Vālmīki Rāmāyaṇa · The Slaying of the Kiṅkaras
Tap a verse for its meaning
- 1ततः पक्षिनिनादेन वृक्षभङ्गस्वनेन च ।बभूवु सर्वे ॥
- 2विद्रुताश्च भयत्रस्ता विनेदुर्मृगपक्षिणः ।रक्षसां च प्रतिपेदिरे ॥
- 3ततो गतायां निद्रायां राक्षस्यो ।तद्वनं ददृशुर्भग्नं तं च वीरं ॥
- 4स ता दृष्ट्वा महाबाहुर्महासत्त्वो महाबलः ।चकार सुमहद्रूपं राक्षसीनां ॥
- 5ततस्तं गिरिसङ्काशमतिकायं महाबलम् ।राक्षस्यो वानरं दृष्ट्वा पप्रच्छु ॥
- 6कोऽयं कस्य कुतो वायं किं निमित्तमिहागतः ।कथं त्वया सहानेन कृत इत्युत ॥
- 7आचक्ष्व नो विशालाक्षि मा भूत्ते सुभगे भयम् ।संवादमसितापाङ्गे त्वया किं कृतवानयम् ॥
- 8अथाब्रवीत्तदा सीता ।रक्षसां भीमरूपाणां विज्ञाने मम का गतिः ॥
- 9यूयमेवाभिजानीत योऽयं यद्वा करिष्यति ।अहिरेव ह्यहेः पादान्विजानाति न संशयः ॥
- 10अहमप्यस्य नैनं जानामि कोन्वयम् ।वेद्मि राक्षसमेवैनं कामरूपिणमागतम् ॥
- 11वचनं श्रुत्वा राक्षस्यो विद्रुता दिशः ।स्थिताः काश्चिद्गताः काश्चि निवेदितुम् ॥
- 12रावणस्य समीपे तु राक्षस्यो विकृताननाः ।विरूपं वानरं भीममाख्यातुमुपचक्रमुः ॥
- 13राजन्भीमवपुः कपिः ।सीतया कृतसंवादस्तिष्ठत्यमितविक्रमः ॥
- 14न च तं जानकी सीता हरिं ।अस्माभि पृष्टा निवेदयितुमिच्छति ॥
- 15भवेद्दूतो दूतो वा ।प्रेषितो वापि रामेण सीतान्वेषणकाङ्क्षया ॥
- 16तेन त्वद्भुतरूपेण यत्तत्तव मनोहरम् ।नानामृगगणाकीर्णं प्रमृष्टं ॥
- 17न तत्र कश्चिदुद्देशो यस्तेन न ।यत्र सा जानकी सीता स तेन न विनाशितः ॥
- 18जानकीरक्षणार्थं वा श्रमाद्वा नोपलक्ष्यते ।अथवा कः श्रमस्तस्य सैव तेनाभिरक्षिता ॥
- 19चारुपल्लवपुष्पाढ्यं यं सीता स्वयमास्थिता ।प्रवृद्धः स च तेनाभिरक्षितः ॥
- 20तस्योग्ररूपस्योग्र त्वं दण्डमाज्ञातुमर्हसि ।सीता सम्भाषिता येन तद्वनं च विनाशितम् ॥
- 21मनःपरिगृहीतां तां तव ।कः सीतामभिभाषेत यो न स्या ॥
- 22राक्षसीनां वचः श्रुत्वा रावणो ।हुताग्निरिव जज्वाल कोपसंवर्तितेक्षणः ॥
- 23तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नास्रबिन्दवः ।दीप्ताभ्यामिव दीपाभ्यां सार्चिषः स्नेहबिन्दवः ॥
- 24आत्मनः सदृशान् शूराम राक्षसान् ।व्यादिदेश महातेजा निग्रहार्थं हनूमतः ॥
- 25तेषामशीतिसाहस्रं किङ्कराणां तरस्विनाम् ।निर्ययुर्भवनात्तस्मा ॥
- 26महोदरा महादंष्ट्रा घोररूपा महाबलाः ।युद्धाभिमनसः सर्वे हनुमद्ग्रहणोन्मुखाः ॥
- 27ते कपिं तं समासाद्य तोरणस्थमवस्थितम् ।अभिपेतुर्महावेगाः पावकम् ॥
- 28ते गदाभिर्विचित्राभिः काञ्चनाङ्गदैः ।आजघ्नुर्वानरश्रेष्ठं शरैश्चादित्यसन्निभैः ॥
- 29मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः प्रासतोमरशक्तिभिः । हनूमन्तं सहसा तस्थुरग्रतः ॥
- 30हनुमानपि श्रीमान्पर्वतसन्निभः ।क्षितावाविध्य लाङ्गूलं ननाद च महास्वनम् ॥
- 31स भूत्वा सुमहाकायो हनुमा ।धृष्टमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन् ॥
- 32तस्यास्फोटितशब्देन महता ।पेतुर्विहङ्गा गगनादुच्चैश्चेदमघोषयत् ॥
- 33जयत्यतिबलो रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।राजा सुग्रीवो भिपालितः ॥
- 34दासोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।हनुमान् शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः ॥
- 35न रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत् ।शिलाभिस्तु प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः ॥
- 36अर्दयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य च ।समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥
- 37तस्य सन्नादशब्देन तेऽभव ।ददृशुश्च हनूमन्तं न्नतम् ॥
- 38स्वामिसन्देशनिःशङ्कास्ततस्ते राक्षसाः कपिम् ।चित्रैः प्रहरणैर्भीमैरभिपेतुस्ततस्ततः ॥
- 39स तैः परिवृतः शूरैः सर्वतः स महाबलः ।आससादायसं भीमं परिघं ॥
- 40स तं परिघमादाय जघान च ।स पन्नगमिवादाय स्फुरन्तं विनतासुतः ॥
- 41विचचाराम्बरे वीरः परिगृह्य च ।सूदयामास वज्रेण दैत्यानिव ।स हत्वा राक्षसान्वीरान्किङ्करान्मारुतात्मजः ॥
- 42पुनर्वीरस्तोरणं समुपाश्रितः ।ततस्तस्माद्भयान्मुक्ताः कतिचित्तत्र राक्षसाः ।निहतान्किङ्करान्सर्वान्रावणाय न्यवेदयन् ॥
- 43स राक्षसानां निहतं महद्बलंनिशम्य राजा ।समादिदेशाप्रतिमं पराक्रमेप्रहस्तपुत्रं समरे सुदुर्जयम् ॥