Vālmīki Rāmāyaṇa · The Return of Puṣpaka
Tap a verse for its meaning
- 1विसृज्य च महाबाहु ।भ्रातृभिः सहितो रामः प्रमुमोद सुखं सुखी ॥
- 2अथापराह्णसमये भ्रातृभिः सह राघवः ।शुश्राव मधुरां वाणीमन्तरिक्षात् प्रभाषिताम् ॥
- 3राम निरीक्षस्व सौम्येन वदनेन माम् ।कुबेरभवनात्प्राप्तं विद्धि मां पुष्पकं प्रभो ॥
- 4तव शासनमाज्ञाय गतो ऽस्मि भवनं प्रति ।उपस्थातुं स च मां प्रत्यभाषत ॥
- 5निर्जितस्त्वं नरेन्द्रेण महात्मना ।निहत्य युधि दुर्धर्षं रावणं राक्षसेश्वरम् ॥
- 6ममापि परमा प्रीतर्हते तस्मि ।रावणे सगणे चैव सपुत्रे सहबान्धवे ॥
- 7स त्वं रामेण लङ्कायां निर्जितः ।वह सौम्य तमेव त्वमहमाज्ञापयामि ते ॥
- 8परमो ह्येष मे कामो यत्त्वं राघवनन्दनम् ।वहेर्लोकस्य संयानं गच्छस्व ॥
- 9सो ऽहं शासनमाज्ञाय महात्मनः ।त्वत्सकाशमनुप्राप्तो प्रतीक्ष माम् ॥
- 10अधृष्यः सर्वभूतानां सर्वेषां धनदाज्ञया ।चराम्यहं प्रभावेण तवाज्ञां ॥
- 11एवमुक्तस्तदा रामः पुष्पकेण ।उवाच पुष्पकं दृष्ट्वा विमानं पुनरागतम् ॥
- 12यद्येवं स्वागतं ते ऽस्तु विमानवर पुष्पक ।आनुकूल्याद्धनेशस्य वृत्तदोषो न नो भवेत् ॥
- 13लाजैश्चैव तथा पुष्पैर्धूपैश्चैव सुगन्धिभिः । महाबाहू राघवः पुष्पकं तदा ॥
- 14गम्यतामिति चोवाच आगच्छ त्वं स्मरे यदा ।सिद्धानां च गतौ सौम्य मा विषादेन योजय ।प्रतिघातश्च ते मा भूद्यथेष्टं गच्छतो दिशः ॥
- 15एवमस्त्विति रामेण पूजयित्वा ।अभिप्रेतां दिशं तस्मात्प्रायात्तत्पुष्पकं तदा ॥
- 16एवमन्तर्हिते तस्मिन्पुष्पके सुकृतात्मनि ।भरतः प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच ॥
- 17विविधात्मनि दृश्यन्ते त्वयि प्रशासति ।अमानुषाणां सत्त्वानां मुहुर्मुहुः ॥
- 18अनामयश्च सत्वानां साग्रो मासो गतो ह्ययम् ।जीर्णानामपि सत्त्वानां मृत्युर्नायाति राघव ॥
- 19अरोगप्रसवा नार्यो वपुष्मन्तो हि मानवाः ।हर्षश्चाभ्यधिको राजञ्जनस्य पुरवासिनः ॥
- 20काले वर्षति पातयन्नमृतं पयः ।वाताश्चापि प्रवान्त्येते स्पर्शयुक्ताः सुखाः शिवाः ॥
- 21ईदृशो ऽनश्वरो राजा भवेदिति नरेश्वरः ।कथयन्ति पुरे राजन्पौरजानपदास्तथा ॥
- 22एता वाचः भरतेन समीरिताः ।श्रुत्वा रामो मुदा युक्तो बभूव ॥