Vālmīki Rāmāyaṇa · Tārā’s Counsel
Tap a verse for its meaning
- 1तथा ब्रुवाणं सौमित्रिं प्रदीप्तमिव तेजसा ।अब्रवील्लक्ष्मणं तारा ॥
- 2नैवं लक्ष्मण वक्तव्यो नायं परुषमर्हति । श्रोतुं तव वक्त्राद्विशेषतः ॥
- 3नैवाकृतज्ञः सुग्रीवो न शठो नापि दारुणः ।नैवानृतकथो वीर न जिह्मश्च कपीश्वरः ॥
- 4उपकारं कृतं वीरो नाप्ययं विस्मृतः कपिः ।रामेण वीर सुग्रीवो यदन्यैर्दुष्करं रणे ॥
- 5र्तिं च कपिराज्यं च शाश्वतम् ।प्राप्तवानिह सुग्रीवो रुमां मां च ॥
- 6सुदुःखं शयितः पूर्वं प्राप्येदं सुखमुत्तमम् ।प्राप्तकालं न जानीते यथा मुनिः ॥
- 7घृताच्यां किल संसक्तो दश वर्षाणि लक्ष्मण ।अहोऽमन्यत विश्वामित्रो महामुनिः ॥
- 8स हि प्राप्तं न जानीते कालं ।विश्वामित्रो महातेजाः किं पुनर्यः ॥
- 9देहधर्मं गतस्यास्य परिश्रान्तस्य लक्ष्मण । कामेषु कामं क्षन्तुमिहार्हसि ॥
- 10न च रोषवशं तात गन्तुमर्हसि लक्ष्मण ।निश्चयार्थमविज्ञाय सहसा प्राकृतो यथा ॥
- 11सत्त्वयुक्ता हि पुरुषास्त्वद्विधाः ।अविमृश्य न रोषस्य सहसा यान्ति वश्यताम् ॥
- 12त्वां धर्मज्ञ सुग्रीवार्थे समाहिता ।महान् रोषसमुत्पन्नः संरम्भस्त्यज्यतामयम् ॥
- 13रुमां मां कपिराज्यं च धनधान्यवसूनि च ।रामप्रियार्थं सुग्रीवस्त्यजेदिति ॥
- 14सुग्रीवः सीतया सह राघवम् ।शशाङ्कमिव निहत्वा रावणं रणे ॥
- 15शतकोटिसहस्राणि लङ्कायां किल ।अयुतानि च षट्त्रिंशत्सहस्राणि शतानि च ॥
- 16अहत्वा तांश्च दुर्धर्षान् राक्षसान् ।न शक्यो रावणो हन्तुं येन सा हृता ॥
- 17ते न शक्या रणे हन्तुमसहायेन लक्ष्मण ।रावणः च सुग्रीवेण विशेषतः ॥
- 18एवमाख्यातवान् स ह्यभिज्ञो हरीश्वरः ।आगमस्तु न मे व्यक्तः श्रवणात्तद्ब्रवीम्यहम् ॥
- 19त्वत्सहायनिमित्तं वै प्रेषिता हरिपुङ्गवाः ।आनेतुं वानरान् युद्धे सुबहून् ॥
- 20तांश्च प्रतीक्षमाणोऽयं विक्रान्तान् सुमहाबलान् ।राघवस्यार्थसिद्ध्यर्थं न निर्याति हरीश्वरः ॥
- 21कृताऽत्र सुग्रीवेण यथा पुरा ।अद्य तैर्वानरैः सर्वैरागन्तव्यं महाबलैः ॥
- 22गोलाङ्गूलशतानि च ।अद्य त्वामुपयास्यन्ति जहि कोपमरिन्दम ।कोट्योऽनेकास्तु काकुत्स्थ कपीनां दीप्ततेजसाम् ॥
- 23तव हि मुखमिदं निरीक्ष्य क्षतजनिभे नयने निरीक्षमाणाः । न यान्ति शान्तिंप्रथमभयस्य हि शङ्किताः स्म सर्वाः ॥