Vālmīki Rāmāyaṇa · The Edge of the Southern Sea
Tap a verse for its meaning
- 1आख्याता समुत्पत्य प्लवङ्गमाः ।सङ्गम्य प्रीतिसम्युक्ता विनेदुः ॥
- 2सम्पातेर्वचनं श्रुत्वा हरयो ।हृष्टाः सागरमाजग्मुः ॥
- 3अभिक्रम्य तु तं देशं ददृशु ।कृत्स्नं लोकस्य महतः स्थितम् ॥
- 4समासाद्योत्तरां दिशम् ।सन्निवेशं ततश्चक्रुः सहिता वानरोत्तमाः ॥
- 5सत्त्वैर्महद्भिर्विकृतैः क्रीडद्भिर्विविधैर्जले । सुमहाकायैरूर्मिभिश्च समाकुलम् ॥
- 6चान्यत्र क्रीडन्तमिव चान्यतः ।क्वचित्पर्वतमात्रैश्च जलराशिभिरावृतम् ॥
- 7सङ्कुलं दानवेन्द्रैश्च ।रोमहर्षकरं दृष्ट्वा विषेदुः कपिकुञ्जराः ॥
- 8आकाशमिव दुष्पारं सागरं प्रेक्ष्य वानराः ।विषेदुः सहसा सर्वे कथं कार्यमिति ब्रुवन् ॥
- 9विषण्णां वाहिनीं दृष्ट्वा सागरस्य निरीक्षणात् ।आश्वासयामास हरीन् भयार्तान् ॥
- 10तान् विषादेन महता विषण्णान् वानरर्षभान् ।उवाच काले वालिसूनुर्महाबलः ॥
- 11न विषादे मनः कार्यं ।विषादो पुरुषं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥
- 12विषादोऽयं प्रसहते विक्रमे पर्युपस्थिते । तस्य हीनस्य पुरुषार्थो न सिध्यति ॥
- 13तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामङ्गदो वानरैः सह । समागम्य पुनर्मन्त्रममन्त्रयत् ॥
- 14सा वानराणां परिवार्याङ्गदं बभौ ।वासवं परिवार्येव मरुतां वाहिनी स्थिता ॥
- 15कोऽन्यस्तां वानरीं सेनां शक्तः स्तम्भयितुं भवेत् ।अन्यत्र वालितनयादन्यत्र च ॥
- 16ततस्तान् हरिवृद्धांश्च तच्च सैन्यमरिन्दमः ।अनुमान्याङ्गदः श्रीमान् वाक्यमर्थवदवब्रवीत् ॥
- 17क इदानीं लङ्घयिष्यति सागरम् ।कः करिष्यति सुग्रीवं सत्यसन्धमरिन्दमम् ॥
- 18को वीरो योजनशतं लङ्घयेच्च प्लवङ्गमाः ।इमांश्च सर्वान् मोक्षयेत्को महाभयात् ॥
- 19कस्य प्रभावाद्दारांश्च पुत्रांश्चैव च ।इतो निवृत्ताः पश्येम सुखिनो वयम् ॥
- 20कस्य प्रसादाद्रामं च लक्ष्मणं च महाबलम् ।अभिगच्छेम सुग्रीवं च महाबलम् ॥
- 21यदि कश्चित्समर्थो वः हरिः ।स ददात्विह नः शीघ्रं पुण्यामभयदक्षिणाम् ॥
- 22श्रुत्वा न कश्चित् किञ्चिदब्रवीत् ।स्तिमितेवाभवत्सर्वा तत्र सा हरिवाहिनी ॥
- 23पुनरेवाङ्गदः प्राह तान् हरीन् ।सर्वे बलवतां श्रेष्ठा भवन्तो ॥
- 24पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः ।न हि वो गमने सङ्गः कदाचित्कस्यचित्क्वचित् ।ब्रुवध्वं यस्य या प्लवने प्लवगर्षभाः ॥