Vālmīki Rāmāyaṇa · The Consecration of Śatrughna
Tap a verse for its meaning
- 1एवमुक्तस्तु परां व्रीडामुपागमत् । मन्दं मन्दमुवाच ह ॥
- 2विद्म ह्यस्मिन्नर्थे नरेश्वर ।कथं तिष्ठत्सु ज्येष्ठेषु ॥
- 3अवश्यं करणीयं च ।तव चैव महाभाग शासनं ॥
- 4त्वत्तो मया वीर मया श्रुतम् ।नोत्तरं हि मया वाच्यं मध्यमे ॥
- 5व्याहृतं घोरं हन्तास्मि मृधे ।तस्यैवं मे दुरुक्तस्य पुरुषर्षभ ॥
- 6उत्तरं नहि वक्तव्यं पुनः । चैव ॥
- 7सो ऽहं द्वितीयं न वक्ष्यामि तवोत्तरम् ।मा द्वितीयेन वै निपतेन्मयि ॥
- 8ह्यहं राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ । जहि काकुत्स्थ मत्कृते ॥
- 9एवमुक्ते तु महात्मना ।उवाच रामः भरतं लक्ष्मणं तथा ॥
- 10आनयध्वं ।अद्यैव पुरुषव्याघ्रमभिषेक्ष्यामि राघवम् ॥
- 11च काकुत्स्थं ।मन्त्रिणश्चैव तान्सर्वानानयध्वं ॥
- 12राज्ञः तथा ऽकुर्वन्महारथाः ।अभिषेकसमारम्भं पुरस्कृत्य पुरोधसम् ।प्रविष्टा राजभवनं राजानो ब्राह्मणास्तथा ॥
- 13तथो ऽभिषेको ववृधे महात्मनः । श्रीमान्राघवस्य पुरस्य च ॥
- 14शत्रुघ्नो बभौ चादित्यसन्निभः ।अभिषिक्तः पुरा सेन्द्रैरिव मरुद्गणैः ॥
- 15अभिषिक्ते तु शत्रुघ्ने रामेणाक्लिष्टकर्मणा । प्रमुदिताश्चासन्ब्राह्मणाश्च ॥
- 16च च मङ्गलं तथा ।चक्रुस्ता राजभवने याश्चान्या राजयोषितः ॥
- 17ऋषयश्च महात्मानो । लवणमाशंसुः ॥
- 18ततो ऽभिषिक्तं शत्रुघ्नमङ्कमारोप्य राघवः ।उवाच वाणीं ॥
- 19अयं ।अनेन लवणं सौम्य हन्ता ऽसि रघुनन्दन ॥
- 20सृष्टः शरो ऽयं काकुत्स्थ यदा शेते ॥
- 21देवो यन्नापश्यन्सुरासुराः । सर्वभूतानां तेनायं तु ॥
- 22सृष्टः क्रोधाभिभूतेन विनाशार्थं दुरात्मनोः ।मधुकैटभयोर्वीर विघाते वर्तमानयोः ।स्रष्टुकामेन लोकांस्त्रींस्तौ चानेन ॥
- 23तौ हत्वा तु तथा ।अनेन शरमुख्येन ततो लोकांश्चकार सः ॥
- 24नायं मया शरः पूर्वं वधार्थिना ।मुक्तः शत्रुघ्न भूतानां भवेदिति ॥
- 25यच्च तस्य महात्मना ।दत्तं शत्रुविनाशाय ॥
- 26स तं भवने पुनः पुनः ।दिशः सर्वाः समासाद्य प्राप्नोत्याहारमुत्तमम् ॥
- 27यदा तु कश्चिदेनं समाह्वयेत् ।तदा गृहीत्वा तं रक्षः करोति हि ॥
- 28स त्वं तमायुधविनाकृतम् ।अप्रविष्टं पुरं पूर्वं द्वारि तिष्ठ ॥
- 29अप्रविष्टं च भवनं पुरुषर्षभ ।आह्वयेथा ततो हन्तासि राक्षसम् ॥
- 30अन्यथा क्रियमाणे तु स भविष्यति ।यदि त्वेवं कृते ॥
- 31एतत्ते सर्वमाख्यातं च ।श्रीमतः कृत्यं हि दुरतिक्रमम् ॥