Vālmīki Rāmāyaṇa · The Fourfold Wedding
Tap a verse for its meaning
- 1यस्मिंस्तु दिवसे राजा चक्रे गोदानमुत्तमम् ।तस्मिंस्तु दिवसे शूरो मुपेयिवान् ॥
- 2पुत्रः केकयराजस्य साक्षा ।दृष्ट्वा पृष्ट्वा च कुशलं राजानमिदमब्रवीत् ॥
- 3केकयाधिपती राजा शलमब्रवीत् ।येषां कुशलकामोऽसि तेषां सम्प्रत्यनामयम् ॥
- 4स्वस्रीयं मम राजेन्द्र द्रष्टुकामो महीपतिः ।तदर्थमुपयातोऽहमयोध्यां ॥
- 5श्रुत्वा त्वहमयोध्यायां विवाहार्थं तवात्मजान् ।मिथिलामुपयातांस्तु त्वया सह ॥
- 6त्वरयाभ्युपयातोऽहं द्रष्टुकामः स्वसुःसुतम् ।अथ राजा दशरथः प्रियातिथिमुपस्थितम् ॥
- 7दृष्ट्वा पूजनार्हमपूजयत् ।ततस्तामुषितो रात्रिं सह पुत्रैर्महात्मभिः ॥
- 8प्रभाते पुनरुत्थाय कृत्वा कर्माणि ।ऋषींस्तदा पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत् ॥
- 9युक्ते मुहूर्ते सर्वाभरणभूषितैः ।भ्रातृभिः सहितो रामः ॥
- 10वसिष्ठं पुरतः कृत्वा महर्षीनपरानपि ।वसिष्ठो भगवानेत्य वैदेहमिदमब्रवीत् ॥
- 11राजा दशरथो राजन्कृतकौतुकमङ्गलैः ।पुत्रैर्नरवरश्रेष्ठ दातारमभिकाङ्क्षते ॥
- 12दातृप्रतिग्रहीतृभ्यां सर्वार्थाः प्रभवन्ति हि ।स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व कृत्वा वैवाह्यमुत्तमम् ॥
- 13इत्युक्तः परमोदारो वसिष्ठेन महात्मना ।प्रत्युवाच महातेजा वाक्यं ॥
- 14कः स्थितः प्रतिहारो मे कस्याज्ञा सम्प्रतीक्ष्यते । को विचारोऽस्ति यथा राज्यमिदं तव ॥
- 15कृतकौतुकसर्वस्वा वेदिमूलमुपागताः ।मम कन्या मुनिश्रेष्ठ दीप्ता वह्नेर्यथार्चिषः ॥
- 16सज्जोऽहं त्वत्प्रतीक्षोऽस्मि वेद्यामस्यां प्रतिष्ठितः ।अविघ्नं क्रियतां राजन्किमर्थमवलम्बते ॥
- 17तद्वाक्यं जनकेनोक्तं श्रुत्वा दशरथस्तदा ।प्रवेशयामास सुतान्सर्वानृषिगणानपि ॥
- 18ततो राजा विदेहानां वसिष्ठमिदमब्रवीत् ।कारयस्व ऋषे सर्वामृषिभिः सह ॥
- 19रामस्य क्रियां वैवाहिकीं प्रभो ।तथेत्युक्त्वा तु जनकं वसिष्ठो भगवानृषिः ॥
- 20विश्वामित्रं पुरस्कृत्य शतानन्दं च धार्मिकम् । तु विधिवद्वेदिं कृत्वा ॥
- 21अलंचकार तां वेदिं गन्धपुष्पैः समन्ततः ।सुवर्णपालिकाभिश्च छिद्रकुम्भैश्च साङ्कुरैः ॥
- 22शरावैश्च धूपपात्रैः सधूपकैः ।शङ्खपात्रैः स्रुग्भिः पात्रैरर्घ्याभिपूरितैः ॥
- 23लाजपूर्णैश्च पात्रौघैरक्षतैरपि संस्कृतैः ।दर्भैः समैः समास्तीर्य विधिवन्मन्त्रपूर्वकम् ॥
- 24वेद्यां तु विधिमन्त्रपुरस्कृतम् । महातेजा वसिष्ठो भगवानृषिः ॥
- 25ततः सीतां समानीय ।समक्षमग्नेः संस्थाप्य राघवाभिमुखे तदा ॥
- 26अब्रवीज्जनको राजा ।इयं सीता मम सुता तव ॥
- 27प्रतीच्छ चैनां भद्रं ते पाणिना ।पतिव्रता महभागा सदा ॥
- 28इत्युक्त्वा प्राक्षिपद्राजा मन्त्रपूतं जलं तदा ।साधु साध्विति देवानामृषीणां वदतां तदा ॥
- 29पुष्पवर्षो महानभूत् ।एवं दत्त्वा तदा सीतां मन्त्रोदकपुरस्कृताम् ॥
- 30अब्रवीज्जनको राजा हर्षेणाभिपरिप्लुतः ।लक्ष्मणागच्छ भद्रं ते ऊर्मिलां च ममात्मजाम् ॥
- 31प्रतीच्छ पाणिं गृह्णीष्व मा भू ।तमेवमुक्त्वा जनको भरतं चाभ्यभाषत ॥
- 32पाणिं गृह्णीष्व पाणिना रघुनन्दन ।शत्रुघ्नं चापि धर्मात्मा अब्रवीज्जनकेश्वरः ॥
- 33महाबाहो पाणिं गृह्णीष्व पाणिना ।सर्वे भवन्तः सौम्याश्च सर्वे ॥
- 34सन्तु काकुत्स्था मा भूत्कालस्य पर्ययः ।जनकस्य वचः श्रुत्वा ॥
- 35चत्वारस्ते चतसॄणां वसिष्ठस्य मते स्थिताः ।अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा वेदिं राजानमेव च ॥
- 36ऋषींश्चैव महात्मानः सभार्या रघुसत्तमाः ।यथोक्तेन तदा चक्रुर्विवाहं ॥
- 37काकुत्स्थैश्च गृहीतेषु ललितेषु च पाणिषु ।पुष्पवृष्टिर्महत्यासीदन्तरिक्षात्सुभास्वरा ॥
- 38दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैर्गीतवादित्रनिःस्वनैः ।ननृतुश्चाप्सरःसङ्घा गन्धर्वाश्च जगुः कलम् ॥
- 39विवाहे रघुमुख्यानां तदद्भुतमदृश्यत ।ईदृशे वर्तमाने तु तूर्योद्घुष्टनिनादिते ॥
- 40त्रिरग्निं ते परिक्रम्य ऊहुर्भार्या महौजसः ।अथोपकार्यां जग्मुस्ते सदारा रघुनन्दनाः ।राजाप्यनुययौ पश्यन्सर्षिसङ्घः सबान्धवः ॥