Vālmīki Rāmāyaṇa · The Assembly of the Rakṣasas
Tap a verse for its meaning
- 1स बभूव कृशो राजा ।असम्मानाच्च सुहृदां पापेन कर्मणा ॥
- 2अतीव कामसम्पन्नो ।अतीतसमये काले तस्मिन् वै युधि रावणः ।अमात्यैश्च सुहृद्भिश्च ॥
- 3स हेमजालविततं मणिविद्रुमभूषितम् ।उपगम्य विनीताश्वमारुरोह महारथम् ॥
- 4तमास्थाय रथश्रेष्ठं ।प्रययौ रक्षसश्रेष्ठो सभां प्रति ॥
- 5असिचर्मधरा योधाः सर्वायुधधरास्तथा ।राक्षसा राक्षसेन्द्रस्य पुरतः सम्प्रतस्थिरे ॥
- 6नानाविकृतवेषाश्च नानाभूषणभूषिताः ।पार्श्वतः पृष्ठतश्चैनं ययुस्ततः ॥
- 7रथैश्चातिरथाः शीघ्रं मत्तैश्च ।अनूत्पेतुर्दशग्रीवमाक्रीडद्भिश्च वाजिभिः ॥
- 8गदापरिघहस्ताश्च शक्तितोमरपाणयः ।परश्वधधराश्चान्ये तथाऽन्ये ॥
- 9ततस्तूर्यसहस्राणां संजज्ञे निस्वनो महान् ।तुमुलः शङ्खशब्दश्च सभां गच्छति रावणे ॥
- 10स महान् सहसाऽभिविनादयन् ।राजमार्गं श्रिया जुष्टं प्रतिपेदे महारथः ॥
- 11विमलं चातपत्राणां प्रगृहीतमशोभत ।पाण्डरं राक्षसेन्द्रस्य पूर्णस्ताराधिपो यथा ॥
- 12हेममञ्जरिगर्भे च । चास्य रेजतुः सव्यदक्षिणे ॥
- 13ते सर्वे रथस्थं पृथिवीस्थिताः ।राक्षसा राक्षसश्रेष्ठं शिरोभिस्तं ॥
- 14राक्षसैः स्तूयमानः सन् ।आससाद महातेजाः सभां सुविहितां शुभाम् ॥
- 15विशुद्धस्फटिकान्तराम् ।विराजमानो वपुषा रुक्मपट्टोत्तरच्छदाम् ॥
- 16तां पिशाचशतैः षड्भिरभिगुप्तां सदा शुभाम् ।प्रविवेश महातेजाः सुकृतां ॥
- 17तस्यां तु वैडूर्यमयं ।महत्सोपाश्रयं भेजे रावणः परमासनम् ॥
- 18ततः शशासेश्वरवद्दूताँ ।समानयत मे क्षिप्रमिहैतान्राक्षसानिति ॥
- 19कृत्यमस्ति महज्जातं समर्थ्यमिह नो महत् ।राक्षसास्तद्वचः श्रुत्वा लङ्कायां ॥
- 20विहारशयनेषु च ।उद्यानेषु च रक्षांसि चोदयन्तो ह्यभीतवत् ॥
- 21ते रथान् रुचिरानेके दृप्तानेके पृथग्घयान् ।नागानन्येऽधिरुरुहुर्जग्मुश्चैके ॥
- 22सा पुरी रथकुञ्जरवाजिभिः ।सम्पतद्भिर्विरुरुचे गरुत्मद्भिरिवाम्बरम् ॥
- 23ते वाहनान्यवस्थाप्य यानानि विविधानि च ।सभां पद्भिः प्रविविशुः सिंहा ॥
- 24राज्ञः तु राज्ञा ते प्रतिपूजिताः ।पीठेष्वन्ये बृसीष्वन्ये भूमौ केचिदुपाविशन् ॥
- 25ते समेत्य सभायां वै राक्षसा ।यथार्हमुपतस्थुस्ते रावणं राक्षसाधिपम् ॥
- 26मन्त्रिणश्च यथा मुख्या ।अमात्याश्च गुणोपेताः सर्वज्ञा ॥
- 27समेयुस्तत्र शतशः शूराश्च बहवस्तदा ।सभायां हेमवर्णायां वै ॥
- 28रम्यायां राक्षसेन्द्रस्य समेयुस्तत्र ।राक्षसा राक्षसश्रेष्ठं ॥
- 29ततो विपुलं सुयुग्यंवरं रथं हेमविचित्रिताङ्गम् ।शुभं समास्थाय ययौ यशस्वी संसदमग्रजस्य ॥
- 30स पूर्वजायावरजः शशंसनामाथ पश्चा ।शुकः प्रहस्तश्च तथैव तेभ्योददौ यथार्हं पृथगासनानि ॥
- 31सुवर्णनानामणिभुषणानांसुवाससां संसदि राक्षसानाम् ।तेषां परार्ध्यागरुचन्दनानांस्रजश्च गन्धाः प्रववुः समन्तात् ॥
- 32न चुक्रुशुर्नानृतमाह कश्चि--त्सभासदो नापि जजल्पुरुच्चैः । सर्व एवोग्रवीर्याभर्तुः सर्वे ददृशुश्चाननं ते ॥
- 33स रावणः शस्त्रभृतां मनस्विनांमहाबलानां समितौ मनस्वी ।तस्यां सभायां प्रभया चकाशेमध्ये वसूनामिव ॥