Vālmīki Rāmāyaṇa · Tārā's Grief
Tap a verse for its meaning
- 1स शयानः ।प्रत्युक्तो हेतुमद्वाक्यैर्नोत्तरं प्रत्यपद्यत ॥
- 2प्रविभिन्नाङ्गः पादपैराहतो भृशम् । च क्रान्तो जीवितान्ते मुमोह सः ॥
- 3तं भार्या बाणमोक्षेण रामदत्तेन सम्युगे ।हतं प्लवगशार्दूलं शुश्राव ॥
- 4सा प्रियं श्रुत्वा वधं भर्तुः सुदारुणम् ।निष्पपात भृशं त्रस्ता गिरिगह्वरात् ॥
- 5ये त्वङ्गदपरीवारा वानरा भीमविक्रमाः ।ते सकार्मुकमालोक्य रामं त्रस्ताः प्रदुद्रुवुः ॥
- 6सा ददर्श ततस्त्रस्तान् हरीनापततो द्रुतम् ।यूथादिव परिभ्रष्टान् मृगा ॥
- 7तानुवाच समासाद्य दुःखिता सती । सर्वाननुबद्धानिवेषुभिः ॥
- 8वानरा यस्य यूयं ।तं विहाय सुसन्त्रस्ताः कस्माद्द्रवथ दुर्गताः ॥
- 9स चेद्भ्राता भ्रात्रा रौद्रेण पातितः ।रामेण प्रहितै रौद्रैर्मार्गणैर्दूरपातिभिः ॥
- 10वचः श्रुत्वा कपयः ।प्राप्तकालमविक्लिष्टमूचुर्वचनमङ्गनाम् ॥
- 11निवर्तस्व पुत्रं रक्षस्व चाङ्गदम् ।अन्तको रामरूपेण हत्वा नयति वालिनम् ॥
- 12क्षिप्तान् वृक्षान् समाविध्य विपुलाश्च शिलास्तथा ।वाली वज्रसमैर्बाणै रामेण ॥
- 13अभिद्रुतमिदं सर्वं विद्रुतं प्रसृतं ।अस्मिन् प्लवगशार्दूले हते ॥
- 14रक्ष्यतां नगरद्वारमङ्गदश्चाभिषिच्यताम् ।पदस्थं वालिनः पुत्रं भजिष्यन्ति प्लवङ्गमाः ॥
- 15अथवारुचितं स्थानमिह ते ।आविशन्ति हि क्षिप्रमन्यानि वानराः ॥
- 16अभार्याश्च सभार्याश्च सन्त्यत्र ।लुब्धेभ्यो विप्रयुक्तेभ्यस्तेभ्यो न ॥
- 17अल्पान्तरगतानां तु श्रुत्वा वचनमङ्गना ।आत्मनः प्रतिरूपं सा बभाषे ॥
- 18पुत्रेण मम किं कार्यं किं राज्येन किमात्मना । महाभागे तस्मिन् नश्यति ॥
- 19पादमूलं गमिष्यामि तस्यैवाहं ।योऽसौ रामप्रयुक्तेन शरेण विनिपातितः ॥
- 20एवमुक्त्वा प्रदुद्राव रुदन्ती ।शिरश्चोरश्च बाहुभ्यां दुःखेन ॥
- 21आव्रजन्ती ददर्शाथ पतिं निपतितं भुवि । दानवेन्द्राणां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥
- 22क्षेप्तारं पर्वतेन्द्राणां वज्राणामिव ।महावातसमाविष्टं महामेघौघनिःस्वनम् ॥
- 23शक्रतुल्यपराक्रान्तं वृष्ट्वेवोपरतं घनम् ।नर्दन्तं नर्दतां भीमं शूरं पातितम् ॥
- 24शार्दूलेनामिषस्यार्थे मृगराजं यथा हतम् ।अर्चितं सर्वलोकस्य सपताकं सवेदिकम् ॥
- 25नागहेतोः चैत्यमुन्मथितं यथा ।अवष्टभ्य च तिष्ठन्तं ददर्श धनुरुत्तमम् ॥
- 26रामं रामानुजं चैव भर्तुश्चैवानुजं शुभा ।तानतीत्य समासाद्य भर्तारं निहतं रणे ॥
- 27समीक्ष्य व्यथिता भूमौ सम्भ्रान्ता निपपात ह ।सुप्त्वेव पुनरुत्थाय क्रोशती ।रुरोद सा पतिं दृष्ट्वा सन्दितं ॥
- 28तामवेक्ष्य तु सुग्रीवः क्रोशन्तीं ।विषादमगमत्कष्टं दष्ट्वा चाङ्गदमागतम् ॥