Vālmīki Rāmāyaṇa · Triśaṅku’s Heaven
Tap a verse for its meaning
- 1त्वा वासिष्ठान्समहोदयान् ।ऋषिमध्ये महातेजा विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥
- 2अयमिक्ष्वाकुदायादस्त्रिशङ्कुरिति विश्रुतः ।धर्मिष्ठश्च वदान्यश्च मां चैव ॥
- 3तेनानेन ।यथायं स्वशरीरेण स्वर्गलोकं गमिष्यति ॥
- 4तथा प्रवर्त्यतां यज्ञो भवद्भिश्च मया सह ।विश्वामित्रवचः श्रुत्वा सर्व एव ॥
- 5ऊचुः समेत्य सहिता धर्मज्ञा धर्मसंहितम् ।अयं कुशिकदायादो मुनिः ॥
- 6यदाह वचनं सम्यगेतत्कार्यं न संशयः ।अग्निकल्पो हि भगवान् रोषितः ॥
- 7तस्मात्प्रवर्त्यतां यज्ञः सशरीरो यथा दिवम् ।गच्छेदिक्ष्वाकुदायादो विश्वामित्रस्य ॥
- 8तथा प्रवर्त्यतां यज्ञः सर्वे ।एवमुक्त्वा महर्षयश्चक्रुस्तास्ताः क्रियास्तदा ॥
- 9याजकश्च महातेजा विश्वामित्रोऽभवत्क्रतौ ।ऋत्विजश्चानुपूर्व्येण मन्त्रव ॥
- 10चक्रुः सर्वाणि कर्माणि यथाकल्पं ।ततः कालेन महता विश्वामित्रो ॥
- 11चकारावाहनं तत्र भागार्थं सर्वदेवताः ।नाभ्यागमंस्तदाहूता भागार्थं सर्वदेवताः ॥
- 12ततः क्रोधसमाविष्टो विश्वमित्रो महामुनिः । सक्रोधस्त्रिशङ्कुमिदमब्रवीत् ॥
- 13पश्य मे तपसो वीर्यं स्वार्जितस्य नरेश्वर ।एष त्वां सशरीरेण नयामि स्वर्गमोजसा ॥
- 14दुष्प्रापं स्वशरीरेण दिवं गच्छ नराधिप ।स्वार्जितं किञ्चिदप्यस्ति मया हि ॥
- 15राज तस्य सशरीरो दिवं व्रज ।उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्सशरीरो ॥
- 16दिवं जगाम काकुत्स्थ मुनीनां पश्यतां तदा ।देवलोकगतं दृष्ट्वा त्रिशङ्कुं ॥
- 17सह सर्वैः सुरगणैरिदं वचनमब्रवीत् ।त्रिशङ्को गच्छ भूयस्त्वं नासि ॥
- 18गुरुशापहतो मूढ पत भूमिमवाक्षिराः ।एवमुक्तो महेन्द्रेण त्रिशङ्कुरपतत्पुनः ॥
- 19विक्रोशमानस्त्राहीति विश्वामित्रं तपोधनम् ।तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य क्रोशमानस्य ॥
- 20क्रोधमाहारयत्तीव्रं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ।ऋषिमध्ये स तेजस्वी प्रजापतिरिवापरः ॥
- 21सृजन्दक्षिणमार्गस्थान्सप्तर्षीनपरान्पुनः ।नक्षत्रमालामपरामसृजत्क्रोधमूर्छितः ॥
- 22दक्षिणां दिशमास्थाय मुनिमध्ये महातपाः ।सृष्ट्वा नक्षत्रवंशं च क्रोधेन ॥
- 23अन्यमिन्द्रं करिष्यामि लोको वा स्यादनिन्द्रकः ।दैवतान्यपि स क्रोधात्स्रष्टुं समुपचक्रमे ॥
- 24ततः सर्षिसङ्घाः सुरासुराः ।सकिन्नरमहायक्षाः सहसिद्धाः सचारणाः ॥
- 25विश्वामित्रं महात्मानमूचुः सानुनयं वचः ।अयं राजा महाभाग ॥
- 26सशरीरो दिवं यातुं नार्हत्येव तपोधन ।तेषां तद्वचनं श्रुत्वा देवानां ॥
- 27अब्रवीत्सुमहद्वाक्यं कौशिकः सर्वदेवताः ।सशरीरस्य भद्रं वस्त्रिशङ्कोरस्य ॥
- 28आरोहणं नानृतं कर्तुमुत्सहे ।स्वर्गोऽस्तु सशरीरस्य त्रिशङ्कोरस्य शाश्वतः ॥
- 29च सर्वाणि मामकानि ध्रुवाण्यथ ।यावल्लोका धरिष्यन्ति तिष्ठन्त्वेतानि सर्वशः ॥
- 30सुराः सर्वे तदनुज्ञातुमर्हथ ।एवमुक्ताः सुराः सर्वे प्रत्यूचुर्मुनिपुङ्गवम् ॥
- 31एवं भवतु भद्रं ते तिष्ठन्त्वेतानि सर्वशः । तान्यनेकानि वैश्वानरपथाद्बहिः ॥
- 32नक्षत्राणि तेषु ज्योतिःषु जाज्वलन् ।अवाक्षिरास्त्रिशङ्कुश्च तिष्ठत्वमरसन्निभः ॥
- 33अनुयास्यन्ति चैतानि ज्योतींषि ।कृतार्थं कीर्तिमन्तं च स्वर्गलोकगतं यथा ॥
- 34विश्वामित्रस्तु सर्वदेवैरभिष्टुतः ।ऋषिभिश्च महातेजा बाढमित्याह देवताः ॥
- 35ततो देवा महात्मानो मुनयश्च ।जग्मुर्यथागतं सर्वे यज्ञस्यान्ते ॥