Vālmīki Rāmāyaṇa · Rāvaṇa's Wrath and the New Spies
Tap a verse for its meaning
- 1शुकेन तु समाख्यातांस्तान्दृष्ट्वा ।समीपस्थं च रामस्य भ्रातरं स्वं ॥
- 2। ॥
- 3गजं गवाक्षं गवयं मैन्दं द्विविदमेव च ।अङ्गदं चैव बलिनं ॥
- 4हनुमन्तं च विक्रान्तं जाम्बवन्तं च ।सुषेणं कुमुदं नीलं नलं च प्लवगर्षभम् ॥
- 5किञ्चिदाविग्नहृदयो जातक्रोधश्च रावणः ।भर्त्सयामास तौ वीरौ कथान्ते ॥
- 6अधोमुखौ तौ प्रणतावब्रवीच्छुकसारणौ ।रोषगद्गदया वाचा संरब्धः परुषं वचः ॥
- 7न तावत्सदृशं नाम सचिवैरुपजीविभिः ।विप्रियं नृपतेर्वक्तुं प्रभोः ॥
- 8रिपूणां प्रतिकूलानां युद्धार्थमभिवर्तताम् ।उभाभ्यां सदृशं नाम वक्तुमप्रस्तवे ॥
- 9। ॥
- 10गृहीतो वा न विज्ञातो भारो ज्ञानस्य वोह्यते ।ईदृशैः सचिवैर्युक्तो धराम्यहम् ॥
- 11किं नु मृत्योर्भयं नास्ति वक्तुं मां परुषं वचः ।यस्य मे शासतो जिह्वा प्रयच्छति ॥
- 12। ॥
- 13हन्यामहं त्विमौ पापौ ।यदि पूर्वोपकारैस्तु न क्रोधो मृदुतां व्रजेत् ॥
- 14अपध्वंसत गच्छध्वं सन्निकर्षादितो मम ।न हि वां हन्तुमिच्छामि स्मराम्युपकृतानि वाम् ॥
- 15। ॥
- 16रावणं प्रतिनन्द्याभिनिःसृतौ ।अब्रवीत्तु दशग्रीवः समीपस्थं ॥
- 17उपस्थापय मे शीघ्रं चारा ।महोदरस्तथोक्तस्तु शीघ्रमाज्ञापयच्चरान् ॥
- 18ततश्चाराः सन्त्वरिताः प्राप्ताः ।उपस्थिताः प्राञ्जलयो वर्धयित्वा जयाशिषा ॥
- 19तानब्रवीत्ततो वाक्यं रावणो ।चारा शूरान्भक्तान्विगतसाध्वसान् ॥
- 20इतो गच्छत रामस्य व्यवसायं परीक्षथ ।मन्त्रिष्वभ्यन्तरा येऽस्य प्रीत्या तेन समागताः ॥
- 21कथं किमन्यच्च करिष्यति ।विज्ञाय निपुणं सर्वमागन्तव्यमशेषतः ॥
- 22। ॥
- 23चारास्तु ते तथेत्युक्त्वा प्रहृष्टा राक्षसेश्वरम् ।शार्दूलमग्रतः कृत्वा ततश्चक्रुः ॥
- 24ततस्ते तं महात्मानं चारा राक्षससत्तमम् ।कृत्वा प्रदक्षिणं जग्मुर्यत्र रामः ॥
- 25। ॥
- 26प्रेक्षमाणाश्चमूं तां च बभूवु ।ते तु दृष्टा राक्षसेन्द्रेण राक्षसाः ॥
- 27तत्रस्था निगृहीता यदृच्छया ।शार्दूलो ग्राहितस्त्वेकः पापोऽयमिति राक्षसः ॥
- 28सोऽपि रामेण वध्यमानः प्लवङ्गमैः । रामस्य मोचिता राक्षसाः परे ॥
- 29वानरैरर्दितास्ते तु विक्रान्तैर्लघुविक्रमैः ।पुनर्लङ्कामनुप्राप्ताः श्वसन्तो नष्टचेतसः ॥
- 30ततो दशग्रीवमुपस्थितास्तु तेचारा बहिर्नित्यचरा ।गिरेः सुवेलस्य समीपवासिनंन्यवेदयन्भीमबलं ॥