Vālmīki Rāmāyaṇa · Lakṣmaṇa's Fury
Tap a verse for its meaning
- 1तां तथा दर्शयित्वा तु गिरिनिम्नगाम् ।निषसाद गिरिप्रस्थे सीतां मांसेन ॥
- 2इदं मेध्यमिदं स्वादु निष्टप्तमिदमग्निना ।एवमास्ते स सीतया सह राघवः ॥
- 3तथा तत्रासतस्तस्य भरतस्योपयायिनः ।सैन्यरेणुश्च शब्दश्च प्रादुरास्तां ॥
- 4एतस्मिन्नन्तरे त्रस्ताः शब्देन महता ततः ।अर्दिता मत्ताः सयूथा दुद्रुवुर्दिशः ॥
- 5स तं सैन्यसमुद्धूतं शब्दं शुश्राव ।तांश्च विप्रद्रुतान् सर्वान् यूथपानन्ववैक्षत ॥
- 6तांश्च विद्रवतो दृष्ट्वा तं च श्रुत्वा च निस्वनम् ।उवाच रामः सौमित्रिं लक्ष्मणं ॥
- 7हन्त लक्ष्मण पश्येह सुमित्रा सुप्रजास्त्वया ।भीमस्तनितगम्भीरस्तुमुलः श्रूयते स्वनः ॥
- 8गजयूथानि वाऽरण्ये महिषा वा ।वित्रासिता मृगाः सिंहैः सहसा प्रद्रुता दिशः ॥
- 9राजा वा राजमात्रो वा वने ।अन्यद्वा श्वापदं किञ्चित् ज्ञातुमर्हसि ॥
- 10सुदुश्चरो गिरिश्चायं पक्षिणामपि लक्ष्मण ।सर्वमेतद्यथातत्त्वमचिराज्ञातुमर्हसि ॥
- 11स लक्ष्मणः सन्त्वरितः सालमारुह्य पुष्पितम् ।प्रेक्षमाणो दिशस्सर्वाः पूर्वां दिशमुदैक्षत ॥
- 12उदङ्मुखः प्रेक्षमाणो ददर्श ।रथाश्वगजसम्बाधां यत्तैर्युक्तां ॥
- 13तामश्वगजसम्पूर्णां । सेनां रामाय वचनं चेदमब्रीत् ॥
- 14अग्निं र्यः सीता च भजतां गुहाम् ।सज्यं कुरुष्व चापं च शरांश्च कवचं तथा ॥
- 15तं रामः पुरुषव्याघ्रो लक्ष्मणं प्रत्युवाच ह ।अङ्गावेक्षस्व सौमित्रे कस्येमां मन्यसे ॥
- 16एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ।दिधक्षन्निव तां सेनां पावको यथा ॥
- 17सम्पन्नं राज्यमिच्छंस्तु व्यक्तं प्राप्याभिषेचनम् ।आवां हन्तुं समभ्येति कैकेय्या ॥
- 18एष वै सुमहान् श्रीमान् सम्प्रकाशते ।विराजत्युद्गतस्कन्धः कोविदारध्वजो रथे ॥
- 19भजन्त्येते यथाकाममश्वानारुह्य शीघ्रगान् ।एते भ्राजन्ति संहृष्टा गजानारुह्य ॥
- 20चावां गिरिं वीरश्रयावहै ।अथवेहैव तिष्ठावः सन्नद्धावुद्यतायुधौ ॥
- 21अपि नौ वशमागच्छेत् कोविदारध्वजो रणे ।अपि द्रक्ष्यामि भरतं यत्कृते व्यसनं महत् ॥
- 22त्वया सम्प्राप्तं सीतया च मया तथा ।यन्निमित्तं भवान् राघव शाश्वतात् ॥
- 23सम्प्राप्तोऽयमरिर्वीर भरतो मे ।भरतस्य वधे दोषं नाहं पश्यामि राघव ॥
- 24पूर्वापकारिणां त्यागे न ह्यधर्मो विधीयते ।पूर्वापकारी भरतस्त्यक्तधर्मश्च राघव ॥
- 25एतस्मिन्निहते कृत्स्नामनुशाधि ।अद्य पुत्रं हतं सङ्ख्ये कैकेयी ॥
- 26मया पश्येत्सुदुःखार्ता हस्तिभग्नमिव द्रुमम् ।कैकेयीं च वधिष्यामि सानुबन्धां सबान्धवाम् ॥
- 27कलुषेणाद्य महता परिमुच्यताम् ।अद्येमं सम्यतं क्रोधमसत्कारं च ॥
- 28मोक्ष्यामि शत्रुसैन्येषु कक्षेष्विव ।अद्यैत काननं निशितैः शरैः ॥
- 29भिन्दन् शत्रुशरीराणि करिष्ये ।शरैर्निर्भिन्नहृदयान् कुञ्जरांस्तुरगांस्तथा ॥
- 30परिकर्षन्तु नरांश्च निहतान्मया ।शराणां धनुषश्चाहमनृणोऽस्मि महामृधे ।ससैन्यं भरतं हत्वा भविष्यामि न संशयः ॥