Vālmīki Rāmāyaṇa · The Night Battle
Tap a verse for its meaning
- 1युद्ध्यतामेव तेषां तु तदा ।रविरस्तं गतो रात्रिः प्रवृत्ता ॥
- 2। ॥
- 3राक्षसोऽसीति हरयो हरिश्चासीति राक्षसाः ।अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तस्मिं ॥
- 4जहि दारय चैहीति कथं विद्रवसीति च ।एवं शब्दस्तस्मिंस्तमसि ॥
- 5कालाः काञ्चनसन्नाहास्तस्मिंस्तमसि राक्षसाः ।सम्प्रादृश्यन्त शैलेन्द्रा इव ॥
- 6तस्मिंस्तमसि दुष्पारे राक्षसाः ।परिपेतु भक्षयन्तः प्लवङ्गमान् ॥
- 7ते हयान्काञ्चनापीडान्ध्वजांश्चाग्निशिखोपमान् ।आप्लुत्य दशनैस्तीक्ष्णैर्भीमकोपा व्यदारयन् ॥
- 8वानरा बलिनो युद्धेऽक्षोभयन्राक्षसीं चमूम् ।कुञ्जरान्कुञ्जरारोहान्पताकाध्वजिनो रथान् ॥
- 9। ॥
- 10रक्षांसि प्रवराणि ।तुरङ्गखुरविध्वस्तं रथनेमिसमुत्थितम् ॥
- 11रुरोध कर्णनेत्राणि युद्ध्यतां ।वर्तमाने महाघोरे सङ्ग्रामे ॥
- 12रुधिरोदा महाघोरा नद्यस्तत्र प्रसुस्रुवुः ।ततो भेरीमृदङ्गानां पणवानां च ॥
- 13शङ्खवेणुस्वनोन्मिश्रः सम्बभूवाद्भुतोपमः ।विमर्दे तुमुले तस्मि ।हतानां स्तनमानानां राक्षसानां च निःस्वनः ॥
- 14शस्तानां वानराणां च सम्बभूवातिदारुणः ।हतैर्वानरवीरैश्च ॥
- 15। ॥
- 16दुर्ज्ञेया दुर्निवेशा च ।सा बभूव निशा घोरा ॥
- 17भूतानां सर्वेषां ।ततस्ते राक्षसास्तत्र तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥
- 18राममेवाभ्यवर्तन्त संसृष्टाः ।तेषामापततां शब्दः क्रुद्धानामपि गर्जताम् ॥
- 19उद्वर्त इव सप्तानां समुद्राणां प्रशुश्रुवे ।तेषां रामः शरैः षड्भिः षड्जघान ॥
- 20शितैरग्निशिखोपमैः ।यमशत्रुश्च दुर्धर्षो ॥
- 21वज्रदंष्ट्रो महाकायस्तौ चोभौ शुकसारणौ ।ते तु रामेण बाणौघैः सर्वे ताडिताः ॥
- 22युद्धादपसृतास्तत्र सावशेषायुषोऽभवन् ।तत्र शरैरग्निशिखोपमैः ॥
- 23दिशश्चकार प्रदिशश्च महाबलः ।रामनामाङ्कितैर्बाणैर्व्याप्तं तद्रणमण्डलम् ॥
- 24ये त्वन्ये राक्षसा भीमा रामस्याभिमुखे स्थिताः ।तेऽपि नष्टाः समासाद्य पतङ्गा इव ॥
- 25सुवर्णपुङ्खैर्विशिखैः सम्पतद्भिः सहस्रशः ।बभूव रजनी चित्रा शारदी ॥
- 26राक्षसानां च निनदैर्हरीणां चापि निःस्वनैः ।सा बभूव निशा घोरा भूयो तदा ॥
- 27तेन शब्देन महता प्रवृद्धेन समन्ततः । प्रव्याहरदिवाचलः ॥
- 28। ॥
- 29अङ्गदस्तु रणे शत्रुं निहन्तुं समुपस्थितः ।रावणिं निजघानाशु सारथिं च हयानपि ॥
- 30वर्तमाने तदा घोरे सङ्ग्रामे ।इन्द्रजित्तु रथं त्यक्त्वा हताश्वो ॥
- 31अङ्गदेन महाकायस्तत्रैवान्तरधीयत ।तत्कर्म सर्वे देवा महर्षिभिः ॥
- 32तुष्टुवुः तौ चोभौ रामलक्ष्मणौ ।प्रभावं सर्वभूतानि विदुरिन्द्रजितो युधि ॥
- 33सर्वभूतानां योऽभवद्युधि ।तेन ते तं महात्मानं तुष्टा दृष्ट्वा प्रधर्षितम् ॥
- 34ततः कपयः ससुग्रीवविभीषणाः । नेदुश्च दृष्ट्वा शत्रुं प्रधर्षितम् ॥
- 35इन्द्रजित्तु तदा तेन निर्जितो ।सम्युगे वालिपुत्रेण क्रोधं चक्रे सुदारुणम् ॥
- 36एतस्मिन्नन्तरे रामो वानरान्वाक्यमब्रवीत् ।सर्वे भवन्त कपिराजेन सङ्गताः ॥
- 37स ब्रह्मणा दत्तवरस्त्रैलोक्यं बाधते भृशम् ।भवतामर्थसिद्ध्यर्थं कालेन स समागतः ॥
- 38अद्यैव क्षमितव्यं मे भवन्तो ।सोन्तर्धानगतः पापो रावणी रणकर्कशः ॥
- 39अदृश्यो निशितान्बाणान्मुमोचाशनिवर्चसः ।स रामं लक्ष्मणं चैव घोरै शरैः ॥
- 40बिभेद समरे क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राक्षसः ।मायया संवृतस्तत्र मोहय युधि ॥
- 41अदृश्यः सर्वभूतानां निशाचरः ।बबन्ध भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥
- 42तौ तेन क्रुद्धेनाशीविषैः शरैः ।सहसा निहतौ वीरौ तदा प्रैक्षन्त वानराः ॥
- 43प्रकाशरूपस्तु यदा न शक्तःतौ बाधितुं राक्षसराजपुत्रः ।मायां प्रयोक्तुं समुपाजगामबबन्ध तौ महात्मा ॥