Vālmīki Rāmāyaṇa · The Sighting of the Smoke
Tap a verse for its meaning
- 1तया महत्या यायिन्या वनवासिनः ।अर्दिता मत्ताः सयूथाः सम्प्रदुद्रुवुः ॥
- 2रुरवश्च समतन्तः ।दृश्यन्ते वनराजीषु गिरिष्वपि नदीषु च ॥
- 3स सम्प्रतस्थे प्रीतो दशरथात्मजः ।वृतो महत्या नादिन्या सेनया ॥
- 4सेना भरतस्य महात्मनः ।महीं सञ्छादयामास म्बुदः ॥
- 5तुरङ्गाघैरवतता वारणैश्च महाजवैः । चिरं कालं तस्मिन्काले बभूव भूः ॥
- 6स यात्वा दूरमध्वानं ।उवाच भरतः श्रीमान् वसिष्ठं ॥
- 7यादृशं लक्ष्यते रूपं यथा चैव श्रुतं मया ।व्यक्तं प्राप्ताः स्म तं देशं ॥
- 8अयं गिरिश्चित्रकूट इयं नदी ।एतत्प्रकाशते दूरान्नीलमेघनिभं वनम् ॥
- 9गिरेः सानूनि रम्याणि सम्प्रति ।वारणैरवमृद्यन्ते मामकैः ॥
- 10मुञ्चन्ति नगाः पर्वतसानुषु ।नीला इवातपापाये तोयं ॥
- 11देशं पश्य शत्रुघ्न पर्वतम् ।मृगैः समन्तादाकीर्णं ॥
- 12एते भान्ति शीघ्रवेगाः प्रचोदिताः ।वायुप्रविद्धा शरदि ॥
- 13कुर्वन्ति कुसुमापीडान् शिरस्सु ।मेघप्रकाशैः फलकै यथा नराः ॥
- 14निष्कूजमिव भूत्वेदं वनं घोरप्रदर्शनम् । सम्प्रति प्रतिभाति मा ॥
- 15खुरैरुदीरितो रेणुर्दिवं प्रच्छाद्य तिष्ठति ।तं वहत्यनिलः शीघ्रं कुर्वन्निव ॥
- 16स्यन्दनांस्तुरगोपेतान् सूतमुख्यैरधिष्ठितान् ।एतान्सम्पततः शीघ्रं पश्य शत्रुघ्न कानने ॥
- 17एतान्वित्रासितान्पश्य प्रियदर्शनान् ।एतमाविशतः शीघ्रमधिवासं ॥
- 18अतिमात्रमयं देशो प्रतिभाति मा ।तापसानां निवासोऽयं व्यक्तं स्वर्गपथो यथा ॥
- 19मृगा मृगीभिः सहिता बहवः वने ।मनोज्ञरूपा लक्ष्यन्ते कुसुमैरिव चित्रिताः ॥
- 20प्रतिष्ठन्तां विचिन्वन्तु च कानने ।यथा तौ दृश्येते रामलक्ष्मणौ ॥
- 21भरतस्य वचः श्रुत्वा पुरुषाः ।विविशुस्तद्वनं शूराः च ददृशुस्ततः ॥
- 22ते समालोक्य धूमाग्रमूचुर्भरतमागताः ।नामनुष्ये भवत्याग्निर्व्यक्तमत्रैव ॥
- 23अथ नात्र राजपुत्रौ परन्तपौ ।मन्ये रामोपमाः सन्ति व्यक्तमत्र ॥
- 24तच्छ्रुत्वा भरतस्तेषां वचनं ।सैन्यानुवाच सर्वांस्तानमित्रबलमर्दनः ॥
- 25भवन्तस्तिष्ठन्तु नेतो गन्तव्यमग्रतः ।अहमेव गमिष्यामि सुमन्त्रो गुरुरेव च ॥
- 26एवमुक्तास्ततः सर्वे तत्र तस्थुः ।भरतो यत्र धूमाग्रं तत्र ॥
- 27व्यवस्थिता या भरतेन सा चमू--र्निरीक्षमाणाऽपि च धूममग्रतः ।बभूव हृष्टा नचिरेण जानतीप्रियस्य रामस्य समागमं तदा ॥