Vālmīki Rāmāyaṇa · The Marshalled Chiefs
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2स्निग्धा यस्य बहुव्यामा वाला लाङ्गूलमाश्रिताः ।ताम्राः पीताः सिताः श्वेताः प्रकीर्णा ॥
- 3प्रगृहीताः प्रकाशन्ते सूर्यस्येव ।पृथिव्यां चानुकृष्यन्ते हरो नामैष ॥
- 4यं पृष्ठतोऽनुगच्छन्ति शतशोऽथ सहस्रशः ।द्रुमानुद्यम्य सहसा ॥
- 5एष कोटिसहस्रेण वानराणां ।आकाङ्क्षते त्वां सङ्ग्रामे जेतुं ॥
- 6यूथपा किङ्कराः समुपस्थिताः ।नीलानिव महामेघांस्तिष्ठतो यांस्तु पश्यसि ॥
- 7असिताञ्जनसङ्काशान्युद्धे ।असङ्ख्येयाननिर्देश्यान्परं पारमिवोदधेः ॥
- 8पर्वतेषु च ये केचिद्विषमेषु नदीषु च ।एते त्वामभिवर्तन्ते राजन्नृक्षाः ॥
- 9। ॥
- 10ऋक्षवन्तं गिरिश्रेष्ठमध्यास्ते नर्मदां पिबन् ।सर्वर्क्षाणामधिपतिर्धूम्रो नामैष यूथपः ॥
- 11यवीयानस्य तु भ्राता पश्यैनं ।भ्रात्रा समानो रूपेण विशिष्टस्तु पराक्रमैः ॥
- 12स एष म महायूथपयूथपः ।प्रक्रान्तो गुरुवर्ती च सम्प्रहारेष्वमर्षणः ॥
- 13एतेन साह्यं सुमहत्कृतं धीमता ।दैवासुरे जाम्बवता लब्धाश्च बहवो ॥
- 14। ॥
- 15राक्षसानां च सदृशाः पिशाचानां च ।एतस्य सैन्या बहवो विचरन्त्यग्नितेजसः ॥
- 16यं त्वेनमभिसंरब्धं प्लवमानमिव स्थितम् ।प्रेक्षन्ते वानराः सर्वे स्थिता यूथपयूथपम् ॥
- 17एष राजन्सहस्राक्षं पर्युपास्ते हरीश्वरः ।बलेन बलसम्पन्नो दम्भो नामैष यूथपः ॥
- 18यः स्थितं शैलं गच्छन्पार्श्वेन सेवते ।ऊर्ध्वं तथैव कायेन गतः प्राप्नोति योजनम् ॥
- 19यस्मान्न परमं रूपं विद्यते ।श्रुतः सन्नादनो नाम वानराणां ॥
- 20येन युद्धं पुरा दत्तं रणे धीमता ।पराजयश्च न प्राप्तः सोऽयं यूथपयूथपः ॥
- 21यस्य विक्रममाणस्य शक्रस्येव ।एष गन्धर्वकन्यायामुत्पन्नः कृष्णवर्त्मनः ॥
- 22तदा दैवासुरे युद्धे साह्यार्थं ।यस्य वैश्रवणो राजा जम्बूमुपनिषेवते ॥
- 23यो राजा पर्वतेन्द्राणां बहुकिन्नरसेविनाम् ।विहारसुखदो नित्यं भ्रातुस्ते राक्षसाधिप ॥
- 24तत्रैव वसति श्रीमान्बलवा ।युद्धेष्वकत्थनो नित्यं क्रथनो नाम यूथपः ॥
- 25वृतः हरीणां समुपस्थितः ।एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥
- 26यो गङ्गामनुपर्येति त्रासयन्हस्तियूथपान् ।हस्तिनां वानराणां च पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥
- 27एष यूथपतिर्नेता गच्छ ।गजान्योधयते वन्याग्निरींश्चैव ॥
- 28हरीणां वाहिनीमुख्यो नदीं हैमवतीमनु ।उशीरबीजमाश्रित्य पर्वतं ॥
- 29रमते वानरश्रेष्ठो दिवि शक्र इव स्वयम् ।एनं शतसहस्राणां सहस्रमनुवर्तते ॥
- 30वीर्यविक्रमदृप्तानां नर्दतां बलशालिनाम् ।स एष नेता चैतेषां वानराणां ॥
- 31स एष दुर्धरो राज नाम यूथपः ।वातेनेवोद्धतं मेघं यमेनमनुपश्यसि ॥
- 32अनीकमपि संरब्धं वानराणां ।उद्धूतमरुणाभासं पवनेन समन्ततः ॥
- 33विवर्तमानं बहुधा यत्रैतद्बहुलं ।एतेऽसितमुखा घोरा गोलाङ्गूला महाबलाः ॥
- 34। ॥
- 35परिवार्याभिवर्तन्ते लङ्कां मर्दितुमोजसा ।भ्रमराचरिता यत्र ॥
- 36यं सूर्यस्तुल्यवर्णाभमनुपर्येति ।यस्य भासा सदा भान्ति तद्वर्णा मृगपक्षिणः ॥
- 37यस्य प्रस्थं महात्मानो न त्यजन्ति ।सर्वकामफला वृक्षाः सदा फलसमन्विताः ॥
- 38च महार्हाणि यस्मिन्पर्वतसत्तमे ।तत्रैष रमते राजन्रम्ये ॥
- 39मुख्यो वानरमुख्यानां नाम यूथपः ।षष्ठिर्गिरिसहस्राणां रम्याः ॥
- 40तेषां मध्ये गिरिवरस्त्वमिवानघ रक्षसाम् ।तत्रैते श्वेतास्ताम्रास्या मधुपिङ्गलाः ॥
- 41निवसन्त्युत्तमगिरौ तीक्ष्णदंष्ट्रा ।सिंहा इव चतुर्दंष्ट्रा व्याघ्रा इव दुरासदाः ॥
- 42सर्वे वैश्वानरसमा ज्वलिताशीविषोपमाः ।सुदीर्घाञ्चितलाङ्गूला मत्तमातङ्गसन्निभाः ॥
- 43महापर्वतसङ्काशा ।वृत्तपिङ्गलरक्ताक्षा भीमभीमगतिस्वराः ॥
- 44ते सर्वे तस्थुर्लङ्कां समीक्ष्य ते ।एष चैषामधिपतिर्मध्ये तिष्ठति ॥
- 45नित्यमादित्यमुपतिष्ठति बुद्धिमान् ।नाम्ना पृथिव्यां विख्यातो राजन् ति यः ॥
- 46एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ।विक्रान्तो बलवान् शूरः स्वे व्यवस्थितः ॥
- 47रामप्रियार्थं प्राणानां दयां न कुरुते हरिः ।गजो गवाक्षो गवयो नलो नीलश्च वानरः ॥
- 48एकैक एव यूथानां कोटिभिर्दशभिर्वृतः ।तथाऽन्ये वानरश्रेष्ठा ।न शक्यन्ते बहुत्वात्तु सङ्ख्यातुं लघुविक्रमाः ॥
- 49। ॥