Vālmīki Rāmāyaṇa · The Departure for Nikumbhilā
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2ततो रामः ।विभीषणमुपासीनमुवाच कपिसन्निधौ ॥
- 3नैरृताधिपते वाक्यं यदुक्तं ते विभीषण ।भूयस्तच्छ्रोतुमिच्छामि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥
- 4राघवस्य वचः श्रुत्वा वाक्यं ।यत्तत्पुनरिदं वाक्यं बभाषे स विभीषणः ॥
- 5। ॥
- 6। ॥
- 7भूयस्तु मम विज्ञाप्यं तच्छृणुष्व महायशः ।त्वय्यकारणसन्तप्ते सन्तप्तहृदया वयम् ॥
- 8त्यज राजन्निमं शोकं सन्तापमागतम् ।तदियं त्यज्यतां चिन्ता ॥
- 9। ॥
- 10। ॥
- 11निकुम्भिलायां सम्प्राप्य हन्तुं रावणिमाहवे ।धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैराशीविषविषोपमैः ॥
- 12शरैर्हन्तुं महेष्वासो रावणिं समितिञ्जयः ।तेन वीर्येण तपसा वरदाना ॥
- 13अस्त्रं प्राप्तं कामगाश्च तुरङ्गमाः ।स एष सह सैन्येन प्राप्तः किल निकुम्भिलाम् ॥
- 14यद्युत्तिष्ठे हतान्सर्वांश्च विद्धि नः ।निकुम्भिलामसम्प्राप्तमहुताग्निं च यो रिपुः ॥
- 15त्वामाततायिनं हन्यादिन्द्रशत्रोः स ते वधः ।वरो दत्तो महाबाहो सर्वलोकेश्वरेण वै ॥
- 16इत्येवं विहितो राजन् वधस्तस्यैष धीमतः ।वधायेन्द्रजितो राम सन्दिशस्व महाबल ॥
- 17हते तस्मिन्हतं विद्धि रावणं ।विभीषणवचः श्रुत्वा राघवो वाक्यमब्रवीत् ॥
- 18जानामि तस्य रौद्रस्य ।स हि ब्रह्मास्त्रवित्प्राज्ञो महामायो महाबलः ॥
- 19करोत्यसञ्ज्ञान्सङ्ग्रामे देवान्सवरुणानपि ।तस्यान्तरिक्षे चरतो रथस्थस्य महायशः ॥
- 20न गतिर्ज्ञायते तस्य सूर्यस्येवाभ्रसम्प्लवे ।राघवस्तु रिपोर्ज्ञात्वा मायावीर्यं दुरात्मनः ॥
- 21। ॥
- 22हनुमत्प्रमुखैश्चैव यूथपैः सह लक्ष्मण ।जाम्बवेनर्क्षपतिना सहसैन्येन संवृतः ॥
- 23। ॥
- 24अभिज्ञस्तस्य देशस्य पृष्ठतोऽनुगमिष्यति ।राघवस्य वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः ॥
- 25जग्राह कार्मुकश्रेष्ठमत्यद्भुतपराक्रमः ।सन्नद्धः कवची खड्गी सशरो ॥
- 26रामपादावुपस्पृश्य हृष्टः सौमित्रिरब्रवीत् ।अद्य मत्कार्मुकोन्मुक्ताः शरा निर्भिद्य रावणिम् ॥
- 27लङ्कामभिपतिष्यन्ति पुष्करिणीमिव ।अद्यैव तस्य रौद्रस्य शरीरं मामकाः शराः ॥
- 28। ॥
- 29स ययौ ।सोऽभिवाद्य गुरोः पादौ कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ॥
- 30। ॥
- 31कृतस्वस्त्ययनो भ्रात्रा लक्ष्मणस्त्वरितो ययौ ।वानराणां सहस्रैस्तु हुभिर्वृतः ॥
- 32विभीषणश्च सामात्यस्तदा लक्ष्मणमन्वगात् ।महता सवेगमभिसंवृतः ॥
- 33ऋक्षराजबलं चैव ददर्श पथि विष्ठितम् ।स गत्वा दूरमध्वानं सौमित्रि ॥
- 34राक्षसेन्द्रबलं दूरादपश्य ।स तं प्राप्य धनुष्पाणिर्मायायोगमरिन्दमः ॥
- 35तस्थौ विजेतुं रघुनन्दनः ।विभीषणेन सहितो राजपुत्रः प्रतापवान् ।अङ्गदेन च वीरेण तथाऽनिलसुतेन च ॥
- 36विविधममलशस्त्रभास्वरं त--द्ध्वजगहनं विपुलं महारथैश्च ।प्रतिभयतममप्रमेयवेगं द्विषतां बलं विवेश ॥