Vālmīki Rāmāyaṇa · Tārā's Lament
Tap a verse for its meaning
- 1रामचापविसृष्टेन शरेणान्तकरेण तम् ।दृष्ट्वा विनिहतं भूमौ ॥
- 2सा समासाद्य भर्तारं पर्यष्वजत भामिनी ।इषुणाभिहतं दृष्ट्वा वालिनं ॥
- 3वानरेन्द्रं महेन्द्राभं शोकसन्तप्तमानसा ।तारा तरुमिवोन्मूलं पर्यदेवयदातुरा ॥
- 4रणे दारुण प्लवतां वर ।किं दीनामपुरोभागामद्य त्वं नाभिभाषसे ॥
- 5उत्तिष्ठ भजस्व शयनोत्तमम् ।नैवंविधाः शेरते हि भूमौ ॥
- 6अतीव खलु ते कान्ता ।गतासुरपि यां गात्रैर्मां विहाय निषेवसे ॥
- 7व्यक्तमन्या त्वया वीर सम्प्रवर्तिता ।किष्किन्धेव पुरी रम्या स्वर्गमार्गे विनिर्मिता ॥
- 8यान्यस्माभिस्त्वया सार्धं वनेषु ।विहृतानि त्वया काले तेषामुपरमः कृतः ॥
- 9निरानन्दा निराशाहं निमग्ना ।त्वयि पञ्चत्वमापन्ने महायूथपयूथपे ॥
- 10हृदयं सुस्थिरं मह्यं दृष्ट्वा विनिहतं पतिम् ।यन्न शोकाभिसन्तप्तं स्फुटतेऽद्य ॥
- 11त्वया भार्या हृता स च विवासितः ।यत्तु तस्य त्वया प्राप्तेयं प्लवगाधिप ॥
- 12निःश्रेयसपरा या चाहं विगर्हिता ।यैषाऽब्रवं हितं वाक्यं वानरेन्द्र ॥
- 13रूपयौवनदृप्तानां दक्षिणानां च ।नूनमप्सरसामार्य चित्तानि प्रमथिष्यसि ॥
- 14कालो निःसंशयो नूनं जीवितान्तकरस्तव ।बलाद्येनावपन्नोऽसि सुग्रीवस्यावशो वशम् ॥
- 15वैधव्यं शोकसन्तापं कृपणं कृपणा सती ।अदुःखोपचिता पूर्वं वर्तयिष्याम्यनाथवत् ॥
- 16लालितश्चाङ्गदो वीरः सुकुमारः सुखोचितः ।वत्स्यते कामवस्थां मे क्रोधमूर्छिते ॥
- 17कुरुष्व पितरं पुत्र सुदृष्टं ।दुर्लभं दर्शनं वत्स तव तस्य भविष्यति ॥
- 18समाश्वासय पुत्रं त्वं सन्देशं सन्दिशस्व च ।मूर्ध्नि चैनं समाघ्राय प्रवासं प्रस्थितो ह्यसि ॥
- 19हि महत्कर्मकृतं त्वामभिनिघ्नता ।आनृण्यं च गतं तस्य सुग्रीवस्य प्रतिश्रवे ॥
- 20सकामो भव रुमां त्वं प्रतिपत्स्यसे ।भुङ्क्ष्व राज्यमनुद्विग्नः शस्तो भ्राता रिपुस्तव ॥
- 21किं मामेवं विलपतीं प्रेम्णा त्वं नाभिभाषसे ।इमाः पश्य वरा बह्वीर्भार्यास्ते वानरेश्वर ॥
- 22तस्या विलपितं श्रुत्वा वानर्यः सर्वतश्च ताः ।परिगृह्याङ्गदं दीनं दुःखार्ताः परिचुक्रुशुः ॥
- 23किमङ्गदं साङ्गदवीरबाहोविहाय यास्यद्य ।न युक्तमेवं गुणसन्निकृष्टंविहाय पुत्रं प्रियपुत्र गन्तुम् ॥
- 24किमप्रियं ते मया कृतं नाथ सुतेन वा ते ।सहाङ्गदां मां स विहाय वीरयत्प्रस्थितो दीर्घमितः ॥
- 25यद्यप्रियं किञ्चिदसम्प्रधार्यकृतं मया स्यात्तव दीर्घबाहो ।क्षमस्व मे तद्धरिवंशनाथव्रजामि तव वीर पादौ ॥
- 26तथा तु करुणं रुदन्तीभर्तुः समीपे सह वानरीभिः ।व्यवस्यत प्रायमुपोपवेष्टु--मनिन्द्यवर्णा भुवि यत्र वाली ॥