Vālmīki Rāmāyaṇa · The Gods Appeal to Viṣṇu
Tap a verse for its meaning
- 1तु ततो ध्यात्वा स किञ्चिदिदमुत्तरम् ।लब्धसञ्ज्ञस्ततस्तं तु वेदज्ञो नृपमब्रवीत् ॥
- 2इष्टिं तेऽहं करिष्यामि पुत्रीयां पुत्रकारणात् । प्रोक्तैर्मन्त्रैः सिद्धां विधानतः ॥
- 3ततः प्रक्रम्य तामिष्टिं पुत्रीयां पुत्रकारणात् ।जुहाव चाग्नौ कर्मणा ॥
- 4ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च ।भागप्रतिग्रहार्थं वै समवेता यथाविधि ॥
- 5ताः समेत्य यथान्यायं तस्मिन्सदसि देवताः ।अब्रुवँल्लोककर्तारं ब्रह्माणं वचनं महत् ॥
- 6भगवंस्त्वत्प्रसादेन रावणो नाम ।सर्वान्नो बाधते वीर्याच्छासितुं तं न शक्नुमः ॥
- 7त्वया तस्मै वरो दत्तः प्रीतेन भगवन्पुरा ।मानयन्तश्च तं नित्यं सर्वं तस्य क्षमामहे ॥
- 8लोकांस्त्रीनुच्छ्रितान्द्वेष्टि दुर्मतिः ।शक्रं त्रिदशराजानं प्रधर्षयितुमिच्छति ॥
- 9ऋषीन्यक्षान्स गन्धर्वानसुरान्ब्राह्मणांस्तथा । दुर्धर्षो वरदानेन ॥
- 10नैनं सूर्यः पार्श्वे वाति न मारुतः ।चलोर्मिमाली तं दृष्ट्वा समुद्रोऽपि न कम्पते ॥
- 11सुमहन्नो भयं तस्माद्राक्षसा ।वधार्थं तस्य भगवन्नुपायं कर्तुमर्हसि ॥
- 12एवमुक्तः सुरैः सर्वै ततोऽब्रवीत् ।हन्तायं विहितस्तस्य वधोपायो दुरात्मनः ॥
- 13तेन गन्धर्वयक्षाणां देवदानवरक्षसाम् ।अवध्योऽस्मीति तथेत्युक्तं च तन्मया ॥
- 14नाकीर्तयदवज्ञानात्तद्रक्षो ।तस्मात्स मृत्युर्नान्योऽस्य विद्यते ॥
- 15एतच्छ्रुत्वा प्रियं वाक्यं ब्रह्मणा समुदाहृतम् ।देवा महर्षयः सर्वे प्रहृष्टास्तेऽभवंस्तदा ॥
- 16एतस्मिन्नन्तरे विष्णुरुपयातो ।शङ्खचक्रगदापाणिः पीतवासा जगत्पतिः ॥
- 17ब्रह्मणा च समागम्य तत्र तस्थौ ।तमब्रुवन्सुराः सर्वे समभिष्टूय ॥
- 18त्वां नियोक्ष्यामहे विष्णो लोकानां ।राज्ञो दशरथस्य त्वमयोध्याधिपतेः विभोः ॥
- 19धर्मज्ञस्य महर्षिसमतेजसः ।तस्य भार्यासु तिसृषु च ॥
- 20विष्णो पुत्रत्वमागच्छ कृत्वाऽऽत्मानं चतुर्विधम् ।तत्र त्वं मानुषो भूत्वा प्रवृद्धं ॥
- 21अवध्यं दैवतैर्विष्णो जहि रावणम् ।स हि देवान्सगन्धर्वान्सिद्धांश्च मुनिसत्तमान् ॥
- 22राक्षसो रावणो मूर्खो बाधते ।ऋषयस्तु ततस्तेन गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥
- 23क्रीडन्तो क्रूरेण किल ।वधार्थं वयमायातास्तस्य वै मुनिभिः सह ॥
- 24सिद्धगन्धर्वयक्षाश्च ततस्त्वां शरणं गताः ।त्वं गतिः परमा देव सर्वेषां नः ॥
- 25वधाय देवशत्रूणां नृणां लोके मनः कुरु ।एवमुक्तस्तु देवेशो विष्णु ॥
- 26पितामहपुरोगांस्तान् ।अब्रवीत् त्रिदशान् सर्वान् समेतान् ॥
- 27भयं त्यजत भद्रं वो हितार्थं रावणम् ।सपुत्रपौत्रं सामात्यं समित्रज्ञातिबान्धवम् ॥
- 28हत्वा क्रूरं दुरात्मानं देवर्षीणां ।दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च ॥
- 29वत्स्यामि पालयन्पृथिवीमिमाम् ।एवं दत्त्वा वरं देवो देवानां विष्णुरात्मवान् ॥
- 30मानुषे चिन्तयामास जन्मभूमिमथात्मनः ।ततः कृत्वाऽऽत्मानं चतुर्विधम् ॥
- 31पितरं रोचयामास तदा ।ततो देवर्षिगन्धर्वाः सरुद्राः साप्सरोगणाः ।स्तुतिभिर्दिव्यरूपाभिस्तुष्टुवु ॥
- 32तमुद्धतं रावणमुग्रतेजसंप्रवृद्धदर्पं त्रिदशेश्वरद्विषम् ।विरावणं साधु तपस्वि कण्टकंतपस्विनामुद्धर तं भयावहम् ॥
- 33तमेव हत्वा सबलं सबान्धवंविरावणं रावणमुग्रपौरुषम् ।स्वर्लोकमागच्छ गतज्वरश्चिरंसुरेन्द्रगुप्तं गतदोषकल्मषम् ॥