Vālmīki Rāmāyaṇa · The Two Divine Bows
Tap a verse for its meaning
- 1राम दाशरथे राम वीर्यं ते श्रूयतेऽद्भुतम् ।धनुषो भेदनं चैव निखिलेन मया श्रुतम् ॥
- 2तदद्भुतमचिन्त्यं च भेदनं धनुषस्त्वया ।तच्छ्रुत्वाहमनुप्राप्तो धनुर्गृह्यापरं ॥
- 3तदिदं घोरसङ्काशं जामदग्न्यं महद्धनुः ।पूरयस्व शरेणैव स्वबलं दर्शयस्व च ॥
- 4तदहं ते बलं दृष्ट्वा धनुषोऽस्य प्रपूरणे ।द्वन्द्वयुद्धं वीर्यश्लाघ्यमहं तव ॥
- 5तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा दशरथस्तदा ।विषण्णवदनो दीनः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥
- 6शान्तस्त्वं ब्राह्मणश्च महायशाः ।बालानां मम पुत्राणामभयं दातुमर्हसि ॥
- 7भार्गवाणां कुले जातः ।सहस्राक्षे प्रतिज्ञाय शस्त्रं ॥
- 8स त्वं धर्मपरो भूत्वा काश्यपाय ।दत्त्वा वनमुपागम्य महेन्द्रकृतकेतनः ॥
- 9मम सर्वविनाशाय महामुने ।न चैकस्मिन्हते रामे सर्वे वयम् ॥
- 10ब्रुवत्येवं दशरथे जामदग्न्यः । तद्वाक्यं राममेवाभ्यभाषत ॥
- 11इमे द्वे धनुषी श्रेष्ठे लोकाभिविश्रुते ।दृढे बलवती मुख्ये सुकृते ॥
- 12अतिसृष्टं सुरैरेकं युयुत्सवे ।त्रिपुरघ्नं नरश्रेष्ठ भग्नं यत्त्वया ॥
- 13इदं द्वितीयं दुर्धर्षं विष्णोर्दत्तं सुरोत्तमैः ।तदिदं वैष्णवं राम धनुः ॥
- 14समानसारं काकुत्स्थ रौद्रेण धनुषा त्विदम् ।तदा तु देवताः सर्वाः पृच्छन्ति स्म ॥
- 15विष्णोश्च ।अभिप्रायं तु विज्ञाय देवतानां पितामहः ॥
- 16विरोधं जनयामास तयोः सत्यवतां वरः ।विरोधे च महद्युद्धमभव ॥
- 17शितिकण्ठस्य विष्णोश्च ।तदा तु जृम्भितं शैवं धनुर्भीमपराक्रमम् ॥
- 18महादेवः स्तम्भितोऽथ त्रिलोचनः ।देवैस्तदा समागम्य सर्षिसङ्घैः सचारणैः ॥
- 19याचितौ प्रशमं तत्र जग्मतुस्तौ सुरोत्तमौ ।जृम्भितं तद्धनुर्दृष्ट्वा शैवं ॥
- 20अधिकं मेनिरे विष्णुं देवाः सर्षिगणास्तदा ।धनू रुद्रस्तु सङ्क्रुद्धो विदेहेषु महायशाः ॥
- 21देवरातस्य राजर्षेर्ददौ हस्ते ।इदं च वैष्णवं राम धनुः परपुरञ्जयम् ॥
- 22ऋचीके भार्गवे प्रादाद्विष्णुः सन्न्यासमुत्तमम् ।ऋचीकस्तु पुत्रस्याप्रतिकर्मणः ॥
- 23पितुर्मम ददौ दिव्यं जमदग्नेर्महात्मनः । पितरि मे तपोबल समन्विते ॥
- 24अर्जुनो विदधे मृत्युं प्राकृतां बुद्धिमास्थितः ।वधमप्रतिरूपं तु पितुः श्रुत्वा ॥
- 25क्षत्रमुत्सादयन्रोषाज्जातं जातमनेकशः । चाखिलां प्राप्य महात्मने ॥
- 26यज्ञस्यान्ते तदा राम दक्षिणां पुण्यकर्मणे ।दत्त्वा महेन्द्रनिलयस्तपोबलसमन्वितः ॥
- 27स्थितोऽस्मि तस्मिं सुसुखं ।अद्य तूत्तमवीर्येण त्वया राम महाबल ॥
- 28श्रुत्वातु धनुषो भेदं ततोऽहं द्रुतमागतः ।तदिदं वैष्णवं राम पितृपैतामहं महत् ॥
- 29क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य गृह्णीष्व धनुरुत्तमम् ।योजयस्व धनुःश्रेष्ठे शरं परपुरञ्जयम् ।यदि शक्नोसि काकुत्स्थ द्वन्द्वं दास्यामि ते ततः ॥