Vālmīki Rāmāyaṇa · The Gathering of the Monkey Host
Tap a verse for its meaning
- 1एवमुक्तस्तु सुग्रीवो महात्मना ।हनुमन्तं स्थितं पार्श्वे सचिवं त्विदमब्रवीत् ॥
- 2महेन्द्रहिमवद्विन्ध्यकैलास च ।मन्दरे पाण्डुशिखरे ये स्थिताः ॥
- 3भ्राजमानेषु सर्वतः ।पर्वतेषु पश्चिमायां तु ये दिशि ॥
- 4आदित्यभवने चैव गिरौ ।पद्मतालवनं भीमं संश्रिता ॥
- 5।अञ्जने पर्वते चैव ये वसन्ति प्लवङ्गमाः ॥
- 6वनशैलगुहावासा वानराः ।मेरुपार्श्वगताश्चैव ये ॥
- 7तरुणादित्यवर्णाश्च पर्वते च महारुणे ।पिबन्तो मधु मैरेयं प्लवङ्गमाः ॥
- 8वनेषु च सुगन्धिषु महत्सु च ।तापसानां च रम्येषु वनान्तेषु समन्ततः ॥
- 9तांस्तान् समानय क्षिप्रं पृथिव्यां सर्ववानरान् । सर्वैराशु प्रेषय वानरान् ॥
- 10प्रेषिताः प्रथमं ये च मया दूता ।त्वरणार्थं तु भूयस्त्वं हरीन् सम्प्रेषयापरान् ॥
- 11ये प्रसक्ताश्च कामेषु दीर्घसूत्राश्च वानराः ।इहानयस्व तान् सर्वान् शीघ्रं तु मम ॥
- 12अहोभिर्दशभिर्ये हि नागच्छन्ति ममाज्ञया ।हन्तव्यास्ते दुरात्मानो राजशासनदूषकाः ॥
- 13शतान्यथ सहस्राणां कोट्यश्च मम शासनात् ।प्रयान्तु कपिसिंहानां दिशो मम मते स्थिताः ॥
- 14मेघपर्वतसङ्काशाश्छादयन्त इवाम्बरम् । कपिश्रेष्ठा यान्तु मच्छासनादितः ॥
- 15ते गतिं गत्वा पृथिव्यां सर्ववानराः ।आनयन्तु हरीन् सर्वां शासनान्मम ॥
- 16तस्य वानरराजस्य श्रुत्वा वायुसुतो वचः ।दिक्षु सर्वासु प्रेषयामास वानरान् ॥
- 17ते पदं विष्णुविक्रान्तं पतत्रिज्योतिरध्वगाः ।प्रयाताः प्रहिता राज्ञा हरय वै ॥
- 18ते गिरिषु वनेषु च सरस्सु च ।वानरा वानरान् सर्वान् रामहेतोरचोदयन् ॥
- 19ज्ञां राजराजस्य वानराः ।सुग्रीवस्याययुः श्रुत्वा ॥
- 20ततस्तेऽञ्जनसङ्काशा गिरेस्तस्मान्महाजवाः ।तिस्रः कोट्यः प्लवङ्गानां निर्ययुर्यत्र ॥
- 21अस्तं गच्छति यत्रार्कस्तस्मिन् स्थिताः ।तप्तहेममहाभासस्तस्मात्कोट्यो दश च्युताः ॥
- 22कैलासशिखरेभ्यश्च ।ततः वानराणामुपागमन् ॥
- 23जीवन्तो हिमवन्तमुपाश्रिताः ।तेषां कोटिसहस्राणां सहस्रं समवर्तत ॥
- 24अङ्गारकसमानानां भीमानां भीमकर्मणाम् ।विन्ध्याद्वानरकोटीनां सहस्राण्यपतन् द्रुतम् ॥
- 25क्षीरोदवेलानिलयास्तमालवनवासिनः ।नारिकेलाशनाश्चैव तेषां सङ्ख्या न विद्यते ॥
- 26वनेभ्यो गह्वरेभ्यश्च सरिद्भ्यश्च महाजवाः ।आगच्छद्वानरी सेना दिवाकरम् ॥
- 27ये तु त्वरयितुं याता वानराः सर्ववानरान् ।ते वीरा हिमवच्छैलं ददृशुस्तं महाद्रुमम् ॥
- 28तस्मिन् गिरिवरे रम्ये यज्ञो पुरा ।सर्वदेवमनस्तोषो बभौ दिव्यो ॥
- 29मूलानि च फलानि च । ददृशुस्तत्र वानराः ॥
- 30तदन्नसम्भवं दिव्यं फलं मूलं मनोहरम् ।यः कश्चित्सकृदश्नाति मासं भवति ॥
- 31तानि मूलानि दिव्यानि फलानि च । च दिव्यानि जगृहुर्हरियूथपाः ॥
- 32तस्माच्च पुष्पाणि सुरभीणि च ।आनिन्युर्वानरा गत्वा ॥
- 33ते तु सर्वे पृथिव्यां सर्ववानरान् । त्वरिता यूथानां जग्मुरग्रतः ॥
- 34ते तु तेन यूथपाः शीघ्रगामिनः ।किष्किन्धां त्वरया प्राप्ताः सुग्रीवो यत्र वानरः ॥
- 35ते गृहीत्वौषधीः सर्वाः फलं मूलं च वानराः ।तं प्रतिग्राहयामासुर्वचनं चेदमब्रुवन् ॥
- 36सर्वे शैलाः समुद्राश्च वनानि च ।पृथिव्यां वानराः सर्वे शासनादुपयान्ति ते ॥
- 37एवं श्रुत्वा ततो हृष्टः सुग्रीवः ।प्रतिजग्राह तत्प्रीतस्तेषां सर्वमुपायनम् ॥