Viṣṇusahasranāmastotram · Śloka 70

Name 531

महर्षिः कपिलाचार्यः

maharshih kapilāchāryah

maharshih kapilāchāryah kritagnyo medinīpatih | tripadastridashādhyaksho mahāshringah kritāntakrit || 70 ||

Śaṅkara

Meaning

महर्षिः कपिलाचार्यः इति सविशेषणमेकं नाम । महांश्चासावृषिश्चेति महर्षिः, कृत्स्नस्य वेदस्य दर्शनात्; अन्ये तु वेदैकदेशदर्शनात् ऋषयः । कपिलश्चासौ सांख्यस्य शुद्धतत्त्वविज्ञानस्याचार्यश्चेति कपिलाचार्यः, 'शुद्धात्मतत्त्वविज्ञानं सांख्यमित्यभिधीयते' इति व्यासस्मृतेः, 'ऋषिं प्रसूतं कपिलं महान्तम्' इति श्रुतेश्च, 'सिद्धानां कपिलो मुनिः' इति स्मृतेश्च ।

maharṣiḥ kapilācāryaḥ iti saviśeṣaṇamekaṃ nāma | mahāṃścāsāvṛṣiśceti maharṣiḥ, kṛtsnasya vedasya darśanāt; anye tu vedaikadeśadarśanāt ṛṣayaḥ | kapilaścāsau sāṃkhyasya śuddhatattvavijñānasyācāryaśceti kapilācāryaḥ, 'śuddhātmatattvavijñānaṃ sāṃkhyamityabhidhīyate' iti vyāsasmṛteḥ, 'ṛṣiṃ prasūtaṃ kapilaṃ mahāntam' iti śruteśca, 'siddhānāṃ kapilo muniḥ' iti smṛteśca |

Read it in place, with the English