Vālmīki Rāmāyaṇa · The Lure of Menakā
Tap a verse for its meaning
- 1पूर्णे वर्षसहस्रे तु महामुनिम् ।अभ्यागच्छन्सुराः सर्वे तपःफलचिकीर्षवः ॥
- 2अब्रवीत्सुमहातेजा ब्रह्मा सुरुचिरं वचः ।स्त्वमसि भद्रं ते स्वार्जितैः कर्मभिः ॥
- 3तमेवमुक्त्वा देवेशस्त्रिदिवं पुनरभ्यगात् ।विश्वामित्रो महातेजा भूयस्तेपे ॥
- 4ततः कालेन महता मेनका ।पुष्करेषु नरश्रेष्ठ स्नातुं समुपचक्रमे ॥
- 5तां ददर्श महातेजा मेनकां ।रूपेणाप्रतिमां तत्र विद्युतं यथा ॥
- 6दृष्ट्वा मुनिस्तामिदमब्रवीत् ।अप्सरः स्वागतं तेऽस्तु वस चेह ममाश्रमे ॥
- 7अनुगृह्णीष्व भद्रं ते न सुमोहितम् ।इत्युक्ता सा तत्र वासमथाकरोत् ॥
- 8तपसो हि महा विश्वामित्रमुपागतः ।तस्यां वसन्त्यां वर्षाणि पञ्च पञ्च च ॥
- 9तस्मिन्सुखेन व्यतिचक्रमुः ।अथ काले गते तस्मिन्विश्वामित्रो ॥
- 10इव संवृत्तश्चिन्ताशोकपरायणः ।बुद्धिर्मुनेः समुत्पन्ना रघुनन्दन ॥
- 11सर्वं सुराणां कर्मैत महत् ।अहोरात्रापदेशेन गताः दश ॥
- 12भिभूतस्य विघ्नोऽयं प्रत्युपस्थितः ।विनिःश्वसन्मुनिवरः न दुःखितः ॥
- 13भीतामप्सरसं दृष्ट्वा वेपन्तीं स्थिताम् ।मेनकां मधुरैर्वाक्यैर्विसृज्य कुशिकात्मजः ॥
- 14उत्तरं पर्वतं राम विश्वामित्रो जगाम ह ।स कृत्वा नैष्ठिकीं बुद्धिं जेतुकामो महायशाः ॥
- 15तीरमासाद्य तपस्तेपे ।तस्य वर्षसहस्राणि घोरं तप उपासतः ॥
- 16उत्तरे पर्वते राम देवतानामभूद्भयम् ।आमन्त्रयन्समागम्य सर्वे सुराः ॥
- 17लभतां साध्वयं कुशिकात्मजः ।देवतानां वचः श्रुत्वा ॥
- 18अब्रवीन्मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं म् ।महर्षे स्वागतं तपसोग्रेण तोषितः ॥
- 19महत्त्वमृषिमुख्यत्वं ददामि तव ।ब्रह्मणः स वचः श्रुत्वा सर्वलोकेश्वरस्य ह ॥
- 20न विषण्णो न सन्तुष्टो विश्वामित्रस्तपोधनः । प्रणतो भूत्वा प्रत्युवाच पितामहम् ।मतुलं स्वार्जितैः कर्मभिः शुभैः ॥
- 21यदि मे भगवानाह ततोऽहं ।तमुवाच ततो ब्रह्मा न तावत्त्वं जितेन्द्रियः ॥
- 22यतस्व इत्युक्त्वा गतः ।विप्रस्थितेषु देवेषु विश्वामित्रो महामुनिः ॥
- 23र्निरालम्बो वायुभक्षस्तपश्चरन् ।धर्मे भूत्वा वर्षास्वाकाशसंश्रयः ॥
- 24रात्र्यहानि तपोधनः ।एवं वर्षसहस्रं हि तपो घोरमुपागमत् ॥
- 25तस्मिन्सन्तप्यमाने तु विश्वामित्रे महामुनौ । सुमहानासीत्सुराणां स्य च ॥
- 26मप्सरसं शक्रः सह सर्वै ।उवाचात्महितं वाक्यमहितं कौशिकस्य च ॥