Vālmīki Rāmāyaṇa · Bharata’s Dream
Tap a verse for its meaning
- 1यामेव रात्रिं ते प्रविशन्ति स्म तां पुरीम् ।भरतेनापि तां रात्रिं दृष्टोऽयमप्रियः ॥
- 2व्युष्टामेव तु तां रात्रिं दृष्ट्वा तं स्वप्नमप्रियम् ।पुत्रः राजाधिराजस्य सुभृशं ॥
- 3तप्यमानं समाज्ञाय वयस्याः ।आयासं हि विनेष्यन्तः सभायां चक्रिरे कथाः ॥
- 4तथा शान्तिं लासयन्त्यपि चापरे ।नाटकान्यपरे प्राहुर्हास्यानि विविधानि च ॥
- 5स तैः भरतः सखिभिः प्रियवादिभिः ।गोष्ठी हास्यानि कुर्वद्भिर्न प्राहृष्यत ॥
- 6तमब्रवी भरतं सखिभिर्वृतम् ।सुहृद्भिः पर्युपासीनः किं सखे ॥
- 7एवं ब्रुवाणं सुहृदं भरतः प्रत्युवाच ह ।शृणु त्वं यन्निमित्तं मे दैन्यमेतदुपागतम् ॥
- 8स्वप्ने पितरमद्राक्षं मलिनं ।पतन्तमद्रिशिखरात् कलुषे गोमयेह्रदे ॥
- 9प्लवमानश्च मे दृष्टः स तस्मिन् गोमयह्रदे ।पिबन्नञ्जलिना तैलं हसन्नपि मुहुर्मुहुः ॥
- 10ततस्तिलौदनं भुक्त्वा पुनः पुनरधः शिराः ।तैलेनाभ्यक्त सर्वाङ्गस्तैलमेवावगाहत ॥
- 11स्वप्नेऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भुवि ।उपरुद्धां च जगतीं तमसेव समावृतम् ॥
- 12औपवाह्यस्य विषाणं शकलीकृतम् ।सहसा चापि संशान्तं ज्वलितं ॥
- 13अवतीर्णां च पृथिवीं शुष्कांश्च विविधान् द्रुमान् ।अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश्चापि ॥
- 14पीठे चैनं निषण्णं ।प्रहसन्ति स्म राजानं प्रमदाः कृष्णपिङ्गलाः ॥
- 15त्वरमाणश्च रक्तमाल्यानुलेपनः ।रथेन खरयुक्तेन प्रयातो ॥
- 16प्रहसन्तीव राजानं प्रमदा ।प्रकर्षन्ती मया दृष्टा विकृतानना ॥
- 17एवमेतन्मया दृष्टमिमां रात्रिं ।अहं रामोऽथवा राजा लक्ष्मणो वा ॥
- 18नरः यः स्वप्ने खरयुक्तेन याति हि ।अचिरात्तस्य धूमाग्रं चितायां सम्प्रदृश्यते ॥
- 19एतन्निमित्तं दीनोऽहं तन्नवः प्रतिपूजये । च मे कण्ठो न स्वस्थमिव मे मनः ॥
- 20न पश्यामि भयस्थानं भयं चैवोपधारये ।भ्रष्टश्च स्वरयोगो मे चोपहता मम ॥
- 21जुगुप्सन्निव चात्मानं न च पश्यामि कारणम् ।इमां हि गतिं निशाम्य ताम्अनेक रूपामवितर्कितां पुरा ।भयं महत्तद्धृदयान्न याति मेविचिन्त्य राजानमचिन्त्य दर्शनम् ॥