Vālmīki Rāmāyaṇa · The Counsel of Mālyavant
Tap a verse for its meaning
- तेन शङ्खविमिश्रेण भेरीशब्देन ।उपयाति महाबाहू रामः ॥
- तं निनादं निशम्याथ रावणो ।मुहूर्तं सचिवानभ्युदैक्षत ॥
- अथ तान्सचिवांस्तत्र सर्वानाभाष्य रावणः ।सभां सन्नादयन्सर्वामित्युवाच ॥
- क्रूरो गर्हयन्राक्षसेश्वरः ।तरणं सागरस्यापि विक्रमं बलसञ्चयम् ॥
- । ॥
- तूष्णीकानीक्षतोऽन्योन्यं विदित्वा रामविक्रमम् ।ततस्तु सुमहाप्राज्ञो म राक्षसः ॥
- रावणस्य वचः श्रुत्वा इति मातामहोऽब्रवीत् ।विद्यास्वभिविनीतो यो राजा राज ॥
- स शास्ति चिरमैश्वर्यमरींश्च कुरुते वशे ।सन्दधानो हि कालेन विगृह्णंश्चारिभिः सह ॥
- स्वपक्षवर्धनं कुर्वन्महदैश्वर्यमश्नुते ।हीयमानेन कर्तव्यो राज्ञा समेन च ॥
- न शत्रुमवमन्येत ज्यायान्कुर्वीत ।तन्मह्यं रोचते सन्धिः सह रामेण रावण ॥
- । ॥
- विरोधं मा गमस्तेन सन्धिस्ते तेन रोचताम् ।असृजद्भगवान्पक्षौ द्वावेव हि ॥
- सुराणामसुराणां च तदाश्रयौ ।धर्मो हि श्रूयते पक्षो ह्यमराणां ॥
- । ॥
- अधर्मो ग्रसते धर्मं तत प्रवर्तते ।तत्त्वया चरता लोकान्धर्मो विनिहतो महान् ॥
- अधर्मः तेनास्मद्बलिनः परेः ।स प्रमादाद्विवृद्धस्तेऽधर्मोऽभिग्रसते हि नः ॥
- विवर्धयति पक्षं च सुराणां । प्रसक्तेन यत्किञ्चित्कारिणा त्वया ॥
- । ॥
- भावितात्मनो धर्मस्यानुग्रहे रताः ।मुख्यैर्यज्ञैर्यजन्त्येते नित्यं तैस्तै ॥
- जुह्वत्यग्नींश्च विधिवद्वेदांश्चोच्चैरधीयते ।अभिभूय च रक्षांसि ब्रह्मघोषानुदैरयन् ॥
- दिशोऽपि विद्रुताः सर्वाः स्तनयित्नुरिवोष्णगे ।ऋषीणामग्निकल्पानामग्निहोत्रसमुत्थितः ॥
- आवृत्य रक्षसां तेजो धूमो व्याप्य दिशो दश ।तेषु तेषु च देशेषु पुण्येष्वेव ॥
- चर्यमाणं तपस्तीव्रं सन्तापयति राक्षसान् ।देवदानवयक्षेभ्यो गृहीतश्च वरस्त्वया ॥
- मानुषा वानरा ऋक्षा गोलाङ्गूला ।बलवन्त इहागम्य गर्जन्ति दृढविक्रमाः ॥
- । ॥
- खराभिस्तनिता घोरा मेघाः प्रतिभयङ्कराः ।भिवर्षन्ति लङ्कामुष्णेन सर्वतः ॥
- रुदतां वाहनानां च प्रपतन्त्यस्रबिन्दवः ।ध्वजा ध्वस्ता विवर्णाश्च न प्रभान्ति यथा पुरा ॥
- व्याला गोमायवो गृध्रा वाश्यन्ति च सुभैरवम् ।प्रविश्य लङ्कामनिशं समवायांश्च कुर्वते ॥
- पाण्डुरैर्दन्तैः प्रहसन्त्यग्रतः स्थिताः । स्वप्नेषु मुष्णन्त्यो गृहाणि प्रतिभाष्य च ॥
- गृहाणां बलिकर्माणि पर्युपभुञ्जते ।खरा गोषु प्रजायन्ते नकुलैः सह ॥
- द्वीपिभिः सार्धं सूकराः शुनकैः सह ।किन्नरा राक्षसैश्चापि समीयुर्मानुषैः सह ॥
- पाण्डुरा रक्तपादाश्च विहङ्गाः ।राक्षसानां विनाशाय विचरन्ति च ॥
- वीचीकूचीति वाश्यन्त्यः शारिका वेश्मसु स्थिताः ।पतन्ति ग्रथिताश्चापि निर्जिताः ॥
- पक्षिणश्च सर्वे प्रत्यादित्यं रुदन्ति च ।करालो विकटो मुण्डः कृष्णपिङ्गलः ॥
- । ॥
- ज्ञात्वा प्रधार्य क्रियतामायतिक्षमम् ॥
- इदं वचस्तत्र निगद्य परीक्ष्य रक्षोधिपतेर्मनः पुनः ।अनुत्तमेषूत्तमपौरुषो बलीबभूव तूष्णीं समवेक्ष्य रावणम् ॥