Vālmīki Rāmāyaṇa · The Debt of Truth
Tap a verse for its meaning
- 1पुनरेवं ब्रुवाणं तं भरतं ।प्रत्युवाच ततः श्रीमान् ऽभिसत्कृतः ॥
- 2उपपन्नमिदं वाक्यं यत्त्वमेवमभाषथाः ।जातः पुत्रो दशरथात् कैकेय्यां ॥
- 3पुरा भ्रातः पिता नः स मातरं ते । समाश्रौषीद्राज्यशुल्कमनुत्तमम् ॥
- 4च सङ्ग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः ।सम्प्रहृष्टो ददौ राजा वरमाराधितः प्रभुः ॥
- 5ततः सा तव माता यशस्विनी ।अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ ॥
- 6तव राज्यं नरव्याघ्र मम तथा ।तौ च राजा तदा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरौ ॥
- 7तेन पित्राऽहमप्यत्र नियुक्तः ।चतुर्दश वने वासं वर्षाणि ॥
- 8सोऽहं वनमिदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः ।सीतया चाप्रतिद्वन्द्वः स्थितः पितुः ॥
- 9भवानपि तथेत्येव पितरं सत्यवादिनम् ।कर्तुमर्हति क्षिप्रमेवाभिषेचनात् ॥
- 10राजानं मत्कृते भरतप्रभुम् ।पितरं चापि धर्मज्ञं मातरं चाभिनन्दय ॥
- 11श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर्गीता यशस्विना ।गयेन यजमानेन गयेष्वेव पितॄन् प्रति ॥
- 12पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात् पितरं त्रायते सुतः ।तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः पितॄन् यत्पाति वा सुतः ॥
- 13एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो ।तेषां वै समवेतानामपि कश्चिद्गयां व्रजेत् ॥
- 14एवं राजर्षयः सर्वे प्रतीता राजनन्दन ।तस्मात् त्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात् प्रभो ॥
- 15अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीरनुरञ्जय ।शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वै ॥
- 16प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यमहमप्यविलम्बयन् ।आभ्यां तु सहितो राजन् लक्ष्मणेन च ॥
- 17त्वं राजा भरत भव स्वयं वन्यानामहमपि राजरा ।गच्छत्वं पुरवरमद्य सम्प्रहृष्टःसंहृष्टस्त्वहमपि दण्डकान् प्रवेक्ष्ये ॥
- 18छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानम्वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम् ।एतेषामहमपि काननद्रुमाणांछायां तामतिशयिनीं सुखी श्रयिष्ये ॥
- 19शत्रुघ्नः कुशलमतिस्तु ते सहायःसौमित्रिर्मम विदितः प्रधानमित्रम् ।चत्वारस्तनयवरा वयं नरेन्द्रम्सत्यस्थं भरत चराम मा विषादम् ॥