Vālmīki Rāmāyaṇa · In the Aśoka Grove
Tap a verse for its meaning
- 1स विसृज्य ततो पुष्पकं हेमभूषितम् ।प्रविवेश महाबाहुरशोकवनिकां तदा ॥
- 2चन्दनागुरुचूतैश्च तुङ्गकालेयकैरपि ।देवदारुवनैश्चापि समन्तादुपशोभिताम् ॥
- 3।शोभितां पारिजातैश्च विधूमज्वलनप्रभैः ॥
- 4लोध्रनीपार्जुनैर्नागैः सप्तपर्णातिमुक्तकैः ।मन्दारकदलीगुल्म ॥
- 5कदम्बैश्च तथा च वकुलैरपि ।जम्बूभिर्दाडिमैश्चैव कोविदारैश्च शोभिताम् ॥
- 6सर्वदा कुसुमै रम्यैः फलवद्भिर्मनोरमैः ।दिव्यगन्धरसोपेतैस्तरुणाङ्कुरपल्लवैः ॥
- 7तथैव तरुभिर्दिव्यैः परिकल्पितैः ।चारुपल्लवपुष्पाढ्यैर्मत्तभ्रमरसङ्कुलैः ॥
- 8कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च नानावर्णैश्च पक्षिभिः ।शोभितां शतशश्चित्रां चूतवृक्षावतंसकैः ॥
- 9केचित्केचिदग्निशिखोपमाः ।नीलाञ्जननिभाश्चान्ये भान्ति तत्रत्यपादपाः ॥
- 10सुरभीणि च पुष्पाणि माल्यानि विविधानि च । विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा ॥
- 11स्फाटिकान्तरकुट्टिमाः ।फुल्लपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपशोभिताः ॥
- 12दात्यूहशुकसङ्घुष्टा ।तरुभिः पुष्पवद्भिश्च तीरजैरुपशोभिताः ॥
- 13प्राकारैर्विविधाकारैः शोभिताश्च शिलातलैः ।तत्रैव च वनोद्देशे ॥
- 14परमोपेतां पुष्पितद्रुमकाननाम् ।तत्र सङ्घर्षजातानां वृक्षाणां पुष्पशालिनाम् ॥
- 15प्रस्तराः पुष्पशबला नभस्तारागणैरिव । हि यथेन्द्रस्य ब्राह्मं चैत्ररथं यथा ।तथाभूतं हि काननं सन्निवेशनम् ॥
- 16बह्वासनगृहोपेतां लतागृहसमावृताम् ।अशोकवनिकां स्फीतां प्रविश्य ॥
- 17आसने च शुभाकारे पुष्पप्रकरभूषिते । सन्निषसाद ह ॥
- 18सीतामादाय हस्तेन मधुमैरेयकं शुचि ।पाययामास काकुत्स्थः शचीमिव पुरन्दरः ॥
- 19च समृष्टानि फलानि विविधानि च ।रामस्याभ्यवहारार्थं किङ्करास्तूर्णमाहरन् ॥
- 20उपानृत्यंश्च राजानं ।बालाश्च रूपवत्यश्च स्त्रियः पानवशानुगाः ॥
- 21मनोभिरामा रामास्ता रामो रमयतां वरः ।रमयामास नित्यं परमभूषितः ॥
- 22स तया सार्धमासीनो विरराज ह ।अरुन्धत्या सहासीनो वसिष्ठ इव तेजसा ॥
- 23एवं रामो मुदा युक्तः सीतां सुरसुतोपमाम् ।रमयामास वैदेहीमहन्यहनि देववत् ॥
- 24तथा तयोर्विहरतोः सीताराघवयोश्चिरम् ।अत्यक्रामच्छुभः कालः शैशिरो भोगदः सदा ॥
- 25गतानि सुमहात्मनोः ।प्राप्तयोर्विविधान्भोगानतीतः शिशिरागमः ॥
- 26पूर्वाह्णे धर्मकार्याणि कृत्वा धर्मेण ।शेषं दिवसभागार्धमन्तःपुरगतो ऽभवत् ॥
- 27सीतापि देवकार्याणि कृत्वा पौर्वाह्णिकानि वै ।श्वश्रूणामकरोत्पूजां सर्वासामविशेषतः ॥
- 28अभ्यगच्छत्ततो रामं विचित्राभरणाम्बरा ।त्रिविष्टपे सहस्राक्षमुपविष्टं यथा शची ॥
- 29दृष्ट्वा तु पत्नीं कल्याणेन समन्विताम् ।प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥
- 30अब्रवीच्च वरारोहां सीतां सुरसुतोपमाम् ।अपत्यलाभो त्वयि मे समुपस्थितः ॥
- 31किमिच्छसि किं क्रियतां तव ॥
- 32स्मितं कृत्वा तु वैदेही रामं वाक्यमथाब्रवीत् । पुण्यानि द्रष्टुमिच्छामि राघव ॥
- 33गङ्गातीरोपविष्टानामृषीणामुग्रतेजसाम् ।फलमूलाशिनां देव पादमूलेषु वर्तितुम् ॥
- 34एष मे परमः कामो य ।अप्येकरात्रं काकुत्स्थ निवसेयं तपोवने ॥
- 35तथेति च प्रतिज्ञातं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।विस्रब्धा भव वैदेहि श्वो गमिष्यस्यसंशयम् ॥
- 36एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो मैथिलीं ।मध्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम ॥