Vālmīki Rāmāyaṇa · Trijaṭā’s Consolation
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2ऊचुर्लक्षणिनो ये मां पुत्रिण्यविधवेति च ।तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥
- 3यज्वनो महिषीं ये मामूचुः पत्नीं च ।तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥
- 4ऊचुः संश्रवणे ये मां द्विजाः शुभाम् ।तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥
- 5त्वं ये च मां विदुः ।तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥
- 6इमानि खलु पादयोर्यैः किल स्त्रियः ।ऽभिषिच्यन्ते नरेन्द्रैः पतिभिः सह ॥
- 7वैधव्यं यान्ति यैर्नार्यो लक्षणैर्भाग्यदुर्लभाः ।नात्मनस्तानि पश्यामि पश्यन्ती ॥
- 8पद्मानि स्त्रीणामुक्तानि लक्षणैः ।तान्यद्य निहते रामे भवन्ति मे ॥
- 9केशाः सूक्ष्माः समा नीला भ्रुवौ चासङ्गते मम ।वृत्ते चारोमशे जङ्घे दन्ताश्चाविरला मम ॥
- 10नेत्रे करौ पादौ गुल्फावूरू च मे चितौ ।अनुवृत्तनखाः समाश्चाङ्गुलयो मम ॥
- 11स्तनौ चाविरलौ पीनौ ममेमौ ।मग्ना चोत्सङ्गिनी नाभिः पार्श्वोरस्काश्च मे चिताः ॥
- 12मम वर्णो मृदून्यङ्गरुहाणि च ।प्रतिष्ठितां द्वादशभिर्मामूचुः ॥
- 13समग्रयवमच्छिद्रं पाणिपादं च वर्णवत् ।मन्दस्मितेत्येव च मां कन्यालक्षणिनो द्विजाः ॥
- 14आधिराज्येऽभिषेको मे ब्राह्मणैः पतिना सह ।कृतान्तकुशलैरुक्तं तत्सर्वं ॥
- 15शोधयित्वा जनस्थानं प्रवृत्तिमुपलभ्य च ।तीर्त्वा सागरमक्षोभ्यं भ्रातरौ हतौ ॥
- 16। ॥
- 17अदृश्यमानेन रणे मायया ।मम नाथावनाथाया निहतौ रामलक्ष्मणौ ॥
- 18न हि दृष्टिपथं प्राप्य राघवस्य रणे रिपुः ।जीवन्प्रति निवर्तेत यद्यपि स्या ॥
- 19। ॥
- 20न शोचामि तथा रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ।नात्मानं जननीं वाऽपि यथा श्वश्रूं तपस्विनीम् ॥
- 21साऽनुचिन्तयते नित्यं समाप्तव्रतमागतम् ।कदा द्रक्ष्यामि सीतां च लक्ष्मणं च ॥
- 22। ॥
- 23। ॥
- 24। ॥
- 25इदं विमानं वैदेहि पुष्पकं नाम नामतः ।दिव्यं त्वां धारयेन्नैवं यद्येतौ गतजीवितौ ॥
- 26हि हतोत्साहा निरुद्यमा ।सेना भ्रमति सङ्ख्येषु हतकर्णेव नौर्जले ॥
- 27इयं पुनरसम्भ्रान्ता निरुद्विग्ना तरस्विनी ।सेना रक्षति काकुत्स्थौ मया प्रीत्या निवेदितौ ॥
- 28। ॥
- 29अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन ।विष्टासि मनो मम ॥
- 30नेमौ शक्यौ रणे जेतुं सेन्द्रैरपि ।तादृशं दर्शनं दृष्ट्वा मया चावेदितं तव ॥
- 31इदं च सुमहच्चिह्नं शनैः पश्यस्व मैथिलि ।निःसञ्ज्ञावप्युभावेतौ नैव लक्ष्मीर्वियुज्यते ॥
- 32प्रायेण गतसत्त्वानां पुरुषाणां गतायुषाम् ।दृश्यमानेषु वक्त्रेषु परं भवति ॥
- 33त्यज शोकं च मोहं च दुःखं च जनकात्मजे ।रामलक्ष्मणयोरर्थे नाद्य शक्यमजीवितुम् ॥
- 34। ॥
- 35विमानं पुष्पकं तत्तु मनोजवम् । त्रिजटया सीता लङ्कामेव प्रवेशिता ॥
- 36। ॥
- 37प्रविश्य सीता बहुवृक्षषण्डांतां राक्षसेन्द्रस्य ।सम्प्रेक्ष्य सञ्चिन्त्य च राजपुत्रौपरं विषादं समुपाजगाम ॥