Vālmīki Rāmāyaṇa · The False Ascetic
Tap a verse for its meaning
- 1तथा परुषमुक्तस्तु कुपितो ।स विकाङ्क्षन्भृशं रामं प्रतस्थे न चिरादिव ॥
- 2तदासाद्य क्षिप्रमन्तरमास्थितः ।अभिचक्राम वैदेहीं ॥
- 3श्लक्ष्ण शिखी छत्री उपानही ।वामे चांसेऽवसज्याथ शुभे यष्टिकमण्डलू ॥
- 4परिव्राजकरूपेण वैदेहीं समुपागमत् ।तामाससादातिबलो भ्रातृभ्यां रहितां वने ॥
- 5रहितां चन्द्रसूर्याभ्यां सन्ध्यामिव महत्तमः ।तामपश्यत्ततो बालां रामपत्नीं यशस्विनीम् ॥
- 6रोहिणीं शशिना हीनां ग्रहवद्भृशदारुणः ।तमुग्रतेजः कर्माणं जनस्थानरुहा द्रुमाः ॥
- 7समीक्ष्य न प्रकम्पन्ते न प्रवाति च ।शीघ्रस्रोताश्च तं दृष्ट्वा वीक्षन्तं ॥
- 8स्तिमितं गन्तुमारेभे भया ।रामस्य त्वन्तरप्रेप्सुर्दशग्रीवस्तदन्तरे ॥
- 9। ॥
- 10अभ्यवर्तत वैदेहीं चित्रामिव ।स पापो भव्यरूपेण ॥
- 11अतिष्ठत्प्रेक्ष्य वैदेहीं रामपत्नीं यशस्विनीम् ।तिष्ठन् सम्प्रेक्ष्य च तदा पत्नीं रामस्य रावण ।शुभां रुचिरदन्तोष्ठीं ॥
- 12आसीनां पर्णशालायां बाष्पशोकाभिपीडिताम् ।स तां पद्मपलाशाक्षीं पीतकौशेयवासिनीम् ॥
- 13अभ्यगच्छत वैदेहीं दुष्टचेता ।स मन्मथशराविष्टो ब्रह्मघोषमुदीरयन् ॥
- 14अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं रहिते ।तामुत्तमां स्त्रियं लोके पद्महीनामिव श्रियम् ॥
- 15। ॥
- 16कमलानां शुभां मालां पद्मिनीव हि बिभ्रती । शुभा लक्ष्मीरप्सरा वा शुभानने ॥
- 17भूतिर्वा त्वं रतिर्वा स्वैरचारिणी ।समाः शिखरिणः स्निग्धाः पाण्डुरा दशनास्तव ॥
- 18। ॥
- 19एतावुपचितौ वृत्तौ संहतौ सम्प्रवल्गितौ ।पीनोन्नतमुखौ कान्तौ स्निग्धौ ॥
- 20मणिप्रवेकाभरणौ रुचिरौ ते । चारुदति चारुनेत्रे विलासिनि ॥
- 21कान्ते नदीकूलमिवाम्भसा ।करान्तमितमध्यासि सुकेशी संहतस्तनी ॥
- 22नैव देवी न यक्षी न च किन्नरी ।नैवंरूपा मया नारी दृष्टपूर्वा ॥
- 23रूपमग्र्यं च लोकेषु सौकुमार्यं वयश्च ते ।इह वासश्च कान्तारे ॥
- 24। ॥
- 25रम्याणि नगरोपवनानि च ।सम्पन्नानि सुगन्धीनि युक्तान्याचरितुं त्वया ॥
- 26वरं माल्यं वरं भोज्यं वरं वस्त्रं च शोभने ।भर्तारं च वरं मन्ये त्वद्युक्तमसितेक्षणे ॥
- 27का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा वरानने ।वसूनां वा वरारोहे प्रतिभासि मे ॥
- 28नेह गच्छन्ति गन्धर्वा न देवा न च किन्नराः । ॥
- 29। ॥
- 30। ॥
- 31कासि कस्य कुतश्चित्त्वं किं निमित्तं च । कल्याणि घोरान्राक्षससेवितान् ॥
- 32। ॥
- 33। । ॥
- 34द्विजातिवेषेण समीक्ष्य मैथिलीसमागतं ।अशक्यमुद्द्वेष्टुमुपायदर्शनंन्यमन्त्रयदाऽङ्गना ॥
- 35इयं ब्राह्मण काममास्यतांइदं च पाद्यं प्रतिगृह्यतामिति ।इदं च सिद्धं वनजातमुत्तमंत्वदर्थमव्यग्रमिहोपभुज्यताम् ॥
- 36निमन्त्र्यमाणः प्रतिपूर्णभाषिणींनरेन्द्रपत्नीं प्रसमीक्ष्य मैथिलीम् ।प्रसह्य तस्या हरणे धृतं मनःसमर्पयस्त्वात्मवधाय रावणः ॥
- 37ततः सुवेषं मृगयागतं पतिंप्रतीक्षमाणा सहलक्ष्मणं तदा ।विवीक्षमाणा हरितं ददर्श त--न्महद्वनं नैव तु ॥