Vālmīki Rāmāyaṇa · Sītā’s Accusation
Tap a verse for its meaning
- 1आर्तस्वरं तु तं भर्तुर्विज्ञाय सदृशं वने ।उवाच लक्ष्मणं सीता गच्छ जानीहि राघवम् ॥
- 2न हि मे हृदयं स्थाने जीवितं वाऽवतिष्ठते ।क्रोशतः श्रुतः शब्दो मया भृशम् ॥
- 3। ॥
- 4रक्षसां वशमापन्नं सिंहानामिव गोवृषम् ।न जगाम तथोक्तस्तु भ्रातुराज्ञाय ॥
- 5तमुवाच ततस्तत्र कुपिता ।सौमित्रे मित्ररूपेण भ्रातुस्त्वमसि ॥
- 6यस्त्वमस्यामवस्थायां भ्रातरं नाभिपत्स्यसे ।इच्छसि त्वं विनश्यन्तं रामं लक्ष्मण मत्कृते ॥
- 7कृते नूनं नानुगच्छसि राघवम् ।व्यसनं ते प्रियं मन्ये स्नेहो भ्रातरि नास्ति ते ॥
- 8तेन तिष्ठसि विस्रब्धस्तमपश्य ।किं हि संशयमापन्ने तस्मिन्निह मया भवेत् ॥
- 9। ॥
- 10अब्रवील्लक्ष्मणस्त्रस्तां सीतां ।पन्नगासुरगन्धर्वदेवमानुषराक्षसैः ॥
- 11अशक्यस्तव वैदेही जेतुं न संशयः ।देवि देव मनुष्येषु गन्धर्वेषु पतत्रिषु ॥
- 12पिशाचेषु किन्नरेषु मृगेषु च ।दानवेषु च घोरेषु न स विद्येत ॥
- 13यो रामं प्रतियुध्येत समरे । समरे रामो नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ॥
- 14न त्वामस्मिन्वने हातुमुत्सहे राघवं विना ।अनिवार्यं बलं तस्य बलैर्बलवतामपि ॥
- 15समुद्युक्तैः सेश्वरैरपि सामरैः ।हृदयं निर्वृतं तेऽस्तु सन्तापस्त्यज्यतामयम् ॥
- 16आगमिष्यति ते भर्ता शीघ्रं हत्वा ।न च तस्य स्वरो व्यक्तं केनचित्कृतः ॥
- 17माया सा तस्य रक्षसः । वैदेहि न्यस्ता मयि महात्मना ॥
- 18रामेण त्वं न त्वां त्यक्तुमिहोत्सहे ।कृतवैराश्च वैदेहि वयमेतै ॥
- 19खरस्य जनस्थानवधं प्रति ।राक्षसा विविधा वाचो विसृजन्ति ॥
- 20वैदेहि न चिन्तयितुमर्हसि ।लक्ष्मणेनैवमुक्ता सा क्रुद्धा ॥
- 21अब्रवीत्परुषं वाक्यं लक्ष्मणं ।अनार्याकरुणारम्भ नृशंस ॥
- 22अहं तव प्रियं मन्ये रामस्य व्यसनं महत् ।रामस्य व्यसनं दृष्ट्वा तेनैतानि ॥
- 23नैतच्चित्रं सपत्नेषु पापं लक्ष्मण यद्भवेत् ।त्वद्विधेषु नृशंसेषु नित्यं ॥
- 24। ॥
- 25तन्न सिध्यति सौमित्रे तव वा भरतस्य वा ।कथमिन्दीवरश्यामं ॥
- 26उपसंश्रित्य भर्तारं कामयेयं ।समक्षं तव सौमित्रे न संशयः ॥
- 27। ॥
- 28अब्रवील्लक्ष्मणः सीतां प्राञ्जलि ।उत्तरं नोत्सहे वक्तुं दैवतं भवती मम ॥
- 29वाक्यमप्रतिरूपं तु न चित्रं स्त्रीषु ।स्वभावस्त्वेष नारीणामेवं लोकेषु दृश्यते ॥
- 30विमुक्तधर्माश्चपलास्तीक्ष्णा स्त्रियः ।न सहे हीदृशं वाक्यं वैदेही जनकात्मजे ॥
- 31श्रोत्रयोरुभयोर्मेऽद्य ।उपशृण्वन्तु मे सर्वे साक्षिभूता ॥
- 32यथान्यायमुक्तोऽहं परुषं त्वया ।धिक्त्वामद्य प्रणश्य त्वं यन्मामेवं ॥
- 33स्त्रीत्वं दुष्टं स्वभावेन गुरुवाक्ये व्यवस्थितम् ।गमिष्ये यत्र स्वस्ति तेऽस्तु वरानने ॥
- 34। ॥
- 35अपि त्वां सह पश्येयं ॥
- 36लक्ष्मणेनैवमुक्ता तु जनकात्मजा ।प्रत्युवाच ततो वाक्यं तीव्रं ॥
- 37गोदावरीं प्रवेक्ष्यामि विना रामेण लक्ष्मण ।आबन्धिष्येऽथवा त्यक्ष्ये विषमे ॥
- 38पिबाम्यहं विषं तीक्ष्णं प्रवेक्ष्यामि ।न त्वहं राघवादन्यं पदापि पुरुषं स्पृशे ॥
- 39इति लक्ष्मणमाक्रुश्य सीता ।पाणिभ्यां रुदती दुःखादुदरं प्रजघान ह ॥
- 40तामार्तरूपां विमना रुदन्तींसौमित्रिरालोक्य ।आश्वासयामास न चैव भर्तु--स्तं भ्रातरं किञ्चिदुवाच सीता ॥
- 41ततस्तु सीतामभिवाद्य लक्ष्मणः किञ्चिदभिप्रणम्य च ।अन्वीक्षमाणो बहुशश्च मैथिलींजगाम रामस्य समीपमात्मवान् ॥