Vālmīki Rāmāyaṇa · The Story of Vṛtra
Tap a verse for its meaning
- 1तथोक्तवति रामे तु भरते च महात्मनि ।लक्ष्मणो ऽथ शुभं वाक्यमुवाच ॥
- 2अश्वमेधो महायज्ञः सर्वपाप्मनाम् ।पावनस्तव दुर्धर्षो रोचतां रघुनन्दन ॥
- 3श्रूयते हि पुरावृत्तं वासवे सुमहात्मनि ।वृतः शक्रो हयमेधेन पावितः ॥
- 4पुरा किल महाबाहो देवासुरसमागमे ।वृत्रो नाम महानासीद्दैतेयो लोकसम्मतः ॥
- 5विस्तीर्णो योजनशतमुच्छ्रितस्त्रिगुणं ततः ।अनुरागेण लोकांस्त्रीश्यति सर्वतः ॥
- 6धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः ।शशास पृथिवीं स्फीतां धर्मेण सुसमाहितः ॥
- 7तस्मिन्प्रशासति तदा ।रसवन्ति प्रसूनानि मूलानि च फलानि च ॥
- 8पृथिवी सुसम्पन्ना महात्मनः ।स राज्यं तादृशं भुङ्क्ते स्फीतमद्भुतदर्शनम् ॥
- 9तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना कुर्यामनुत्तमम् ।तपो हि परमं श्रेयः सम्मोहमितरत्सुखम् ॥
- 10स निक्षिप्य सुतं ज्येष्ठं पौरेषु मधुरेश्वरम् ।तप उग्रं समातिष्ठ ॥
- 11तपस्तप्यति वृत्रे तु परमार्तवत् ।विष्णुं समुपसङ्क्रम्य वाक्यमेतदुवाच ह ॥
- 12तपस्यता महाबाहो लोकाः वृत्रेण निर्जिताः ।बलवान्स हि नैनं शक्ष्यामि शासितुम् ॥
- 13यद्यसौ तप आतिष्ठेद्भूय एव ।यावल्लोका धरिष्यन्ति तावदस्य ॥
- 14तं चैनं परमोदारमुपेक्षसि महाबलम् ।क्षणं हि न भवेद्वृत्रः क्रुद्धे त्वयि ॥
- 15यदा हि प्रीतिसंयोगं त्वया विष्णो समागतः ।तदाप्रभृति लोकानां नाथत्वमुपलब्धवान् ॥
- 16स त्वं प्रसादं लोकानां कुरुष्व सुसमाहितः ।त्वत्कृतेन हि सर्वं स्यात्प्रशान्तमरुजं जगत् ॥
- 17इमे हि सर्वे विष्णो त्वां निरीक्षन्ते । महता तेषां साह्यं कुरुष्व ह ॥
- 18त्वया हि नित्यशः साह्यं कृतमेषां महात्मनाम् ।असह्यमिदमन्येषामगतीनां गतिर्भवान् ॥