हि तुल्यं बलं मह्यं राजा त्वद्य विशेषतः ॥
- 11बली राजा क्षत्रियश्च पृथिव्याः पतिरेव च ।इयमक्षौहिणी पूर्णा सवाजिरथासङ्कुला ॥
- 12हस्तिध्वजसमाकीर्णा तेनासौ ।एवमुक्ता वसिष्ठेन प्रत्युवाच ॥
- 13वचनं सा ब्रह्मर्षिममितप्रभम् ।न बलं क्षत्रियस्याहुर्ब्राह्मणो बलवत्तरः ॥
- 14ब्रह्मन्ब्रह्मबलं दिव्यं बलवत्तरम् ।अप्रमेयबलं तुभ्यं न त्वया बलवत्तरः ॥
- 15विश्वामित्रो महावीर्यस्तेजस्तव दुरासदम् ।नियुङ्क्ष्व मां त्वद्ब्रह्मबलसम्भृताम् ॥
- 16तस्य दर्पबलं यत्तन्नाशयामि ।इत्युक्तस्तु तया राम वसिष्ठस्तु महायशाः ॥
- 17सृजस्वेति तदोवाच बलं ।तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सासृजत्तदा ॥
- 18तस्या हुम्भारवोत्सृष्टाः शतशो नृप ।नाशयन्ति बलं सर्वं विश्वामित्रस्य पश्यतः ॥
- 19बलं भग्नं ततो दृष्ट्वा रथेनाक्रम्य ।स राजा परमक्रुद्धो ॥
- 20पह्लवान्नाशयामास शस्त्रैरुच्चावचैरपि ।विश्वामित्रार्दितान्दृष्ट्वा पह्लवान् शतशस्तदा ॥
- 21भूय एवासृज ।तैरासीत्संवृता भूमिः ॥
- 22प्रभावद्भिर्महावीर्यै ।दीर्घासिपट्टिशधरैर्हेमवर्णाम्बरावृतैः ॥
- 23निर्दग्धं तद्बलं सर्वं प्रदीप्तैरिव पावकैः ।ततोऽस्त्राणि महातेजा विश्वामित्रो मुमोच ह ।तैस्तै बर्बराश्चाकुलीकृताः ॥