Vālmīki Rāmāyaṇa · Śārdūla's Report
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2चाराणां रावणः श्रुत्वा प्राप्तं रामं महाबलम् ।जातोद्वेगोऽभवत्किञ्चिच्छार्दूलं वाक्यमब्रवीत् ॥
- 3अयथावच्च ते वर्णो दीनश्चासि ।नासि कच्चिदमित्राणां क्रुद्धानां वशमागतः ॥
- 4। ॥
- 5न ते चारयितुं शक्या राज ।विक्रान्ता बलवन्तश्च राघवेण च रक्षिताः ॥
- 6नापि सम्भाषितुं शक्याः सम्प्रश्नोऽत्र न लभ्यते ।सर्वतो रक्ष्यते पन्था वानरैः ॥
- 7ज्ञातोऽहं बले तस्मिन्नचारिते ।बलाद्गृहीतो रक्षोभिर्बहुधाऽस्मि ॥
- 8जानुभिर्मुष्टिभिर्दन्तैस्तलैश्चाभिहतो भृशम् ।परिणीतोऽस्मि हरिभिर्बलवद्भिरमर्षणैः ॥
- 9। ॥
- 10हरिभिर्वध्यमानश्च याचमानः ।राघवेण परित्रातो जीवामीति ॥
- 11एष शैलः शिलाभिश्च पूरयित्वा ।द्वारमाश्रित्य लङ्काया रामस्तिष्ठति ॥
- 12गारुडव्यूहमास्थाय सर्वतो हरिभिर्वृतः ।मां विसृज्य महातेजा लङ्कामेवाभिवर्तते ॥
- 13पुरा प्राकारमायाति क्षिप्रमेकतरं कुरु ।सीतां वाऽस्मै प्रयच्छाशु सुयुद्धं वा प्रदीयताम् ॥
- 14मनसा तं तदा प्रेक्ष्य तच्छ्रुत्वा ।शार्दूलं सुमहद्वाक्यमथोवाच स रावणः ॥
- 15यदि मां प्रति युध्येर ।नैव सीतां प्रदास्यामि ॥
- 16एवमुक्त्वा महातेजा रावणः पुनरब्रवीत् ।चारिता भवता सेना केऽत्र शूराः ॥
- 17कीदृशाः सौम्य वानरा ये दुरासदाः ।कस्य पुत्राश्च पौत्राश्च तत्त्वमाख्याहि राक्षस ॥
- 18तथाऽत्र प्रतिपत्स्यामि ज्ञात्वा तेषां ।अवश्यं बलसङ्ख्यानं कर्तव्यं युद्धमिच्छताम् ॥
- 19तथैवमुक्तः शार्दूलो रावणेनोत्तमश्चरः ।इदं वचनमारेभे वक्तुं ॥
- 20अथर्क्षरजसः पुत्रो युधि राजा सुदुर्जयः ।गद्गदस्याथ पुत्रोऽत्र जाम्बवानिति विश्रुतः ॥
- 21गद्गदस्यैव पुत्रोऽन्यो ।कदनं यस्य पुत्रेण कृतमेकेन रक्षसाम् ॥
- 22। ॥
- 23सुमुखो दुर्मुखश्चात्र च वानरः ।मृत्युर्वानररूपेण नूनं सृष्टः स्वयम्भुवा ॥
- 24पुत्रो हुतवहस्याथ नीलः स्वयम् ।अनिलस्य च पुत्रोऽत्र हनुमानिति विश्रुतः ॥
- 25दुर्धर्षो बलवानङ्गदो युवा ।मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ बलिनावश्विसम्भवौ ॥
- 26पुत्रा वैवस्वतस्यात्र पञ्च । ॥
- 27दश वानरकोट्यश्च शूराणां ।श्रीमतां देवपुत्राणां शेषं नाख्यातुमुत्सहे ॥
- 28पुत्रो दशरथस्यैष सिंहसंहननो युवा । ॥
- 29नास्ति रामस्य सदृशो भुवि कश्चन । कबन्धश्चान्तकोपमः ॥
- 30वक्तुं न शक्तो रामस्य नरः कश्चि क्षितौ ।जनस्थानगता येन यावन्तो राक्षसा हताः ॥
- 31लक्ष्मणश्चात्र मातङ्गानामिवर्षभः ।यस्य बाणपथं प्राप्य न जीवेदपि वासवः ॥
- 32श्वेतो ज्योतिर्मुखश्चात्र ।वरुणस्य च पुत्रोऽन्यो प्लवङ्गमः ॥
- 33विश्वकर्मसुतो वीरो नलः प्लवगसत्तमः ।विक्रान्तो बलवानत्र वसुपुत्रः ॥
- 34। ॥
- 35इति सर्वं समाख्यातं तवेदं ।सुवेलेऽधिष्ठितं शैले ॥