Vālmīki Rāmāyaṇa · The Purchase of Śunaḥśepa
Tap a verse for its meaning
- 1विश्वामित्रो थ प्रस्थितान्प्रेक्ष्य तानृषीन् ।अब्रवीन्नरशार्दूलः सर्वांस्ता ॥
- 2प्रवृत्तोऽयं दक्षिणामास्थितो दिशम् ।दिशमन्यां प्रपत्स्यामस्तत्र तप्स्यामहे तपः ॥
- 3पश्चिमायां विशालायां महात्मनः ।सुखं तपश्चरिष्यामो परं तद्धि ॥
- 4एवमुक्त्वा महातेजाः पुष्करेषु महामुनिः ।तप उग्रं दुराधर्षं तेपे ॥
- 5एतस्मिन्नेव काले तु अयोध्याधिपतिर्नृपः ।अम्बरीष इति ख्यातो यष्टुं समुपचक्रमे ॥
- 6तस्य वै पशुमिन्द्रो जहार ह ।प्रणष्टे तु पशौ विप्रो राजानमिदमब्रवीत् ॥
- 7पशुरद्य हृतो राजन्प्रणष्टस्तव ।अरक्षितारं राजानं घ्नन्ति दोषा नरेश्वर ॥
- 8प्रायश्चित्तं महद्ध्येतन्नरं वा ।आनयस्व पशुं शीघ्रं यावत्कर्म प्रवर्तते ॥
- 9श्रुत्वा स राजा । महाबुद्धिः पशुं गोभिः सहस्रशः ॥
- 10देशाञ्जनपदांस्तांस्तान्नगराणि वनानि च ।आश्रमाणि च पुण्यानि मार्गमाणो ॥
- 11स पुत्रसहितं तात सभार्यं रघुनन्दन । समासीनमृचीकं सन्ददर्श ह ॥
- 12तमुवाच महातेजाः प्रणम्याभिप्रसाद्य च ।ब्रह्मर्षि तपसा दीप्तं राजर्षिरमितप्रभः ॥
- 13पृष्ट्वा सर्वत्र कुशलमृचीकं तमिदं वचः ।गवां शतसहस्रेण सुतं यदि ॥
- 14पशोरर्थे महाभाग कृतकृत्योऽस्मि भार्गव ।सर्वे परिसृता देशा न लभे पशुम् ॥
- 15दातुमर्हसि सुतमेकमितो मम ।एवमुक्तो महातेजा ऋचीकस्त्वब्रवीद्वचः ॥
- 16नाहं ज्येष्ठं नरश्रेष्ठ विक्रीणीयां कथञ्चन ।ऋचीकस्य वचः श्रुत्वा तेषां महात्मनाम् ॥
- 17उवाच नरशार्दूलमम्बरीषमिदं वचः ।अविक्रेयं सुतं ज्येष्ठं भगवानाह भार्गवः ॥
- 18ममापि दयितं विद्धि कनिष्ठं शुनकं नृप ।तस्मात्कनीयसं पुत्रं न दास्ये तव पार्थिव ॥
- 19प्रायेण हि नरश्रेष्ठ ज्येष्ठाः पितृषु ।मातॄणां च कनीयांसस्तस्मा कनीयसम् ॥
- 20उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्मुनिपत्न्यां तथैव च । स्वयं राम मध्यमो वाक्यमब्रवीत् ॥
- 21पिता ज्येष्ठमविक्रेयं माता चाह कनीयसम् ।विक्रीतं मध्यमं मन्ये राजन्पुत्रं ॥
- 22गवां शतसहस्रेण शुनःशेपं नरेश्वरः ।गृहीत्वा परमप्रीतो रघुनन्दन ॥
- 23अम्बरीषस्तु राजर्षी ।शुनःशेपं महातेजा जगामाशु महायशाः ॥