Vālmīki Rāmāyaṇa · Vibhīṣaṇa's Warning
Tap a verse for its meaning
- 1ततः प्रत्युषसि प्राप्ते प्राप्तधर्मार्थनिश्चयः ।राक्षसाधिपतेर्वेश्म ॥
- 2शैलाग्रचयसङ्काशं शैलशृङ्गमिवोन्नतम् ।सुविभक्तमहाकक्ष्यं ॥
- 3मतिमद्भिर्महामात्रैरनुरक्तैरधिष्ठितम् ।राक्षसैश्चाप्तपर्याप्तैः सर्वतः परिरक्षितम् ॥
- 4निःश्वासैर्व्याकुलीकृतमारुतम् ।महाघोषं तूर्यनादानुनादितम् ॥
- 5सम्बाधं प्रजल्पितमहापथम् ।निर्यूहं भूषणोत्तमभूषितम् ॥
- 6गन्धर्वाणामिवावासमालयं मरुतामिव ।रत्नसञ्चयसम्बाधं भवनं भोगिनामिव ॥
- 7तं महाभ्रमिवादित्य ।लयं वीरः प्रविवेश महाद्युतिः ॥
- 8पुण्यान् वेदिविद्भिरुदाहृतान् ।शुश्राव सुमहातेजा भ्रातुर्विजयसंश्रितान् ॥
- 9पूजितान् दधिपात्रैश्च सर्पिर्भिः सुमनोक्षतैः ।मन्त्रवेदविदो विप्रान् ददर्श सुमहाबलः ॥
- 10स पूज्यमानो रक्षोभिर्दीप्यमानः स्वतेजसा ।आसनस्थं महाबाहुर्ववन्दे ॥
- 11स राजदृष्टिसम्पन्नमासनं हेमभूषितम् ।जगाम समुदाचारं प्रयुज्याचारकोविदः ॥
- 12स रावणं महात्मानं विजने मन्त्रिसन्निधौ ।उवाच हितमत्यर्थं वचनं ॥
- 13प्रसाद्य भ्रातरं ज्येष्ठं सान्त्वेनोपस्थितक्रमः ।देशकालार्थसंवादी ॥
- 14यदा प्रभृति सम्प्राप्तेमां पुरीं तव ।तदा प्रभृति दृश्यन्ते निमित्तान्यशुभानि नः ॥
- 15सधूमार्चिः सधूमकलुषोदयः ।मन्त्रसंधुक्षितोऽप्यग्निर्न सम्यगभिवर्धते ॥
- 16अग्निष्ठेष्वग्निशालासु तथा ब्रह्मस्थलीषु च ।सरीसृपाणि दृश्यन्ते हव्येषु च ॥
- 17गवां पयांसि विमदा ।दीनमश्वाः प्रहेषन्ते न च ग्रासाभिनन्दिनः ॥
- 18राजन् भिन्नरोमाः स्रवन्ति नः ।न स्वभावेऽवतिष्ठन्ते विधानैरपि चिन्तिताः ॥
- 19सङ्घशः क्रूराः व्याहरन्ति समन्ततः ।समवेताश्च दृश्यन्ते सङ्घशः ॥
- 20गृध्राश्च परिलीयन्ते पुरीमुपरि पिण्डिताः ।उपपन्नाश्च सन्ध्ये द्वे व्याहरन्त्यशिवं शिवाः ॥
- 21क्रव्यादानां मृगाणां च सङ्घशः ।श्रूयन्ते विपुला घोषाः सविस्फूर्जथुनिःस्वनाः ॥
- 22तदेवं प्रस्तुते कार्ये प्रायश्चित्तमिदं क्षमम् ।रोचते यदि राघवाय प्रदीयताम् ॥
- 23इदं च यदि वा मोहा व्याहृतं मया ।तत्रापि च महाराज न दोषं कर्तुमर्हसि ॥
- 24अयं च दोषः सर्वस्य जनस्यास्योपलक्ष्यते ।रक्षसां राक्षसीनां च पुरस्यान्तः पुरस्य च ॥
- 25श्रावणे चास्य निवृत्ताः ।अवश्यं च मया वाच्यं यद्दृष्टमपि वा श्रुतम् ॥
- 26यथान्यायं तद्भवान् कर्तुमर्हति ।इति स्म मन्त्रिणां मध्ये भ्राता भ्रातरमूचिवान् ।रावणं रक्षसश्रेष्ठं पथ्यमेतद्विभीषणः ॥
- 27हितं महार्थं मृदु हेतुसंहितंव्यतीतकालायतिसम्प्रतिक्षमम् ।निशम्य तद्वाक्यमुपस्थितज्वरःप्रसङ्गवानुत्तरमेतदब्रवीत् ॥
- 28भयं न पश्यामि कुतश्चिदप्यहंन राघवः प्राप्स्यति जातु ।सुरैः सहेन्द्रैरपि सङ्गतः कथंममाग्रतः स्थास्यति ॥
- 29इतीदमुक्त्वा सुरसैन्यनाशनोमहाबलः सम्यति चण्डविक्रमः ।दशाननो भ्रातरमाप्तवादिनंविसर्जयामास तदा विभीषणम् ॥