Vālmīki Rāmāyaṇa · The Slaying of Vṛtra and the Guilt of Indra
Tap a verse for its meaning
- 1लक्ष्मणस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा ।वृत्रघातमशेषेण कथयेत्याह ॥
- 2राघवेणैवमुक्तस्तु ।भूय एव कथां दिव्यां कथयामास सुव्रतः ॥
- 3श्रुत्वा सर्वेषां च ।विष्णुर्देवानुवाचेदं सर्वानिन्द्रपुरोगमान् ॥
- 4पूर्वं ऽस्मि वृत्रस्य ह महात्मनः ।तेन युष्मत्प्रियार्थं हि नाहं हन्मि ॥
- 5अवश्यं च भवतां सुखमुत्तमम् ।तस्मादुपायमाख्यास्ये येन वृत्रो निहन्यते ॥
- 6त्रिधाभूतं करिष्यामि ह्यात्मानं ।तेन वृत्रं सहस्राक्षो वधिष्यति न संशयः ॥
- 7एकांशो वासवं यातु द्वितीयो वज्रमेव तु ।तृतीयो भूतलं शक्रस्तदा वृत्रं वधिष्यति ॥
- 8तथा ब्रुवति देवा वाक्यमथाब्रुवन् ।एवमेतन्न सन्देहो यथा वदसि ॥
- 9भद्रं ते ऽस्तु गमिष्यामो वृत्रासुरवधैषिणः ।भजस्व वासवं स्वेन ॥
- 10ततः सर्वे सहस्राक्षपुरोगमाः ।तदारण्यमुपाक्रामन्यत्र वृत्रो महासुरः ॥
- 11ते पश्यंस्तेजसा भूतं तप्यन्तमसुरोत्तमम् ।पिबन्तमिव लोकांस्त्रीन्निर्दहन्तमिवाम्बरम् ॥
- 12दृष्ट्वैव चासुरश्रेष्ठं देवा ।कथमेनं वधिष्यामः कथं न स्या ॥
- 13तेषां चिन्तयतां तत्र सहस्राक्षः ।वज्रं प्रगृह्य पाणिभ्यां प्राहिणोद्वृत्रमूर्धनि ॥
- 14नेव घोरेण तप्तेनैव महार्चिषा ।पतता जगत् त्रासमुपागमत् ॥
- 15असम्भाव्यं वधं तस्य वृत्रस्य ।चिन्तयानो जगामाशु लोकस्यान्तं महायशाः ॥
- 16तमिन्द्रं ऽऽशु गच्छन्तमनुगच्छति ।अपतच्चास्य तमिन्द्रं दुःखमाविशत् ॥
- 17प्रनष्टेन्द्रा देवाः साग्निपुरोगमाः ।विष्णुं त्रिभुवनेशानं मुहुर्मुहुरपूजयन् ॥
- 18त्वं गतिः पूर्वजो जगतः पिता ।रक्षार्थं सर्वभूतानां विष्णुत्वमुपजग्मिवान् ॥
- 19हतश्चायं त्वया वृत्रो ब्रह्महत्या च वासवम् ।बाधते मोक्षं तस्या विनिर्दिश ॥
- 20तेषां तद्वचनं श्रुत्वा देवानां विष्णुरब्रवीत् ।मामेव यजतां शक्रः पावयिष्यामि ॥
- 21पुण्येन मामिष्ट्वा ।पुनरेष्यति देवानामिन्द्रत्वमकुतोभयम् ॥
- 22एवं सन्दिश्य तां वाणीं देवानाममृतोपमाम् ।जगाम विष्णुर्देवेशः स्तूयमान ॥