Vālmīki Rāmāyaṇa · The Destruction of the Vanguard
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2तं दृष्ट्वा सशरं चापमुद्यम्य ।रामस्याभिमुखं सूतं चोद्यतामित्यचोदयत् ॥
- 3स खरस्याज्ञया सूतस्तुरगान् समचोदयत् ।यत्र रामो महाबाहुरेको स्थितो धनुः ॥
- 4तं तु निष्पतितं दृष्ट्वा सर्वे ते ।नर्दमाना महानादं सचिवाः ॥
- 5स तेषां यातुधानानां मध्ये रथगतः खरः ।बभूव मध्ये ताराणां लोहिताङ्ग इवोदितः ॥
- 6ततः शरसहस्रेण राममप्रतिमौजसम् । महानादं ननाद समरे खरः ॥
- 7। ॥
- 8मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः प्रासैः खड्गैः ।राक्षसाः समरे रामं निजघ्नू ॥
- 9ते बलाहकसङ्काशा महानादा महौजसः ।अभ्यधावन्त काकुत्स्थं रथैर्वाजिभिरेव च ॥
- 10गजैः पर्वतकूटाभै रामं युद्धे ।ते रामे व्यसृजन्रक्षसां गणाः ॥
- 11धाराभिर्वर्षमाणाः बलाहकाः ।स तैः परिवृतो घोरै राघवो रक्षसां गणैः ॥
- 12तिथिष्विव महादेवो वृतः पारिषदां गणैः ।तानि मुक्तानि शस्त्राणि यातुधानैः स राघवः ।प्रतिजग्राह विशिखैर्नद्योघानिव सागरः ॥
- 13स तैः प्रहरणैर्घोरैर्भिन्नगात्रो न विव्यथे ।रामः प्रदीप्तैर्बहुभिर्वज्रैरिव महाचलः ॥
- 14स विद्धः सर्वगात्रेषु राघवः ।बभूव रामः सन्ध्याभ्रैर्दिवाकर इवावृतः ॥
- 15। ॥
- 16ततो रामः सुसङ्क्रुद्धो । विशिखान्बाणान् शतशोऽथ सहस्रशः ॥
- 17दुरवारान् दुर्विषहान् णे ।मुमोच रामः कङ्कपत्रानजिह्मगान् ॥
- 18ते शराः शत्रुसैन्येषु मुक्ता रामेण लीलया । रक्षसां प्राणान् पाशाः कालकृता इव ॥
- 19भित्त्वा राक्षसदेहांस्तांस्ते शरा ।अन्तरिक्षगता रेजु ॥
- 20असङ्ख्येयास्तु रामस्य सायकाश्चापमण्डलात् ।विनिष्पेतुरतीवोग्रा रक्षः ॥
- 21तैर्धनूंषि ध्वजाग्राणि च ।बाहून् सहस्ताभरणानूरून् ॥
- 22रामः समरे शतशोऽथ सहस्रशः ।हयान् काञ्चनसन्नाहान् रथयुक्तान् ससारथीन् ॥
- 23गजांश्च सहयान् सादिनस्तथा ।पदातीन् समरे हत्वा ह्यनय ॥
- 24ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः ।भीमवार्तस्वरं चक्रुर्भिद्यमाना निशाचराः ॥
- 25। ॥
- 26केचि शूराः शूलान् खड्गान् परश्वधान् ।रामस्याभिमुखं गत्वा चिक्षिपुः ॥
- 27तानि बाणैर्महाबाहुः राघवः ।जहार समरे प्राणांश्चिच्छेद च ॥
- 28ते पेतुश्छिन्नवर्मशरासनाः ।सुपर्णवातविक्षिप्ता जगत्यां पादपा यथा ॥
- 29अवशिष्टाश्च ये तत्र विषण्णाश्च निशाचराः ।खरमेवाभ्यधावन्त शरणार्थं शरार्दिताः ॥
- 30तान् सर्वान् पुनरादाय समाश्वास्य च ।अभ्यधावत काकुत्स्थं क्रुद्धो रुद्रमिवान्तकः ॥
- 31। ॥
- 32शूलमुद्गरहस्ताश्च चापहस्ता महाबलाः ।सृजन्तः शरवर्षाणि शस्त्रवर्षाणि ॥
- 33मुञ्चन्तः शिलावर्षाणि राक्षसाः ।तद्बभूवाद्भुतं युद्धं तुमुलं ॥
- 34रामस्य च महाघोरं पुनस्तेषां च रक्षसाम् ।ते समन्तादभिक्रुद्धा राघवं पुनरभ्ययुः ॥
- 35तैश्च सर्वा दिशो दृष्ट्वा प्रदिशश्च समावृताः ।राक्षसैरुद्यतप्रासैः शरवर्षाभिवर्षिभिः ॥
- 36स कृत्वा भैरवं नादमस्त्रं परमभास्वरम् ।सम्योजयत गान्धर्वं राक्षसेषु महाबलः ॥
- 37ततः निर्ययुश्चापमण्डलात् ।सर्वा दश दिशो बाणैरावार्यन्त समागतैः ॥
- 38नाददानं शरान् घोरान्न मुञ्चन्त न् । पश्यन्ति राक्षसास्ते ॥
- 39शरान्धकारमाकाशमावृणोत्सदिवाकरम् ।बभूवावस्थितो रामः व तान् शरान् ॥
- 40तमानैश्च युगपच्च हतैर्भ्रुशम् ।युगपत्पतितैश्चैव विकीर्णा भवत् ॥
- 41क्षीणाश्छिन्ना भिन्ना ।तत्र तत्र स्म दृश्यन्ते राक्षसास्ते सहस्रशः ॥
- 42सोष्णीषैरुत्तमाङ्गैश्च साङ्गदैर्बाहुभिस्तथा ।ऊरुभिर्जानुभिश्छिन्नैर्नानारूपविभूषणैः ॥
- 43हयैश्च द्विपमुख्यैश्च रथैर्भिन्नैरनेकशः ।चामरैर्व्यजनैश्छत्रैर्ध्वजैर्नानाविधैरपि ॥
- 44रामस्य बाणाभिहतैर्विचित्रैः शूलपट्टिशैः ।खड्गैः प्रासैर्विकीर्णैश्च परश्वधैः ॥
- 45शिलाभिश्च शरैश्चित्रैरनेकशः ।विच्छिन्नैः समरे भूमिर्विकीर्णाऽभू ॥
- 46तान् दृष्ट्वा निहतान् सङ्ख्ये राक्षसान् ।न तत्र सहितुं शक्ता रामं ॥