Vālmīki Rāmāyaṇa · The Disruption of the Rite
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2यदेतद्राक्षसानीकं मेघश्यामं विलोक्यते ।एतदायोध्यतां शीघ्रं कपिभिः ॥
- 3अस्यानीकस्य महतो यत लक्ष्मण ।राक्षसेन्द्रसुतोऽप्यत्र भिन्ने दृश्यो भविष्यति ॥
- 4। ॥
- 5। ॥
- 6। ॥
- 7ऋक्षाः द्रुमाद्रिनखयोधिनः ।अभ्यधावन्त सहितास्तदनीकमवस्थितम् ॥
- 8राक्षसाश्च शितैर्बाणैरसिभिः शक्तितोमरैः ।उद्यतैः समवर्तन्त ॥
- 9स सम्प्रहार सञ्जज्ञे कपिराक्षसाम् ।शब्देन महता लङ्कां नादयन्वै समन्ततः ॥
- 10बहुधाकारैः शितैर्बाणैश्च पादपैः ।उद्यतै घोरैराकाशमावृतम् ॥
- 11ते राक्षसा वानरेषु ।निवेशयन्तः शस्त्राणि चक्रुस्ते ॥
- 12तथैव सकलैर्वृक्षैर्गिरिशृङ्गैश्च ।अभिजघ्नुर्निजघ्नुश्च समरे ॥
- 13। ॥
- 14स्वमनीकं विषण्णं तु श्रुत्वा शत्रुभिरार्दितम् ।उदतिष्ठत दुर्धर्षस्तत्कर्मण्यननुष्ठिते ॥
- 15वृक्षान्धकारान्निर्गत्य स ।आरुरोह रथं सज्जं पूर्वयुक्तं स राक्षसः ॥
- 16स कालमेघसमप्रभः ।रक्तास्यनयनः क्रुद्धो बभौ मृत्युरिवान्तकः ॥
- 17दृष्ट्वैव तु रथस्थं तं पर्यवर्तत तद्बलम् ।रक्षसां भीमवेगानां लक्ष्मणेन ॥
- 18तस्मिन्काले तु हनुमानुद्यम्य सुदुरासदम् ।धरणीधरसङ्काशो महावृक्षमरिन्दमः ॥
- 19स राक्षसानां तत्सैन्यं निर्दहन् ।चकार बहुभिर्वृक्षैर्निःसञ्ज्ञं युधि वानरः ॥
- 20विध्वंसयन्तं तरसा दृष्ट्वैव ।राक्षसानां सहस्राणि हनुमन्तमवाकिरन् ॥
- 21शूलैरसिभिश्चासिपाणयः ।शक्तिभिः शक्तिहस्ताश्च पट्टिशैः पट्टिशायुधाः ॥
- 22परिघैश्च गदाभिश्च चक्रैश्च शुभदर्शनैः ।शतशश्च शतघ्नीभिरायसैरपि मुद्गरैः ॥
- 23घौरैः परश्वधैश्चैव भिन्दिपालैश्च राक्षसाः ।मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्च तलैरशनिसन्निभैः ॥
- 24अभिजघ्नुः समासाद्य समन्ता ।तेषामपि च सङ्क्रुद्धश्चकार कदनं महत् ॥
- 25स ददर्श कपिश्रेष्ठमचलोपममिन्द्रजित् ।सूदयन्तममित्रघ्नममित्रान्पवनात्मजम् ॥
- 26स सारथिमुवाचेदं याहि यत्रैष वानरः ।क्षयमेष हि नः कुर्याद्राक्षसानामुपेक्षितः ॥
- 27इत्युक्तः सारथिस्तेन ययौ यत्र स ।वहन्परमदुर्धर्षं स्थितमिन्द्रजितं रथे ॥
- 28सोऽभ्युपेत्य शरान्खड्गान्पट्टिशांश्च ।अभ्यवर्षत दुर्धर्षः स राक्षसः ॥
- 29तानि शस्त्राणि घोराणि स मारुतिः ।रोषेण महताऽऽविष्टो वाक्यं चेदमुवाच ह ॥
- 30यदि शूरोऽसि रावणात्मज दुर्मते ।वायुपुत्रं समासाद्य जीवन्न प्रतियास्यसि ॥
- 31बाहुभ्यां प्रतियुध्यस्व यदि मे द्वन्द्वमाहवे ।वेगं सहस्व दुर्बुद्धे ततस्त्वं रक्षसां वरः ॥
- 32हनुमन्तं जिघांसन्तं ।रावणात्मजमाचष्टे लक्ष्मणाय विभीषणः ॥
- 33यः स रावणस्यात्मसम्भवः ।स एष रथमास्थाय हनुमन्तं जिघांसति ॥
- 34। ॥
- 35इत्येवमुक्तस्तु तदा विभीषणेनारिविभीषणेन ।ददर्श तं पर्वतसन्निकाशंरणे स्थितं भीमबलं नदन्तम् ॥