Vālmīki Rāmāyaṇa · Kausalyā’s Blessings
Tap a verse for its meaning
- 1साऽपनीय तमायासमुपस्पृश्य जलं शुचिः ।चकार रामस्य मनस्विनी ॥
- 2न शक्यसे वारयितुं गच्छेदानीं ।शीघ्रं च विनिवर्तस्व वर्तस्व च सतां क्रमे ॥
- 3यं पालयसि त्वं च नियमेन च ।स वै राघवशार्दूल धर्मस्त्वामभिरक्षतु ॥
- 4येभ्यः प्रणमसे पुत्र चैत्येष्वायतनेषु च ।ते च त्वामभिरक्षन्तु वने सह ॥
- 5यानि दत्तानि तेऽस्त्राणि विश्वामित्रेण धीमता ।तानि त्वामभिरक्षन्तु गुणैः समुदितं सदा ॥
- 6पुत्र मातृशुश्रूषया तथा । च महाबाहो चिरं जीवाभिरक्षितः ॥
- 7समि वेद्यश्चायतनानि च ।स्थण्डिलानि विचित्राणि शैला वृक्षाः क्षुपा ह्रदाः ॥
- 8पतङ्गाः सिंहास्त्वां रक्षन्तु नरोत्तम । साध्याश्च विश्वे च मरुतश्च महर्षयः ॥
- 9स्वस्ति धाता विधाता च स्वस्ति पूषा भगोऽर्यमा ।लोकपालाश्च ते सर्वे ॥
- 10ऋतवश्चैव पक्षाश्च मासाः संवत्सराः क्षपाः ।दिनानि च मुहूर्ताश्च स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा ॥
- 11धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः ।स्कन्दश्च भगवान्देवः सोमश्च सबृहस्पतिः ॥
- 12नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः ।ये चापि सर्वतः सिद्धा दिशश्च स ॥
- 13स्तुता मया वने तस्मिन्पान्तु त्वां पुत्र नित्यशः ।शैलाः सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च ॥
- 14द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी नद्यः सर्वास्तथैव च । च सर्वाणि ग्रहाश्च सहदेवताः ॥
- 15तथा पान्तु त्वां वनमाश्रितम् ।ऋतवश्चैव षट् पुण्या मासाः संवत्सरास्तथा ॥
- 16तथा तव शर्म दिशन्तु ते ।महावने विचरतो धीमतः ॥
- 17तवादित्याश्च दैत्याश्च भवन्तु सुखदाः सदा ।राक्षसानां पिशाचानां रौद्राणां क्रूरकर्मणाम् ॥
- 18क्रव्यादानां च सर्वेषां मा भू ते भयम् ।प्लवगा वृश्चिका दंशा मशकाश्चैव कानने ॥
- 19कीटाश्च मा भूवन्गहने तव ।महाद्विपाश्च सिंहाश्च व्याघ्रा ऋक्षाश्च दंष्ट्रिणः ॥
- 20महिषाः शृङ्गिणो रौद्रा न ते द्रुह्यन्तु पुत्रक ।नृमांसभोजिनो रौद्रा ये चान्ये सत्त्वजातयः ॥
- 21मा च त्वां हिंसिषुः पुत्र मया सम्पूजितास्त्विह ।आगमास्ते शिवाः सन्तु सिद्ध्यन्तु च पराक्रमाः ॥
- 22राम च्छ पुत्रक ।स्वस्ति तेऽस्त्वान्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यः पुनः पुनः ॥
- 23सर्वेभ्यश्चैव देवेभ्यो ये च ते ।शुक्रः सोमश्च सूर्यश्च धनदोऽथ यमस्तथा ॥
- 24पान्तु त्वामर्चिता राम ।अग्निर्वायुस्तथा धूमो मन्त्राश्चर्षिमुखाच्च्युताः ॥
- 25तु पान्तु त्वां रघुनन्दन ।सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा तथर्षयः ॥
- 26ये च शेषाः सुरास्ते त्वां रक्षन्तु वनवासिनम् ।इति माल्यैः सुरगणान्गन्धैश्चापि ॥
- 27स्तुतिभिश्चानुरूपाभिरानर्चायतलोचना ।ज्वलनं समुपादाय ब्राह्मणेन महात्मना ॥
- 28हावयामास विधिना ।घृतं श्वेतानि माल्यानि समिधः श्वेतसर्षपान् ॥
- 29उपसम्पादयामास कौसल्या । स विधिना हुत्वा शान्तिमनामयम् ॥
- 30हुतहव्यावशेषेण बाह्यं बलिमकल्पयत् ।मधुदध्यक्षतघृतैः स्वस्तिवाच्य द्विजांस्ततः ॥
- 31वाचयामास रामस्य वने ।ततस्तस्मै राममाता यशस्विनी ॥
- 32दक्षिणां प्रददौ काम्यां राघवं चेदमब्रवीत् ।यन्मङ्गलं सर्वदेवनमस्कृते ॥
- 33समभवत्तत्ते भवतु मङ्गलम् ।यन्मङ्गलं सुपर्णस्य ऽकल्पयत्पुरा ॥
- 34अमृतं प्रार्थयानस्य तत्ते भवतु मङ्गलम् ।अमृतोत्पादने दैत्यान् घ्नतो यत् ॥
- 35अदितिर्मङ्गलं प्रादात्तत्ते भवतु मङ्गलम् ।त्रीन्विक्रमान्प्रक्रमतो विष्णोरमिततेजसः ॥
- 36यदासीन्मङ्गलं राम तत्ते भवतु मङ्गलम् ।ऋतवः सागरा द्वीपा वेदा लोका दिशश्च ते ॥
- 37मङ्गलानि दिशन्तु शुभमङ्गलाः ।इति पुत्रस्य शेषांश्च कृत्वा शिरसि ॥
- 38गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना ।ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम् ॥
- 39चकार मन्त्रैरभिजजाप च ।उवाचातिप्रहृष्टेव सा ॥
- 40न भावेन वाचा संसज्जमानया ।आनम्य मूर्ध्नि चाघ्राय यशस्विनी ॥
- 41अवदत्पुत्र सिद्धार्थो गच्छ राम यथासुखम् ।अरोगं सर्वसिद्धार्थमयोध्यां पुनरागतम् ॥
- 42पश्यामि त्वां सुखं वत्स सुस्थितं ।प्रनष्टदुःखसङ्कल्पा ॥
- 43द्रक्ष्यामि त्वां वनात्प्राप्तं ।भद्रासनगतं राम वनवासादिहागतम् ॥
- 44द्रक्ष्यामि च पुनस्त्वां तु तीर्णवन्तं ।मङ्गलैरुपसम्पन्नो वनवासादिहागतः ।वध्वा मम च नित्यं त्वं कामान् संवर्ध याहि भो ॥
- 45मयार्चिता शिवादयोमहर्षयो भूतमहासुरोरगाः ।अभिप्रयातस्य वनं चिराय तेहितानि काङ्क्षन्तु दिशश्च राघव ॥
- 46इतीव चाश्रुप्रतिपूर्णलोचनासमाप्य च स्वस्त्ययनं यथाविधि ।प्रदक्षिणं चैव चकार राघवंपुनः पुनश्चापि निपीड्य सस्वजे ॥
- 47तथा तु देव्या स कृतप्रदक्षिणोनिपीड्य पुनः पुनः ।जगाम सीतानिलयं महायशाःस राघवः प्रज्वलितः स्वया श्रिया ॥