Vālmīki Rāmāyaṇa · Lakṣmaṇa’s Vigil
Tap a verse for its meaning
- 1आचचक्षेऽथ सद्भावं लक्ष्मणस्य महात्मनः ।भरतायाप्रमेयाय गुहो ॥
- 2तं जाग्रतं गुणैर्युक्तं शरचापासिधारिणम् ।भ्रातृगुप्त्यर्थमत्यन्तमहं लक्ष्मणमब्रवम् ॥
- 3इयं तात सुखा त्वदर्थमुपकल्पिता ।प्रत्याश्वसि हि शेष्वास्यां सुखं ॥
- 4उचितोऽयं जनः सर्वो दुःखानां त्वं सुखोचितः । गुप्त्यर्थं जागरिष्यामहे वयम् ॥
- 5न हि रामात्प्रियतरो ममास्ति भुवि कश्चन ।मोत्सुकोभूर्ब्रवीम्येतदप्यसत्यं तवाग्रतः ॥
- 6अस्य प्रसादादाशंसे लोकेऽस्मिन् सुमहद्यशः । च विपुलामर्थावाप्तिं च केवलाम् ॥
- 7सोऽहं प्रियसखं रामं शयानं सह सीतया ।रक्षिष्यामि सर्वैः स्वैर्ज्ञातिभिः सह ॥
- 8न हि मेऽविदितं किञ्चिद्वनेऽस्मिंश्चरतः सदा ।चतुरङ्गं ह्यपि बलं प्रसहेम वयं युधि ॥
- 9एवमस्माभिरुक्तेन लक्ष्मणेन महात्मना ।अनुनीता वयं सर्वे धर्ममेवानुपश्यता ॥
- 10कथं भूमौ शयाने सह सीतया ।शक्या मया लब्धुं जीवितं वा सुखानि वा ॥
- 11यो न देवासुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुं युधि ।तं पश्य गुह संविष्टं सह सीतया ॥
- 12महता लब्धो विविधैश्च परिश्रमैः ।एको दशरथस्यैष पुत्रः ॥
- 13अस्मि राजा न चिरं वर्तयिष्यति । मेदिनी नूनं क्षिप्रमेव भविष्यति ॥
- 14विनद्य सुमहानादं श्रमेणोपरताः स्त्रियः ।निर्घोषोपरतं नूनमद्य ॥
- 15चैव राजा च तथैव जननी मम ।नाशंसे यदि जीवेयुः सर्वे ते शर्वरीमिमाम् ॥
- 16जीवेदपि हि मे माता न्ववेक्षया ।दुःखिता या तु कौसल्या वीरसूर्विनशिष्यति ॥
- 17अतिक्रान्तमतिक्रान्तमनवाप्य ।राज्ये राममनिक्षिप्य पिता मे ॥
- 18पितरं वृत्तं तस्मिन्काले ह्युपस्थिते । सर्वेषु संस्करिष्यन्ति भूमिपम् ॥
- 19रम्यचत्वरसंस्थानां सुविभक्त ।सम्पन्नां सर्वरत्नविभूषिताम् ॥
- 20सम्बाधां तूर्यनादविनादिताम् ।सर्वकल्याणसम्पूर्णां जनाकुलाम् ॥
- 21आरामोद्यानसम्पूर्णां समाजोत्सवशालिनीम् ।सुखिता विचरिष्यन्ति राजधानीं पितुर्मम ॥
- 22अपि सत्यप्रतिज्नेन सार्धं कुशलिना वयम् । समये ह्यस्मिन् सुखिताः प्रविशेमहि ॥
- 23तस्यैवं सुमहात्मनः ।तिष्ठतो राजपुत्रस्य साऽत्यवर्तत ॥
- 24प्रभाते विमले सूर्ये कारयित्वा ।अस्मिन् सुखं सन्तारितौ मया ॥
- 25जटा धरौ तौ द्रुमचीरवाससौमहाबलौ कुञ्जर यूथपोपमौ ।वरेषुचापासिधरौ परन्तपौव्यवेक्षमाणौ सह सीतया गतौ ॥